Hơn 1.300 phương tiện ùn ứ ở cửa khẩu, Cục Hải quan gửi văn bản hỏa tốc

Cục Hải quan (Bộ Tài chính) vừa có văn bản hỏa tốc số 8012/CHQ-GSQL ngày 31/01/2026 gửi Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến tình trạng ùn tắc hàng hóa thực phẩm nhập khẩu tại nhiều cửa khẩu do vướng mắc trong khâu kiểm tra an toàn thực phẩm.

Theo Cục Hải quan, trong quá trình triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 của Chính phủ và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm, các Chi cục Hải quan khu vực và doanh nghiệp phản ánh tình trạng một số đơn vị thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm tạm ngưng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng nhập khẩu có nguồn gốc từ thực vật và động vật.

Nguyên nhân được nêu rõ là dù các văn bản quy định có điều khoản chuyển tiếp đối với việc tự công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm, cũng như cơ quan kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, tuy nhiên chưa có quy định chuyển tiếp đối với trình tự kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm để làm cơ sở ban hành Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu.

Theo thống kê nhanh của Cục Hải quan, trong ngày 30/01/2026, tại nhiều cửa khẩu đã xảy ra tình trạng ùn ứ hàng hóa thực phẩm.

Cụ thể, tại cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai) có khoảng 300 xe chở nông sản tươi sống (rau, củ, quả) và hàng bánh kẹo chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm để thông quan.

Tại cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai), có 251 xe chở mặt hàng sắn lát chuối chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm.

Tại một số cửa khẩu khác, lượng hàng hóa thực phẩm bị ùn tắc tính đến thời điểm báo cáo gồm: Lao Bảo (Quảng Trị) 50 xe, Dinh Bà (Đồng Tháp) 100 xe, Vĩnh Xương (An Giang) 200 ghe thuyền, Thường Phước (Đồng Tháp) 200 ghe thuyền, Tịnh Biên 200 xe.

Cục Hải quan cho biết phần lớn hàng hóa nhập khẩu qua các cửa khẩu biên giới là nông sản, hoa quả tươi sống, dễ hư hỏng hoặc bánh kẹo có hạn sử dụng ngắn. Nếu không được thông quan kịp thời trong ngày sẽ gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp, phát sinh chi phí lưu công, lưu bãi, tiền phạt do chậm giao hàng, toàn bộ thiệt hại đều do doanh nghiệp gánh chịu.

Đáng chú ý, tình trạng này được đánh giá có nguy cơ gây ách tắc nghiêm trọng tại cửa khẩu do không giải phóng được hàng hóa và phương tiện, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm Tết Nguyên đán sắp tới.

Trước thực trạng trên, Cục Hải quan đề nghị Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường với vai trò là cơ quan quản lý an toàn thực phẩm theo lĩnh vực được phân công, sớm có hướng dẫn để tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn phát sinh, hạn chế thiệt hại cho doanh nghiệp và tránh ách tắc hàng hóa gây mất an toàn, an ninh tại khu vực cửa khẩu.

Kỳ Thư