Hộ kinh doanh muốn "né" thuế bằng cách chỉ nhận tiền mặt, từ chối nhận chuyển khoản: Cơ quan Thuế nói gì?

Thông tin từ Thuế thành phố Hà Nội cho biết, từ ngày 1/1/2026, việc chấm dứt cơ chế thuế khoán và chuyển sang phương pháp kê khai đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã tạo ra bước chuyển quan trọng trong công tác quản lý thuế.

Tuy nhiên, nhiều cơ sở kinh doanh lại tìm cách "né thuế" bằng việc ưu tiên hoặc chỉ nhận thanh toán tiền mặt - một hành vi tưởng chừng đơn giản nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Theo cơ quan Thuế, đây là hành vi tiềm ẩn dấu hiệu nhằm che giấu doanh thu, không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ lập hóa đơn và kê khai thuế theo quy định của pháp luật.

Thuế thành phố Hà Nội nhấn mạnh, việc chỉ nhận tiền mặt không đồng nghĩa với việc có thể tránh được sự giám sát của cơ quan quản lý. Trong những năm qua, ngành Thuế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát dòng tiền và tăng cường hiệu quả quản lý thuế.

Cụ thể, cơ quan Thuế đang đẩy mạnh kết nối, khai thác dữ liệu với hệ thống ngân hàng; ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích, đánh giá rủi ro. Hoạt động quản lý thuế cũng đang chuyển dần từ phương thức kiểm tra thủ công sang kiểm soát trên cơ sở dữ liệu.

Bên cạnh đó, cơ quan Thuế thường xuyên rà soát, đối chiếu thông tin để phát hiện các trường hợp có dấu hiệu vi phạm. Đối với những hồ sơ có dấu hiệu tội phạm, cơ quan chức năng sẽ chuyển sang cơ quan công an để xử lý theo quy định.

Theo cơ quan Thuế, các trường hợp cố tình che giấu doanh thu, kê khai không trung thực hoặc không đầy đủ có thể bị truy thu thuế, ấn định thuế và xử phạt đối với hành vi khai sai, trốn thuế.

Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức liên quan còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017 và 2025.

Ở chiều ngược lại, các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt như chuyển khoản ngân hàng, quét mã QR, ví điện tử hay cổng thanh toán trực tuyến giúp ghi nhận đầy đủ, minh bạch các giao dịch phát sinh. Đây cũng là cơ sở dữ liệu quan trọng để xác định chính xác doanh thu và nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.

Thuế thành phố Hà Nội nhấn mạnh, việc đẩy mạnh thanh toán số không chỉ mang lại sự thuận tiện, an toàn cho người dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chống thất thu ngân sách, bảo đảm sự công bằng giữa các hộ kinh doanh, đồng thời xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và lành mạnh.

Vì vậy, cơ quan Thuế khuyến nghị người nộp thuế tiếp tục đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt trong quá trình mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Đồng thời, người nộp thuế cần thực hiện xác thực sinh trắc học khi đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử hoặc khi thay đổi thông tin đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử liên quan đến người đại diện theo pháp luật, đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc chủ doanh nghiệp tư nhân theo quy định hiện hành.

Bích Hường