Mất tư cách công ty đại chúng, cổ đông có mất quyền sở hữu cổ phiếu?

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa thông báo hủy tư cách công ty đại chúng đối với Công ty CP Tập đoàn Lộc Trời (mã: LTG) kể từ ngày 11/8/2026. Động thái này đặt ra câu hỏi: Khi một doanh nghiệp mất tư cách công ty đại chúng, cổ phiếu của doanh nghiệp sẽ đi đâu và quyền lợi của cổ đông sẽ ra sao?

Công ty đại chúng là gì?

Công ty đại chúng là doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện theo quy định của Luật Chứng khoán. Khi trở thành công ty đại chúng, doanh nghiệp phải tuân thủ các yêu cầu về công bố thông tin, quản trị công ty, minh bạch tài chính, đăng ký và lưu ký chứng khoán. Cổ phiếu của doanh nghiệp cũng có thể được giao dịch trên các hệ thống giao dịch chứng khoán tập trung nếu đáp ứng các điều kiện tương ứng.

Việc Lộc Trời bị hủy tư cách công ty đại chúng có nghĩa Nhà nước không còn công nhận LTG là công ty đại chúng kể từ thời điểm nêu trên.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa Lộc Trời bị giải thể hay chấm dứt hoạt động. Doanh nghiệp vẫn tồn tại, tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh, vẫn có cổ đông, tài sản, các khoản phải thu, khoản nợ và những nghĩa vụ liên quan như một doanh nghiệp thông thường.

Hết tư cách đại chúng đồng nghĩa với việc cổ phiếu LTG của Lộc Trời sẽ sớm rời sàn UPCoM. Dù vậy việc này không mang nhiều ý nghĩa, bởi cổ phiếu LTG đã bị đình chỉ giao dịch từ cuối tháng 6/2026. 

Cổ phiếu không biến mất

Việc hủy đăng ký chứng khoán không đồng nghĩa cổ phiếu của cổ đông bị mất đi. 

Giả sử một cổ đông đang sở hữu 10.000 cổ phiếu LTG. Nếu LTG không còn giao dịch trên UPCoM, quyền sở hữu đối với 10.000 cổ phần này không tự nhiên mất đi. Việc doanh nghiệp mất tư cách công ty đại chúng không đồng nghĩa với việc cổ phần của cổ đông bị xóa bỏ.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở tính thanh khoản. Cổ đông của Lộc Trời muốn mua hay bán cổ phiếu công ty đều phải tìm kiếm người mua, hoặc qua một trung gian khác (ví dụ công ty chứng khoán) và không thể trực tiếp đặt lệnh. 

Không còn là công ty đại chúng, Lộc Trời không còn nghĩa vụ công bố thông tin. Cổ đông của Lộc Trời vì vậy cũng mất đi kênh thông tin chính thức từ doanh nghiệp, do đó không biết công ty mình đang sở hữu cổ phần hoạt động như thế nào, có vấn đề gì cần lưu ý không... 

Tuy nhiên, trong điều kiện khả quan, doanh nghiệp có lợi nhuận và chia cổ tức, cổ đông của doanh nghiệp vẫn có nguyên vẹn quyền nhận cổ tức - bất kể cổ phiếu có niêm yết hay không, doanh nghiệp có đại chúng hay không. 

Như vậy, quyền sở hữu cổ phiếu doanh nghiệp không đại chúng vẫn được pháp luật bảo vệ. Tuy nhiên, những quyền lợi xung quanh cổ phiếu đó sẽ bị ảnh hưởng đáng kể khi doanh nghiệp không còn đại chúng. 

Thế Trần