Giá sầu riêng cao cấp từ quốc gia đối thủ Việt Nam giảm mạnh 90%, nhà vườn chịu sức ép lớn

Malaysia đã dành nhiều năm phát triển sầu riêng thành một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất, nhờ nhu cầu mạnh từ Trung Quốc đối với các giống cao cấp như Musang King.

Tuy nhiên, mùa vụ năm nay, ngành sầu riêng nước này đang đối mặt với tình trạng dư cung. Giá bán lẻ giảm gần 90%, khi sầu riêng Musang King từ mức 90-100 ringgit/kg (22-25 USD) xuống chỉ còn khoảng 9 ringgit/kg. Diễn biến này làm dấy lên câu hỏi liệu sản lượng sầu riêng của Malaysia có đang tăng nhanh hơn khả năng tiếp thị, chế biến và xuất khẩu hay không.

Cơ quan Tiếp thị Nông nghiệp Liên bang Malaysia (FAMA) nói với Nikkei Asia rằng, tốc độ tăng trưởng sản lượng hiện đã vượt xa nhu cầu trong nước cũng như khả năng hấp thụ của thị trường. Khi nguồn cung vượt cầu, giá thu mua tại vườn chịu áp lực giảm mạnh.

Theo ông Joseph Foong, chủ trang trại Karak Karak tại bang Pahang, giá sầu riêng lao dốc là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng. Hàng nghìn cây được trồng trong giai đoạn bùng nổ của ngành nay đồng loạt bước vào thời kỳ thu hoạch thương mại. 

Bên cạnh đó, thời tiết khô hạn do El Nino khiến cây ra hoa cùng lúc trên diện rộng. Ông cho biết thay vì nở rải rác theo từng đợt như trước, hầu hết các cây đều ra hoa đồng loạt.

Nhiều nhà vườn đánh giá chất lượng vụ mùa năm nay rất cao. Điều kiện thời tiết nóng và khô giúp trái có vị đậm, béo hơn do hàm lượng nước thấp, qua đó làm tăng độ ngọt và hương vị đặc trưng.

Đối với người tiêu dùng Malaysia, vụ mùa bội thu mang đến cơ hội thưởng thức sầu riêng cao cấp với mức giá dễ tiếp cận hơn. Tại Lễ hội Sầu riêng Putrajaya ngày 26/6, các giống Musang King, Black Thorn và Red Prawn được bán với mức giá hiếm thấy.

Bà Noriah Hashim, 72 tuổi, cho biết bà quyết định mua sau khi thấy thông tin trên mạng xã hội. Theo bà, giá Musang King hiện chỉ còn khoảng 15 ringgit/kg, thay vì hơn 80 ringgit như trước.

Nhiều người mua khác cũng ghi nhận mức giá giảm mạnh. Ông Idris Mohammad, một người về hưu, mua năm quả sầu riêng kampung với giá chỉ 10 ringgit. Trong khi đó, khách hàng Hafiz Abdullah mua một giỏ gồm IOI, Black Thorn và kampung với giá 53 ringgit, thấp hơn rất nhiều so với các mùa vụ trước.

Ông Khairul Anuar Mohamadiah, nhà sáng lập EzyDurian cho biết, giá rẻ giúp sầu riêng tiếp cận được nhiều người tiêu dùng hơn. Tuy nhiên, để bù đắp lợi nhuận giảm trên mỗi sản phẩm, người bán buộc phải tăng sản lượng tiêu thụ.

Sầu riêng Malaysia từ lâu được định vị là sản phẩm cao cấp tại Singapore và Trung Quốc. Khác với Thái Lan, các nhà vườn Malaysia để trái chín tự nhiên trên cây rồi dùng lưới hứng khi rụng, thay vì thu hoạch sớm.

FAMA cũng bác bỏ thông tin cho rằng nhu cầu từ Trung Quốc đang suy giảm. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Malaysia đã xuất khẩu 11.803 tấn sầu riêng sang Trung Quốc, tăng mạnh so với 3.029 tấn cùng kỳ năm 2025.

Cơ quan này khẳng định, nhu cầu đối với sầu riêng Malaysia vẫn duy trì ở mức cao. kể từ khi nước này được phép xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc vào năm 2024. Tuy nhiên, phần lớn sản lượng không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu đã được chuyển sang tiêu thụ trong nước, làm gia tăng áp lực lên giá bán.

Thách thức hiện nay là phát triển năng lực tiếp thị tương xứng với tốc độ tăng sản lượng. Việc mở rộng thị trường xuất khẩu và xây dựng thêm các mô hình tiêu thụ nội địa được xem là những giải pháp cần thiết.

Ông Joseph Foong cho rằng, ngành sầu riêng Malaysia cần tìm hướng đi mới thay vì chỉ tiếp tục mở rộng diện tích trồng. Nhiều vườn cây được đầu tư cách đây khoảng 5 năm, trong giai đoạn đại dịch, nay đồng loạt bước vào thời kỳ thu hoạch, tạo áp lực rất lớn lên thị trường.

Đức Minh