Hình thành cơ chế huy động trí tuệ tập thể của giới luật gia trong xây dựng chính sách, pháp luật

Ông Nguyễn Khánh Ngọc - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì cuộc họp. Tham dự cuộc họp có các thành viên Ban Chỉ đạo, đại diện các ban chuyên môn, đơn vị trực thuộc Hội Luật gia Việt Nam.

Tại cuộc họp, Ban Chỉ đạo đã tập trung đánh giá tiến độ triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết 66-NQ/TW, việc rà soát hệ thống pháp luật theo Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam; định hướng sửa đổi Luật Trọng tài thương mại; lựa chọn các đạo luật trọng điểm để tập trung nghiên cứu, phản biện như Luật Luật sư, Luật Phổ biến giáo dục pháp luật, Luật Hòa giải cơ sở và Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Thảo luận tại cuộc họp, nhiều ý kiến cho rằng, trong bối cảnh yêu cầu hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật ngày càng cao, hoạt động nghiên cứu khoa học pháp lý cần được gắn chặt hơn với thực tiễn hoạch định chính sách, bảo đảm các kiến nghị, đề xuất không chỉ dừng lại ở giá trị học thuật mà có thể được tiếp thu, chuyển hóa thành những giải pháp cụ thể phục vụ quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Một trong những nội dung được quan tâm là việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị nghiên cứu, đội ngũ chuyên gia, các tổ chức khoa học và hệ thống phản biện nhằm tạo ra các sản phẩm nghiên cứu có chiều sâu, bám sát yêu cầu thực tiễn.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề cập đến yêu cầu xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá rõ ràng hơn đối với việc tiếp thu các kiến nghị, phản biện chính sách; qua đó góp phần lượng hóa hiệu quả của hoạt động nghiên cứu và nâng cao tính kết nối giữa nghiên cứu khoa học với quá trình xây dựng pháp luật.

Cuộc họp cũng thảo luận về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ, nhất là áp lực khối lượng công việc lớn trong khi nguồn lực còn hạn chế.

Một số giải pháp được đề xuất như tăng cường cơ chế điều phối, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) trong rà soát, thống kê và đánh giá dữ liệu phục vụ công tác nghiên cứu, phản biện.

Ngoài ra, các đại biểu cũng trao đổi về việc phát huy hiệu quả hoạt động của các trung tâm tư vấn pháp luật, nâng cao vai trò phục vụ cộng đồng, tăng cường hỗ trợ pháp lý cho người dân và thúc đẩy sự gắn kết giữa hoạt động chuyên môn pháp luật với yêu cầu thực tiễn tại cơ sở.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam Nguyễn Khánh Ngọc nhấn mạnh, việc huy động trí tuệ của đội ngũ hội viên, chuyên gia tham gia công tác xây dựng pháp luật là yêu cầu quan trọng trong triển khai Nghị quyết 66-NQ/TW.

Theo ông, trong bối cảnh số lượng dự án luật ngày càng lớn, nếu chỉ dựa vào lực lượng chuyên trách sẽ khó đáp ứng yêu cầu cả về tiến độ và chất lượng.

"Ý kiến của Hội Luật gia Việt Nam phải thể hiện được tính đại diện thông qua sự tham gia thực chất của đội ngũ hội viên, chuyên gia trong quá trình nghiên cứu, góp ý và phản biện chính sách", ông Nguyễn Khánh Ngọc nhấn mạnh.

Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam đề nghị Ban Nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện cơ chế lấy ý kiến, tổng hợp ý kiến hội viên theo hướng bài bản hơn, gắn với chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị nghiên cứu trong hệ thống Hội.

Ông Nguyễn Khánh Ngọc yêu cầu phải sớm xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các ban chuyên môn, viện nghiên cứu, tạp chí khoa học và đội ngũ chuyên gia nhằm nâng cao chất lượng tham gia xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật trong thời gian tới.

Về các nhiệm vụ thường xuyên của Ban Chỉ đạo, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam yêu cầu tiếp tục rà soát, theo dõi sát tiến độ triển khai các nội dung theo kế hoạch đã đề ra; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chuyên môn trong công tác nghiên cứu, xây dựng, góp ý và phản biện chính sách, pháp luật.

Đồng thời, cần nâng cao tính chủ động trong việc phát hiện những vấn đề pháp lý phát sinh từ thực tiễn để kịp thời tham mưu, đề xuất các kiến nghị hoàn thiện thể chế phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo được yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong công tác tổng hợp thông tin, quản lý dữ liệu, theo dõi hiệu quả tham gia xây dựng pháp luật; từng bước nâng cao chất lượng nghiên cứu, phản biện chính sách theo hướng khoa học, thực chất và có tính dự báo cao.

Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nhấn mạnh, các nhiệm vụ thường xuyên không chỉ dừng ở việc bảo đảm tiến độ công việc, mà quan trọng hơn là phải nâng cao chất lượng, tính kết nối và hiệu quả thực tiễn của từng hoạt động; qua đó phát huy vai trò của Hội Luật gia Việt Nam trong tham gia xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, góp phần phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam