Ngày 9/7, Tòa án Hiến pháp Thái Lan phán quyết sắc lệnh khẩn cấp của chính phủ về việc vay 400 tỷ baht (12 tỷ USD) để hỗ trợ nền kinh tế là hợp hiến, qua đó mở đường cho các biện pháp giúp người dân ứng phó với giá dầu tăng cao do khủng hoảng Trung Đông.
Hồi tháng 5, chính phủ của Thủ tướng Anutin Charnvirakul đã thông qua kế hoạch vay vốn theo sắc lệnh khẩn cấp dựa trên Điều 172 của Hiến pháp, cho phép chính phủ ban hành sắc lệnh trong trường hợp cấp bách và cần thiết nhằm bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia.
Tuy nhiên, phe đối lập cho rằng kế hoạch này lẽ ra phải được thực hiện theo quy trình ngân sách thông thường và không đáp ứng các điều kiện để ban hành luật khẩn cấp. Phe đối lập đã đệ đơn lên Tòa án Hiến pháp về tính hợp pháp của sắc lệnh.
Trong phán quyết công bố ngày thứ Năm, tòa cho biết sắc lệnh đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Điều 172.
"Với tỷ lệ biểu quyết 7-2, các thẩm phán nhận định sắc lệnh phù hợp với Hiến pháp", tòa án cho biết trong một tuyên bố.
Theo kế hoạch ban đầu, chính phủ dự kiến dành 200 tỷ baht để giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt thông qua chương trình trợ cấp cho người tiêu dùng và 200 tỷ baht còn lại để hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.
Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas cho biết bất kể phán quyết của tòa án ra sao, chính phủ vẫn sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách năng lượng, nhấn mạnh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo là yếu tố sống còn đối với Thái Lan, quốc gia hiện phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu.
"Chính phủ sẽ phối hợp chặt chẽ hơn với khu vực tư nhân trong các biện pháp chuyển đổi năng lượng", ông nói với các phóng viên.
Ông Ekniti cũng cho biết chính phủ đang khuyến khích người dân sử dụng nhiên liệu sinh học được sản xuất từ dầu cọ và ethanol chiết xuất từ mía đường, nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đồng thời nâng cao thu nhập cho nông dân.
Sắc lệnh cho phép Bộ Tài chính huy động tối đa 400 tỷ baht thông qua vay nợ và phát hành trái phiếu để tài trợ cho các chương trình hỗ trợ hộ gia đình và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng.
Khoản vay trị giá khoảng 400 tỷ baht dự kiến sẽ được giải ngân đến 9. Chính phủ sẽ triển khai chương trình "Người Thái giúp người Thái" nhằm hỗ trợ chi phí sinh hoạt cho hơn 20 triệu người có thu nhập thấp.
Dù đây là con số kỷ lục trong lịch sử gần đây, nhưng mức vay này vẫn thấp hơn so với giai đoạn khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 và đại dịch COVID-19.
Tính đến tháng 3, nợ công của Thái Lan chiếm 66,38% GDP, vẫn nằm dưới ngưỡng trần 70%. Bộ Tài chính khẳng định khoản vay mới sẽ không vi phạm giới hạn này.
Lạm phát tại Thái Lan được dự báo chạm mức 3% trong năm nay, tăng mạnh so với ước tính ban đầu là 0,3%.
Theo Nikkei Asia
Y Vân
Nguyễn Đức Hải