Lãnh đạo Cục Thuế: Có trường hợp doanh nghiệp lỗ nhiều năm vẫn mở rộng quy mô và tăng vốn, đặt ra vấn đề về tính trung thực trong kê khai thuế

Tại cuộc họp báo thường kỳ quý I/2026 do Bộ Tài chính tổ chức chiều ngày 9/4, tại Hà Nội, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) khẳng định việc doanh nghiệp sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán, một để theo dõi hoạt động sản xuất kinh doanh và một để cung cấp cho cơ quan quản lý nhà nước, là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng nhằm gian lận thuế hoặc gian lận trong lập, phát hành báo cáo tài chính.

Theo ông Lê Long, hành vi này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh. Đáng chú ý, việc lập hai hệ thống sổ kế toán có thể được thực hiện có hệ thống, khó phát hiện nếu không có nghiệp vụ thanh tra hoặc điều tra chuyên sâu.

Thực tế, một số vụ việc đã được cơ quan chức năng phát hiện. Trong đó, vụ Công ty Hoàng Long lập hai sổ kế toán để che giấu doanh thu, gây thiệt hại hơn 241 tỷ đồng tiền thuế. Vụ việc tại Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu sử dụng hai hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai thuế, gây thiệt hại khoảng 150 tỷ đồng. Những vụ việc này cho thấy quy mô và mức độ của hành vi vi phạm có xu hướng gia tăng.

Theo ông lãnh đạo Cục Thuế, nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh còn hạn chế, cùng với động cơ tối đa hóa lợi nhuận và giảm nghĩa vụ thuế. Một số doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ rủi ro pháp lý hoặc cho rằng hành vi có thể che giấu.

Trước tình hình đó, cơ quan thuế đã ban hành công văn yêu cầu các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử lập danh sách khách hàng sử dụng phần mềm kế toán đến hết ngày 31/3, gửi về trước ngày 8/4, đồng thời cập nhật danh sách hàng tháng.

Việc thu thập thông tin giúp cơ quan thuế nắm được số lượng doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh sử dụng phần mềm kế toán, từ đó triển khai giải pháp hỗ trợ kê khai, nộp thuế và quản lý nghĩa vụ thuế.

Đến ngày 7/4/2026, cơ quan thuế đã nhận được danh sách từ 42 tổ chức với 12.809 khách hàng đang sử dụng phần mềm kế toán. Dữ liệu tiếp tục được tổng hợp trên phạm vi cả nước.

Trên cơ sở dữ liệu thu thập, cơ quan thuế sẽ rà soát, đưa ra cảnh báo đối với các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có dấu hiệu sử dụng nhiều sổ kế toán từ tháng 4/2026 để phục vụ quản lý thuế.

Liên quan đến tình trạng doanh nghiệp doanh thu lớn nhưng kê khai lỗ, ông Lê Long cho biết qua rà soát, có hơn 400 doanh nghiệp có doanh thu từ 1.000 tỷ đồng mỗi năm trở lên kê khai lỗ.

Theo đại diện cơ quan thuế, việc doanh nghiệp kê khai lỗ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, tuy nhiên có trường hợp doanh nghiệp lỗ nhiều năm vẫn mở rộng quy mô và tăng vốn, đặt ra vấn đề về tính trung thực trong kê khai thuế.

Để xử lý, ngành thuế đã triển khai giải pháp quản lý rủi ro, tăng minh bạch, tuyên truyền về nghĩa vụ kê khai trung thực, đồng thời cảnh báo các chế tài xử lý đối với hành vi kê khai không chính xác.

Ngoài ra, cơ quan thuế tăng cường rà soát, kiểm tra việc kê khai và nộp thuế. Trường hợp phát hiện sai sót, doanh nghiệp được hướng dẫn điều chỉnh kịp thời.

Cơ quan thuế cũng triển khai chuyên đề kiểm tra đối với doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, lãi mỏng và giao nhiệm vụ cho cơ quan thuế các địa phương thực hiện. Đồng thời, danh sách doanh nghiệp có doanh thu từ 1.000 tỷ đồng trở lên nhưng lỗ liên tiếp hai năm đã được tổng hợp để đưa vào kế hoạch kiểm tra năm 2026.

Phan Trang