Anh B.C.N (35 tuổi, Hà Nội) chia sẻ, khoảng 5 năm trước, anh tham gia một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ với mức phí khoảng 30 triệu đồng mỗi năm. Từ đó đến nay, anh duy trì đóng phí đầy đủ, tổng số tiền đã nộp lên tới khoảng 150 triệu đồng.
Tuy nhiên, do thay đổi kế hoạch tài chính cá nhân, anh quyết định dừng hợp đồng trước thời hạn. Khi liên hệ với công ty bảo hiểm để làm thủ tục, anh được thông báo giá trị hoàn lại của hợp đồng chỉ khoảng 20 triệu đồng. Sự chênh lệch lớn giữa số tiền đã đóng và số tiền nhận lại khiến anh khá bất ngờ. Ban đầu, anh cho rằng mình có thể nhận lại phần lớn số tiền đã nộp, tương tự như việc rút tiền từ một khoản tiết kiệm.
Thực tế, không ít người có thắc mắc như anh N. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự hiểu nhầm khá phổ biến về bản chất của “giá trị hoàn lại” trong các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.
Trong một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, khoản phí khách hàng đóng mỗi năm thường được phân bổ cho nhiều mục đích khác nhau. Một phần được dùng để chi trả phí bảo hiểm rủi ro – tức khoản chi phí để công ty bảo hiểm đảm nhận nghĩa vụ chi trả khi xảy ra sự kiện bảo hiểm như tử vong, bệnh hiểm nghèo hoặc thương tật (tùy theo quyền lợi hợp đồng).
Ngoài ra còn có nhiều loại chi phí khác như: phí ban đầu, phí quản lý hợp đồng, phí quản lý quỹ hoặc phí đầu tư (nếu có), chi phí vận hành, thẩm định và hoa hồng đại lý. Chỉ phần tiền còn lại sau khi trừ các chi phí này mới được tích lũy để hình thành giá trị tài khoản hoặc giá trị hoàn lại của hợp đồng. Vì vậy, trong những năm đầu của hợp đồng, giá trị hoàn lại thường khá thấp.
Nếu người tham gia quyết định chấm dứt hợp đồng sớm, phần tiền tích lũy chưa kịp hình thành đáng kể và chưa có đủ thời gian sinh lãi. Điều này khiến giá trị hoàn lại thấp hơn nhiều so với tổng số phí đã đóng.
Trên thực tế, trong bảng minh họa quyền lợi của hầu hết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, giá trị hoàn lại theo từng năm đều được thể hiện rõ. Thông thường, phải sau nhiều năm duy trì hợp đồng, giá trị này mới bắt đầu tăng dần.
Từ trường hợp của anh N., người tham gia bảo hiểm cần xác định mục tiêu chính của bảo hiểm nhân thọ là bảo vệ tài chính trước rủi ro, chứ không phải hình thức gửi tiết kiệm hoặc đầu tư ngắn hạn.
Để tránh những rủi ro không đáng có, các chuyên gia khuyến nghị cần tìm hiểu kỹ hợp đồng trước khi tham gia, đặc biệt là các thông tin như: Cơ cấu phân bổ phí bảo hiểm; Giá trị hoàn lại theo từng năm; Thời hạn hợp đồng; Các loại phí bị trừ trong quá trình duy trì hợp đồng.
Ngoài ra, việc yêu cầu tư vấn viên cung cấp bảng minh họa chi tiết từng năm cũng giúp người mua hiểu rõ dòng tiền của hợp đồng, từ đó đặt kỳ vọng phù hợp hơn.
Minh Thư
Nguyễn Đức Hải