Không phải đất hiếm, đây mới là mặt hàng lên 'cơn sốt' trên toàn thế giới: giá tăng không ngừng, tồn kho chỉ đủ dùng 9 ngày

Một báo cáo phân tích mới công bố của JPMorgan cho thấy thị trường nhôm toàn cầu đang rơi vào trạng thái căng thẳng chưa từng có, khi chuỗi cung ứng bị thu hẹp mạnh và nguy cơ thiếu hụt ngày càng rõ rệt.

Trong báo cáo mang tên “Into the Void”, các chuyên gia của JPMorgan ước tính thị trường nhôm có thể thiếu hụt khoảng 1,9 triệu tấn trong năm 2026 – mức thâm hụt lớn nhất kể từ đầu những năm 2000. Đáng chú ý, lượng tồn kho nhôm hữu hình trên toàn cầu hiện cũng chỉ còn khoảng 1,9 triệu tấn, tương đương nhu cầu tiêu thụ trong vòng vỏn vẹn 9 ngày.

Con số này cho thấy “vùng đệm an toàn” của thị trường đã suy giảm mạnh. Trước đó, vào đầu năm 2021, lượng tồn kho từng đủ đáp ứng nhu cầu trong khoảng 20 ngày, thậm chí có thời điểm lên tới 40 ngày ở một số khu vực ngoài châu Á.

Nguyên nhân chính được chỉ ra là các gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông – khu vực đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nhôm toàn cầu. JPMorgan sử dụng khái niệm “chân trời sự kiện” để mô tả tình trạng hiện tại, hàm ý rằng thị trường đã vượt qua một ngưỡng khủng hoảng mà từ đó việc phục hồi nguồn cung sẽ trở nên rất khó khăn trong ngắn hạn.

Thực tế, một số sự cố lớn tại các tổ hợp luyện nhôm đang khiến nguồn cung sụt giảm đáng kể. Nhà máy Al Taweelah tại Abu Dhabi đã tạm dừng hoạt động để sửa chữa trong thời gian dài, trong khi một cơ sở lớn khác tại Bahrain cũng chỉ vận hành ở mức công suất thấp. Những gián đoạn này được dự báo sẽ khiến sản lượng nhôm tại Trung Đông giảm mạnh trong năm 2026.

Theo JPMorgan, sản lượng toàn cầu có thể ghi nhận năm suy giảm đầu tiên kể từ 2019, trong bối cảnh nguồn cung từ các khu vực khác khó có thể bù đắp. Tại Trung Quốc – quốc gia sản xuất nhôm lớn nhất thế giới – các nhà máy hiện đã hoạt động gần mức trần công suất do các quy định kiểm soát môi trường. Trong khi đó, các dự án mới tại Indonesia chưa thể đóng góp ngay, còn châu Âu vẫn đối mặt với chi phí năng lượng cao khiến nhiều nhà máy khó tái khởi động.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu tiêu thụ nhôm toàn cầu được dự báo tăng chậm lại. JPMorgan đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu năm 2026 xuống khoảng 1,4%. Tuy nhiên, điều này chưa đủ để giảm áp lực lên giá, khi nguồn cung vẫn là yếu tố chi phối chính.

Các chuyên gia nhận định giá nhôm có xu hướng tăng trong thời gian tới, bất chấp diễn biến địa chính trị. Dự báo cho thấy giá có thể tiến sát hoặc vượt mốc 4.000 USD/tấn trong các tháng tới. Giá trung bình trong quý II/2026 được kỳ vọng ở mức 3.800 USD/tấn và tính chung cả năm sẽ rơi vào khoảng 3.500 USD/tấn.

Tuy nhiên, báo cáo cũng lưu ý một kịch bản rủi ro: nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo dài gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu, cú sốc về nhu cầu có thể đảo ngược tình thế, khiến giá nhôm sụt giảm mạnh ngoài dự kiến. Tới lúc đó, bài toán của thị trường không còn là thiếu hàng, mà là sự sụp đổ của sức mua toàn cầu.

Khánh Vy