Không phải dầu mỏ, Mỹ vừa phát hiện kho báu khoáng sản trị giá 152 tỷ USD, Việt Nam cũng sở hữu mỏ lớn thứ 2 thế giới

Một công ty khai khoáng tại Mỹ vừa công bố phát hiện mỏ vonfram được đánh giá là lớn nhất từng được xác định tại nước này, trong bối cảnh nguồn cung kim loại chiến lược phục vụ ngành quốc phòng, hàng không vũ trụ và sản xuất công nghiệp đang ngày càng khan hiếm. Nếu được xác nhận đủ điều kiện khai thác thương mại, đây có thể trở thành bước ngoặt giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu do Trung Quốc chi phối.

Theo báo cáo tài nguyên mà Financial Times tiếp cận được, Công ty 3Proton Lithium (3PL) xác định mỏ vonfram tại dự án Railroad Valley ở sa mạc Great Basin, phía đông bang Nevada, có trữ lượng ước tính khoảng 1,78 triệu tấn. Với quy mô này, mỏ được cho là lớn gấp khoảng 5 lần mỏ vonfram lớn thứ hai tại Mỹ.

Dựa trên mặt bằng giá hiện nay, 3PL ước tính giá trị của mỏ có thể lên tới khoảng 152 tỷ USD. Tuy nhiên, con số này chưa bao gồm phần tài nguyên nằm trong khu vực hiện chưa được phép thăm dò do liên quan đến quyền sử dụng đất.

Ông Kevin Moore, Chủ tịch kiêm Giám đốc Tài chính của 3PL, cho biết phát hiện này không đơn thuần là một dự án khai khoáng mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với an ninh quốc gia.

"Đây là loại kim loại mà Mỹ đã ngừng khai thác từ khoảng một thập kỷ trước và hiện phải phụ thuộc vào nhập khẩu, trong khi Trung Quốc đang kiểm soát phần lớn nguồn cung toàn cầu", ông Moore nhận định.

Vonfram là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất đạn dược, tên lửa, động cơ hàng không, thiết bị điện tử và nhiều loại máy móc công nghiệp nhờ đặc tính có độ cứng và khả năng chịu nhiệt rất cao.

Theo 3PL, giá vonfram trên thị trường thế giới đã tăng gần 600% kể từ tháng 2/2025. Động lực chính đến từ nhu cầu tăng mạnh của các ngành quốc phòng, hàng không vũ trụ và sản xuất công cụ, trong khi nguồn cung bị siết chặt sau khi Trung Quốc áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Hiện Trung Quốc vẫn chiếm khoảng 80% nguồn cung vonfram toàn cầu.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington khẳng định Bắc Kinh cam kết duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu và sẽ cấp giấy phép đối với các đơn xin xuất khẩu đáp ứng đầy đủ quy định hiện hành.

Ngoài vonfram, báo cáo của 3PL còn ghi nhận khu vực Railroad Valley sở hữu các tài nguyên lithium, boron và kali quy mô lớn trong các tầng muối ngầm trên diện tích khoảng 150 km² gần thị trấn Ely, nơi công ty đang nắm giữ quyền khai thác.

Tuy nhiên, dự án vẫn đối mặt với nhiều trở ngại trước khi có thể đưa vào khai thác. Một phần diện tích xin khai thác nằm trong khu vực NASA sử dụng để thu nhận tín hiệu từ các vệ tinh. Cơ quan này cho rằng hoạt động khai khoáng có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống theo dõi không gian, vì vậy đã đề nghị Cục Quản lý Đất đai Mỹ (BLM) hạn chế việc thăm dò tại đây từ năm 2023.

Để thúc đẩy dự án, 3PL cho biết đã huy động gần 50 triệu USD và đang làm việc với chính quyền cùng Quốc hội Mỹ nhằm tháo gỡ các rào cản về quyền sử dụng đất.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng phát hiện địa chất mới chỉ là bước khởi đầu. Theo ông Timothy Puko, chuyên gia của Eurasia Group, việc xác định một mỏ khoáng sản quy mô lớn thường tạo ra sự chú ý lớn trên thị trường, nhưng để chuyển từ phát hiện sang khai thác thương mại cần trải qua quá trình đánh giá kỹ thuật, môi trường và cấp phép kéo dài nhiều năm. Ngay cả khi các vướng mắc hiện nay được giải quyết, dự án Railroad Valley cũng khó có thể đi vào khai thác trước khoảng 5 năm tới.

Theo Cục Khảo sát địa chất Mỹ, Việt Nam có trữ lượng vonfram đạt khoảng 100 nghìn tấn. Trong đó, sản lượng vonfram từ mỏ Núi Pháo ở Thái Nguyên chiếm khoảng 33% sản lượng vonfram toàn cầu nếu không tính nguồn cung từ Trung Quốc, có quy mô lớn thứ 2 thế giới. 

Khánh Vy