Hàng hóa ách tắc tại cửa khẩu sau khi Nghị định 46 có hiệu lực: Cục Hải quan ban hành 2 công văn hỏa tốc gỡ vướng

Tại công văn số 8881/CHQ-GSQL gửi Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Cục Hải quan cho biết, khi thực hiện Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, Cục Thú y (nay là Cục Chăn nuôi và Thú y) đã có công văn số 358/TY-KD ngày 08/3/2019 đề nghị cơ quan hải quan làm thủ tục thông quan cho các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu trên cơ sở Giấy chứng nhận kiểm dịch nhập khẩu do cơ quan kiểm dịch cấp nhằm tránh ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Ngày 26/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định số 15/2018/NĐ-CP. Tuy nhiên, theo Cục Hải quan, Nghị định số 46/2026/NĐ-CP không có quy định chuyển tiếp về trình tự, thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng thực phẩm nói chung và các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu làm thực phẩm nói riêng. Do đó, phát sinh tình trạng các lô hàng đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch nhưng chưa thể thực hiện thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm để hoàn thành thủ tục hải quan, dẫn đến ách tắc tại cửa khẩu.

Trong thời gian chờ cơ quan có thẩm quyền ban hành hướng dẫn triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, Cục Hải quan đề nghị Cục Chăn nuôi và Thú y xem xét, hướng dẫn việc thực hiện kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng sản phẩm động vật trên cạn, sản phẩm thủy sản nhập khẩu làm thực phẩm theo hướng dẫn trước đây tại công văn số 358/TY-KD, nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp và kịp thời giải tỏa ùn tắc tại cửa khẩu.

Cùng ngày, tại công văn số 8882/CHQ-GSQL gửi Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Hải quan phản ánh vướng mắc liên quan đến kiểm tra an toàn thực phẩm đối với dụng cụ, bao bì nhập khẩu chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Theo Cục Hải quan, Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm được phân công quản lý theo lĩnh vực của từng Bộ và phải kiểm tra an toàn thực phẩm theo các phương thức quy định. Tuy nhiên, các văn bản hướng dẫn hiện hành gồm Thông tư số 15/2024/TT-BYT của Bộ Y tế, Thông tư số 01/2024/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Quyết định số 1182/QĐ-BCT của Bộ Công Thương chỉ có Thông tư số 15/2024/TT-BYT quy định một số mặt hàng như "Hộp, bao, túi, màng bọc, bình, chai, lọ, thùng chứa, bể chứa, đồ dùng nhà bếp bằng nhựa tổng hợp" và "núm vú của bình cho trẻ em và các loại tương tự bằng cao su" thuộc diện phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm. Các danh mục còn lại không có mặt hàng dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Cục Hải quan cho biết, trong khi Nghị định số 46/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực nhưng các Bộ chưa ban hành Thông tư và Quyết định hướng dẫn thi hành, nếu áp dụng theo quy định tại Nghị định này thì tất cả dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm đều phải kiểm tra an toàn thực phẩm, bao gồm cả nồi, bao gói chứa đựng thực phẩm, vỏ bọc collagen, vỏ lon nhôm, đồ chứa đựng bằng kim loại, nhựa, thủy tinh.

Đối với các mặt hàng như bát đĩa, xoong chảo bằng thép, bình giữ nhiệt, Cục Hải quan nêu rõ đây là nhóm hàng chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhưng không phải là thực phẩm và không thuộc nhóm sản phẩm được tiêu dùng trực tiếp.

Trên cơ sở đó, Cục Hải quan đề nghị các Bộ xem xét, có ý kiến đối với việc các mặt hàng là dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không thuộc danh mục hàng hóa nhập khẩu phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo các Thông tư, Quyết định ban hành trước đây hướng dẫn Nghị định số 15/2018/NĐ-CP thì có thuộc diện phải kiểm tra an toàn thực phẩm hay không, để làm căn cứ hướng dẫn các đơn vị hải quan thực hiện.

Kỳ Thư