Một đoạn phố ở Hà Nội thành 'thánh địa' trà sữa 7-15k: Chen nhau mở cửa hàng, chỉ vài bước chân lại gặp một quán

Trên phố Khâm Thiên (Hà Nội), những cửa hàng trà sữa giá rẻ đang xuất hiện ngày càng dày. Một số cái tên theo đuổi mô hình giá rẻ đã tạo nên diện mạo khá khác biệt cho tuyến phố này, khiến Khâm Thiên dần được nhắc đến như một “phố trà sữa bình dân” mới của Hà Nội.

Dù các cửa hàng này chỉ tập trung ở một đoạn phố, nhưng điều thú vị là khoảng cách giữa các điểm bán đôi khi chỉ tính bằng vài bước chân. Có cửa hàng nằm gần như đối diện nhau, thậm chí có những quán nằm sát cạnh nhau nhưng cùng kinh doanh trà sữa và các loại đồ uống với mức giá rẻ.

Điều đáng nói, đây không hẳn là câu chuyện một thương hiệu mở thêm nhiều điểm bán. Các cửa hàng khác nhau đang cùng tìm đến một khu vực có đặc điểm khá giống nhau về mặt bằng, lưu lượng người qua lại và nhóm khách hàng mục tiêu.

Từ mức giá gây sốc tới một mô hình kinh doanh

Sự xuất hiện dày đặc của các cửa hàng trà sữa giá rẻ diễn ra trong bối cảnh mô hình đồ uống giá thấp đang trở thành một xu hướng đáng chú ý trên thị trường.

Mức giá 7.000-15.000 đồng đặc biệt dễ tạo hiệu ứng trên mạng xã hội. Một ly trà sữa có giá chỉ bằng một món ăn vặt có thể khiến khách hàng tò mò và sẵn sàng thử mà không phải cân nhắc quá nhiều.

Tuy nhiên, nhìn vào dữ liệu thị trường, có thể thấy người tiêu dùng không đồng loạt chuyển sang đồ uống siêu rẻ.

Theo Báo cáo thị trường kinh doanh ẩm thực tại Việt Nam 20255 của iPOS và Nestlé Professional, tỷ lệ chi tiêu dưới 20.000 đồng cho đồ uống giảm từ 12,3% xuống 7,22%. Nhóm 21.000-35.000 đồng cũng giảm từ 40% xuống 34,42%.

Ở chiều ngược lại, các nhóm giá cao hơn lại tăng. Chi tiêu từ 35.000 đồng trở lên tăng từ 47,7% lên 57,58% tổng cơ cấu chi tiêu đồ uống.

Điều này cho thấy sự xuất hiện của trà sữa 7K không đồng nghĩa thị trường đang bị kéo xuống mức giá thấp. Thay vào đó, thị trường đang phân cực rõ hơn.

Một nhóm khách hàng ưu tiên mức giá càng thấp càng tốt. Một nhóm khác vẫn sẵn sàng trả 35.000-70.000 đồng hoặc cao hơn cho thương hiệu, không gian và trải nghiệm.

Vì sao các quán giá rẻ lại thích đứng gần nhau?

Việc nhiều cửa hàng tập trung sát nhau thoạt nhìn có vẻ nghịch lý. Một quán mở ra có thể đã phải cạnh tranh với hàng xóm, vậy tại sao những người bán sau vẫn chọn đúng khu vực đó?

Một khả năng là cụm cửa hàng đang tận dụng chung một dòng khách.

Khi một địa điểm đã hình thành thói quen mua đồ uống hoặc thu hút nhóm khách trẻ, việc xuất hiện thêm nhiều cửa hàng cùng ngành có thể khiến cả khu vực trở thành một “điểm đến” thay vì mỗi quán phải tự tìm khách từ đầu.

Điều này cũng giúp giải thích hiện tượng tại đoạn phố Khâm Thiên: thay vì phân tán trên cả tuyến phố, các cửa hàng lại tập trung trong một khu vực nhỏ, nơi họ có thể cùng tiếp cận một nhóm khách hàng khá giống nhau.

Nhưng đi cùng với đó là một cuộc cạnh tranh trực diện hơn.

Khi hai cửa hàng trà sữa nằm đối diện nhau, khách hàng có thể so sánh giá ngay lập tức. Khi ba, bốn cửa hàng nằm trong cùng một đoạn phố, lợi thế “ở gần” gần như biến mất.

Lúc này, doanh nghiệp phải tìm một lý do khác để khách chọn mình: rẻ hơn, nhiều topping hơn, ngon hơn, thương hiệu dễ nhớ hơn hoặc phục vụ nhanh hơn.

7K có thực sự rẻ đến mức “không thể cạnh tranh”?

Không hẳn.

Trong mô hình đồ uống giá thấp, mức giá quảng bá đôi khi chỉ là điểm bắt đầu. Khách có thể mua thêm topping, chọn size lớn hoặc chuyển sang những sản phẩm khác trong menu.

Nói cách khác, doanh nghiệp không nhất thiết phải kiếm lợi nhuận lớn từ chính ly trà sữa 7.000 đồng. Giá thấp có thể được sử dụng để kéo khách đến cửa hàng, sau đó nâng giá trị đơn hàng thông qua các lựa chọn khác.

Báo cáo F&B của iPOS cũng chỉ ra hiện tượng này: mức giá siêu rẻ có thể đóng vai trò như một công cụ tạo traffic, trong khi giá trị thực tế của đơn hàng được nâng lên nhờ topping hoặc nâng size.

Thực tế, với các thương hiệu theo đuổi phân khúc này, giá rẻ không được xem đơn thuần là một chương trình khuyến mại.

Theo ông Nguyễn Mạnh Tuấn - Nhà sáng lập Trà Sữa Viên Viên, xu hướng trà sữa phân khúc tiết kiệm, tiêu biểu với mức giá từ 7.000 - 12.000 đồng, không phải là một chiến lược "đốt tiền" để kéo khách mà thực tế là một mô hình kinh doanh tập trung vào việc tối ưu hóa vận hành và kiểm soát chi phí. 

Thay vì đầu tư vào những không gian quán lung linh hay bao bì đắt tiền, chúng tôi lựa chọn mô hình take-away tinh gọn, cắt giảm nhân sự tối đa và tập trung vào trải nghiệm khẩu vị. Điểm mấu chốt để duy trì mức giá siêu rẻ nhưng vẫn có lãi, nằm ở việc chủ động nguồn nguyên liệu đầu vào với số lượng lớn, với quy trình sản xuất riêng để giảm chi phí trung gian và đảm bảo chất lượng ổn định.

Tuy nhiên, giá rẻ chỉ là yếu tố thu hút sự tò mò ban đầu. Với chúng tôi để giữ chân khách hàng và phát triển bền vững, Trà sữa Viên Viên phải mang lại chất lượng vượt kỳ vọng so với giá tiền, tạo cho người dùng cảm giác đáng tiền khi trải nghiệm. Chiến lược này không chỉ nhắm đến lợi nhuận tức thời mà hướng tới việc xây dựng thói quen tiêu dùng lặp lại. Chúng tôi cũng đã và đang đồng thời đảm bảo tính minh bạch về vệ sinh an toàn thực phẩm, để xóa tan định kiến "của rẻ là của ôi" trong tâm trí khách hàng.

Người khó sống nhất có thể lại là nhóm ở giữa

Nếu thị trường chỉ có hai nhóm là đồ uống siêu rẻ và đồ uống cao cấp, câu chuyện sẽ đơn giản hơn.

Vấn đề nằm ở nhóm ở giữa.

Một cửa hàng bán một ly trà sữa 20.000-30.000 đồng nhưng không có không gian đủ hấp dẫn, hoặc bán mang về với hương vị chưa đủ khác biệt và cũng không sở hữu thương hiệu mạnh có thể cùng lúc chịu sức ép từ cả hai phía.

Ở phía dưới, khách hàng có thể hỏi: “Tại sao phải trả 25.000 đồng khi có nơi bán chưa đến 15.000 đồng?”

Ở phía trên, khách hàng lại có thể hỏi: “Tại sao không thêm 10.000-20.000 đồng để vào một thương hiệu quen thuộc, có chỗ ngồi và trải nghiệm tốt hơn?”

Dữ liệu iPOS cho thấy đây không phải là một lo ngại quá xa vời. Trong khi nhóm dưới 20.000 đồng và nhóm 21.000-35.000 đồng cùng giảm tỷ trọng chi tiêu, nhóm từ 35.000 đồng trở lên lại tăng mạnh.

Đoạn phố Khâm Thiên với những quán trà sữa nằm san sát nhau có thể chỉ là một hiện tượng nhỏ về mặt địa lý. Nhưng nhìn rộng hơn, nó phản ánh một cuộc cạnh tranh đang diễn ra trên toàn thị trường đồ uống: Khi mặt bằng, nhân công và nguyên liệu đều gây áp lực lên doanh nghiệp, việc đứng ở giữa ngày càng khó.

Và trong cuộc đua này, có lẽ thứ các cửa hàng phải bán không chỉ còn là một cốc trà sữa.

Hoặc là một cốc rẻ đến mức khách không cần suy nghĩ, hoặc phải là một trải nghiệm đáng tiền đến mức khách chấp nhận trả thêm.

Tuấn Đăng