Iran đón tin không vui

Xuất khẩu dầu thô và condensate của Iran đã giảm xuống mức thấp nhất trong ít nhất 6 năm trong tháng 5, khi các biện pháp phong tỏa do Mỹ triển khai từ giữa tháng 4 làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận chuyển dầu của quốc gia Trung Đông này.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích năng lượng Vortexa, xuất khẩu dầu của Iran chỉ đạt trung bình khoảng 209.000 thùng/ngày trong tháng 5, giảm mạnh so với mức 1,34 triệu thùng/ngày trong tháng 4 và gần 1,9 triệu thùng/ngày trong tháng 3. Đây là mức thấp nhất kể từ giai đoạn cuối năm 2019 và đầu năm 2020.

Một đơn vị theo dõi thị trường khác là Kpler cũng ghi nhận xu hướng tương tự. Công ty này ước tính xuất khẩu dầu của Iran đạt khoảng 260.000 thùng/ngày trong tháng 5, vẫn là mức thấp nhất trong vòng sáu năm trở lại đây.

Sự sụt giảm diễn ra sau khi Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa hải quân từ ngày 13/4. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực Trung Đông gia tăng, đặc biệt sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ từ vùng Vịnh ra thị trường thế giới. Việc gián đoạn lưu thông qua eo biển đã ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu dầu của nhiều quốc gia sản xuất lớn trong khu vực như Ả Rập Xê Út, Kuwait, Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Theo bà Claire Jungman, nhà phân tích của Vortexa, xuất khẩu dầu của Iran chịu tác động từ nhiều yếu tố cùng lúc. Ngoài những gián đoạn liên quan đến eo biển Hormuz, lệnh phong tỏa của Mỹ nhằm vào các tàu ra vào cảng Iran cũng khiến các chủ tàu, công ty vận tải biển, doanh nghiệp bảo hiểm và các đối tác thương mại trở nên thận trọng hơn trước những rủi ro an ninh ngày càng gia tăng trong khu vực.

Trong khi hoạt động xuất khẩu gặp khó khăn, lượng dầu của Iran được lưu trữ trên các tàu ngoài khơi đang có xu hướng giảm dần nhờ một số chuyến hàng tiếp tục được dỡ tại Trung Quốc – khách hàng mua dầu lớn nhất của Tehran.

Dữ liệu của Kpler cho thấy Iran hiện có khoảng 147 triệu thùng dầu thô và condensate được lưu trữ trên các tàu nổi, giảm đáng kể so với mức gần 190 triệu thùng vào cuối tháng 4. Trong số này, khoảng 67 triệu thùng đang bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman.

Ông Iman Nasseri, chuyên gia phân tích của FGE NexantECA, đưa ra ước tính thấp hơn, cho rằng khoảng 55 triệu thùng dầu thô của Iran hiện đang được vận chuyển trên các tàu nằm phía sau khu vực phong tỏa.

Theo đánh giá của ông Homayoun Falakshahi, nhà phân tích thuộc Kpler, nếu lệnh phong tỏa hiện nay tiếp tục kéo dài thêm khoảng hai tháng, Iran có thể đối mặt với nguy cơ cạn kiệt nguồn dầu sẵn sàng xuất khẩu sang Trung Quốc.

Dữ liệu từ Kpler cũng cho thấy lượng dầu thô Iran nhập khẩu vào Trung Quốc đã giảm xuống còn khoảng 1,10 triệu thùng/ngày trong tháng 5, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2025. Diễn biến này phản ánh những khó khăn ngày càng lớn đối với hoạt động xuất khẩu năng lượng của Iran trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát vận tải biển tiếp tục được siết chặt.

Sự suy giảm mạnh của nguồn cung dầu Iran đang trở thành một trong những yếu tố đáng chú ý trên thị trường năng lượng toàn cầu, vốn đã chịu áp lực từ các gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông trong thời gian gần đây.

Như Quỳnh