
Tại Biyang, một huyện thuộc tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, phần lớn các cửa hàng kinh doanh trang sức vàng từng nằm dọc tuyến phố thương mại chính đã đóng cửa. Giá vàng duy trì ở mức cao và biến động mạnh, trong khi số lượng người trẻ kết hôn suy giảm đang khiến nhu cầu đối với vàng trang sức đi xuống.
Yu Qian, 25 tuổi, một giáo viên mầm non thường xuyên mua trang sức vàng cho biết, trước đây khu vực này có hơn 20 cửa hàng vàng hoạt động. Theo ước tính của cô, hơn 2/3 trong số đó hiện đã không còn hoạt động.
Không chỉ tại Biyang, nhiều nhà bán lẻ trang sức trên khắp Trung Quốc cũng đang thu hẹp hệ thống khi nhu cầu tiêu dùng suy yếu.
Trong các báo cáo tài chính gần đây, Chow Tai Seng cho biết đã giảm ròng 473 cửa hàng trên toàn quốc. Lao Feng Xiang đóng cửa 342 cửa hàng, chủ yếu tại các thành phố hạng ba và hạng tư. China Gold cắt giảm 323 địa điểm trong nửa đầu năm, trong khi Chow Tai Fook ghi nhận 258 cửa hàng tại Trung Quốc đại lục bị đóng cửa trong quý 2, chủ yếu do hệ thống cửa hàng nhượng quyền thu hẹp.
Fred You, quản lý phát triển kinh doanh tại Quảng Đông của một thương hiệu trang sức quốc gia hướng tới phân khúc giá thấp, cho biết các cửa hàng quy mô nhỏ đang chịu áp lực lớn. Người tiêu dùng mua ít vàng hơn về trọng lượng, nhưng các chủ cửa hàng vẫn phải duy trì lượng hàng tồn kho, thanh toán tiền thuê và các chi phí vận hành.
Theo ông You, người tiêu dùng hiện gần như không còn sẵn sàng trả mức giá cao cho những sản phẩm trang sức mang thương hiệu và thiên về yếu tố trang trí.
Sự suy giảm này thể hiện rõ trong dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới. Báo cáo công bố vào tháng 7 cho thấy nhu cầu vàng trang sức của Trung Quốc trong quý 2 giảm 28% so với cùng kỳ năm trước, xuống mức thấp nhất trong quý này kể từ năm 2004. Giá vàng cao, biến động mạnh và tâm lý thận trọng của người tiêu dùng được cho là những nguyên nhân chính.

Nhu cầu cưới hỏi ở Trung Quốc đi xuống là một trong những nguyên nhân khiến vàng trang sức ở quốc gia này khó bán, dẫn đến việc nhiều cửa hàng phải đóng cửa.
Đà đi xuống của thị trường trang sức cũng gắn với sự suy giảm của nhu cầu cưới hỏi. Theo Bộ Dân chính Trung Quốc, nước này ghi nhận 3,275 triệu lượt đăng ký kết hôn trong nửa đầu năm nay, giảm 7,46% so với cùng kỳ năm ngoái.
Yu Qian cho rằng giá vàng tăng cao đang khiến chi phí kết hôn trở thành gánh nặng lớn hơn đối với nhiều cặp đôi trẻ. Các khoản chi cho trang sức vàng và tiền thách cưới khiến một bộ phận người trẻ cân nhắc hoặc trì hoãn kế hoạch kết hôn.
Bên cạnh đó, những khó khăn kinh tế, chi phí sinh hoạt cao và sự bất ổn về việc làm cũng được các chuyên gia và người tiêu dùng cho rằng đang khiến giới trẻ Trung Quốc trì hoãn hoặc từ bỏ hôn nhân. Xu hướng này tạo thêm áp lực dài hạn đối với thị trường trang sức vàng, vốn có mối liên hệ chặt chẽ với nhu cầu cưới hỏi.
Trong khi vàng trang sức mất sức hút, người tiêu dùng Trung Quốc lại chuyển sự quan tâm sang vàng phục vụ mục đích đầu tư.

Người Trung Quốc đổ xô đi mua vàng tích lũy.
Theo Hiệp hội Vàng Trung Quốc, nhu cầu vàng trang sức trong 6 tháng đầu năm giảm 33,88% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống 132,1 tấn. Ngược lại, nhu cầu vàng thỏi và tiền xu tăng 28,42%, lên 339,3 tấn. Tổng lượng tiêu thụ vàng vẫn tăng 1,23%.
Hội đồng Vàng Thế giới nhận định người tiêu dùng đang thích nghi với mặt bằng giá mới bằng cách lựa chọn trang sức có trọng lượng nhẹ hơn, đổi vàng cũ lấy sản phẩm mới và ưu tiên các sản phẩm đầu tư có mức phí bảo hiểm thấp hơn.
Sự thận trọng cũng lan sang nhiều kênh đầu tư khác. Vicky Liu, một bác sĩ sống tại Quảng Châu, cho biết biến động mạnh của đồng USD, trái phiếu kho bạc Mỹ, chứng khoán Trung Quốc, vàng, hàng hóa và bất động sản khiến việc tìm kiếm một kênh đầu tư an toàn trở nên khó khăn hơn.
Một khoản đầu tư vàng mà bà thực hiện hồi đầu năm nay vẫn đang thua lỗ. Theo bà Liu, trong bối cảnh nhiều tài sản có thể biến động bất lợi, người dân đang có xu hướng thận trọng hơn với quyết định đầu tư.
Giá vàng trong 5 năm qua nhìn chung tăng dù trải qua nhiều giai đoạn biến động. Từ khoảng 1.800 USD/ounce vào năm 2021, giá vàng có thời điểm lên mức kỷ lục 5.200 USD vào đầu năm nay, sau đó giảm xuống 4.170 USD trước khi phục hồi lên khoảng 4.400 USD.
Diễn biến này đang tạo ra sự phân hóa rõ rệt trên thị trường vàng Trung Quốc: trang sức vàng chịu sức ép từ giá cao và nhu cầu cưới hỏi suy yếu, trong khi vàng thỏi và tiền xu lại được người tiêu dùng xem như một tài sản trú ẩn an toàn.
Đức Minh
Nguyễn Đức Hải