Một loại cây thân gỗ Việt Nam trồng rất nhiều nhưng thế giới lại quý hiếm: Vừa mang về hơn 89 triệu USD, giá hơn 2.500 USD/tấn

Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị (VPSA), trong tháng 4/2026 Việt Nam xuất khẩu được 12.491 tấn quế với kim ngạch hơn 31 triệu USD, tăng mạnh 62,4% về lượng và tăng 50% về trị giá so với tháng 3/2026.

Lũy kế trong 4 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã xuất khẩu 34.745 tấn quế với kim ngạch đạt 89,1 triệu USD, so với cùng kỳ năm 2025 lượng xuất khẩu tăng 8,7%, kim ngạch tăng 4,9%. Châu Á tiếp tục là khu vực tiêu thụ quế lớn nhất của Việt Nam với 22.642 tấn, chiếm 65,2% thị phần.

Giá xuất khẩu bình quân đạt 2.564 USD/tấn.

Quế là loại cây đặc biệt và có lợi thế nổi bật nằm ở khả năng khai thác toàn diện: lá và cành được sử dụng để chưng cất tinh dầu; vỏ quế là nguyên liệu quan trọng cho ngành gia vị và dược liệu; gỗ quế được ứng dụng trong sản xuất đồ dùng và vật liệu xây dựng. Với chu kỳ thu hoạch từ 6–7 năm, quế mang lại nguồn thu ổn định và lâu dài cho người trồng.

Nhờ đầu ra đa dạng và doanh nghiệp thu mua tận nơi, thu nhập của nhiều hộ trồng quế tại các tỉnh miền núi đã được cải thiện rõ rệt, góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Hiện sản lượng quế của Việt Nam đạt khoảng 41.000 tấn/năm, chỉ bằng một nửa so với Trung Quốc và Indonesia. Tuy nhiên, Việt Nam lại đang dẫn đầu thế giới về kim ngạch xuất khẩu quế.

Trước đó, năm 2022, quế Việt Nam chiếm 18,2% sản lượng toàn cầu nhưng đóng góp tới 34,4% thị phần xuất khẩu, với kim ngạch vượt 292 triệu USD. Dù có được vị trí cao trên thị trường quốc tế, các chuyên gia đánh giá rằng tiềm năng, lợi thế của ngành quế còn chưa được phát huy tương xứng. Nguyên nhân là do sản xuất còn manh mún, thiếu các sản phẩm chất lượng cao, tồn dư nhiều kim loại nặng và thuốc bảo vệ thực vật… dẫn tới kém lợi thế cạnh tranh.

Để duy trì đà tăng trưởng và thực sự nâng tầm vị thế, ngành quế Việt Nam đang đối mặt với những thách thức chiến lược không nhỏ. Việc phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu thô là một rào cản lớn, khiến giá trị gia tăng còn hạn chế, đặc biệt khi so sánh với các nước xuất khẩu lớn như Indonesia, Sri Lanka và Ấn Độ, vốn đang đẩy mạnh chế biến sâu và đầu tư bài bản vào chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, các thị trường nhập khẩu ngày càng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về truy xuất nguồn gốc, chứng nhận hữu cơ, tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh an toàn thực phẩm. Điều này buộc các doanh nghiệp phải đầu tư mạnh mẽ hơn vào vùng nguyên liệu, công nghệ chế biến và kiểm định chất lượng.

Trước những thách thức này, nhiều doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu chuyển dịch theo hướng phát triển bền vững: tích cực liên kết với nông dân để xây dựng các vùng nguyên liệu hữu cơ, đồng thời áp dụng các quy trình sản xuất theo chuẩn quốc tế như HACCP, GMP, hoặc đạt chứng nhận hữu cơ USDA và EU Organic. Đây được xem là con đường tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị xuất khẩu trong trung và dài hạn.

Như Quỳnh