Khủng hoảng chưa từng có với Mark Zuckerberg: Meta có thể phải tái cấu trúc hoàn toàn

Vụ kiện do Bộ trưởng Tư pháp bang California Rob Bonta dẫn dắt nhắm vào Meta mới đây tiếp nối hàng loạt cáo buộc cho rằng tập đoàn này đã cố tình dung túng cho các tính năng gây nghiện ở trẻ em và vị thành niên. Vụ kiện quy tụ liên minh gồm 29 Bộ trưởng Tư pháp các bang trong một hồ sơ hợp nhất chống lại Meta từ năm 2023, do đội ngũ luật sư đại diện cho các bang California, Colorado, New Jersey và Kentucky trực tiếp tranh tụng.

Mức độ rủi ro là cực kỳ lớn trong bối cảnh giới chức chính quyền trên khắp nước Mỹ quyết liệt yêu cầu Meta phải chịu trách nhiệm trước các cáo buộc vi phạm các luật liên bang và tiểu bang, bao gồm Đạo luật Bảo vệ Quyền riêng tư của Trẻ em trên Mạng (COPPA) cùng nhiều quy định bảo vệ người tiêu dùng khác.

Giới chuyên gia trong ngành đang gọi đây là thời khắc "Big Tobacco" (Thời khắc Thuốc lá lớn) của mạng xã hội, với Meta là tâm điểm. Vào những năm 1990, các tập đoàn thuốc lá khổng lồ từng bị buộc phải bồi thường hàng tỷ USD vì lừa dối công chúng về độ an toàn cũng như tác hại của sản phẩm, để rồi sau đó chứng kiến quyền lực và tầm ảnh hưởng suy giảm thê thảm.

Đầu tháng này, Meta vừa thua kiện tại New Mexico - phán quyết buộc công ty phải thực hiện một số thay đổi trong dịch vụ và nộp phạt gần 1 tỷ USD. Do California sở hữu vị thế và tầm ảnh hưởng lớn hơn, án phạt cho Meta dự sẽ đắt đỏ hơn nhiều, bao gồm một đợt cải tổ toàn diện buộc tập đoàn phải thay đổi tận gốc các thuật toán cốt lõi.

"California có tầm quan trọng vượt trội so với bất kỳ thẩm quyền nào khác tại Mỹ," bà Julia Powles, Giám đốc Điều hành Viện Chính sách, Pháp luật và Công nghệ thuộc Đại học UCLA, nhận định. "Đây là nơi họ phải chịu phạm vi tài phán pháp lý rộng lớn nhất, và cũng là nơi được cả thế giới theo dõi sát sao."

Bộ trưởng Tư pháp bang New Mexico Raúl Torrez chia sẻ với CNBC rằng hậu quả có thể ở mức quy mô lớn đối với một tập đoàn vốn phụ thuộc tới 98% doanh thu từ quảng cáo trực tuyến. CEO Meta Mark Zuckerberg hiện đang dựa vào dòng tiền từ mảng kinh doanh này để tài trợ cho đợt đặt cược khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo, với chi phí có thể lên tới 145 tỷ USD trong năm nay.

Thẩm phán tại New Mexico đã yêu cầu Meta phải nộp 567 triệu USD vào một quỹ khắc phục hậu quả trong giai đoạn hai của vụ kiện liên quan đến các cáo buộc bóc lột tình dục trẻ em. Trước đó vào tháng 3, bồi thẩm đoàn tại đây tuyên án Meta phải bồi thường 375 triệu USD do vi phạm luật về các hành vi thương mại không lành mạnh của bang. Meta khẳng định không đồng tình với phán quyết của New Mexico và dự định sẽ kháng án.

Ông Torrez gọi đây là một "phán quyết khá lớn", nhưng cũng nhanh chóng lưu ý rằng con số đó chẳng thấm vào đâu so với những gì sắp được đưa ra.

"Đây là một bang chỉ với khoảng 2 triệu dân," ông Torrez phân tích. "Nếu bạn áp dụng chính lập luận đó lên California, Florida, Texas hay New York, tôi muốn nói rằng đó sẽ là một án phạt có khả năng làm thay đổi toàn bộ cục diện thị trường."

Hiện tất cả đều xoay quanh cáo buộc về thiết kế mang tính độc hại trên các ứng dụng như Facebook và Instagram.

Tại New Mexico, Meta đang bị yêu cầu nâng cấp các công nghệ và công cụ xác minh độ tuổi bằng AI, đồng thời c phát triển một mô hình dự đoán dành riêng cho người dùng dưới 13 tuổi trong vòng 2 năm. Các biện pháp khắc phục khác bao gồm việc đơn giản hóa quy trình báo cáo người dùng nhỏ tuổi, và hợp tác với các trường học hoặc tổ chức an toàn trẻ em để tạo ra một cổng thông tin báo cáo, nơi ban giám hiệu nhà trường có thể gắn cờ các tài khoản nghi ngờ thuộc về người dùng dưới 13 tuổi trên bất kỳ nền tảng mạng xã hội nào.

Meta và YouTube của Google từng thua trong một vụ kiện vào tháng 3, khi bồi thẩm đoàn tại Los Angeles cho rằng các công ty này đã cẩu thả và không cảnh báo người dùng về những nguy cơ gắn liền với việc sử dụng nền tảng. Bộ trưởng Tư pháp Bonta, người được Thống đốc Gavin Newsom bổ nhiệm vào năm 2021, tuyên bố một trong những nhiệm vụ tối quan trọng của ông là bảo vệ trẻ em khỏi bị tổn hại.

"Meta đã thiết kế một sản phẩm nguy hiểm cho người dùng nhỏ tuổi, biết rõ nó nguy hiểm, nhưng sau đó lại dối lừa trẻ em, gia đình và cộng đồng về mức độ nguy hiểm đó," ông nhấn mạnh. "Chúng tôi đã sẵn sàng buộc Meta phải chịu trách nhiệm"

Trong một tuyên bố đưa ra, Meta khẳng định các cáo buộc của liên minh Bộ trưởng Tư pháp là "vô căn cứ và yêu cầu bồi thường tài chính là hoàn toàn phi lý".

Theo: CNBC

Vũ Anh