Một ‘mỏ vàng' dưới biển mang về cho Việt Nam 3,3 tỷ đô, riêng Trung Quốc chiếm 1/3

Theo số liệu Hải quan Việt Nam, trong tháng 8/2026, xuất khẩu tôm của nước ta đạt 478,5 triệu USD, tăng 4,2% so với cùng kỳ. Lũy kế trong 8 tháng đạt 3,3 tỷ USD, tăng 12%. 

Tôm chân trắng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 2 tỷ USD, tăng 7,6%; tôm sú đạt gần 318 triệu USD, tăng 7,4%; nhóm tôm loại khác đạt 936,6 triệu USD, tăng 25%.

Xét về thị trường, Trung Quốc là động lực lớn nhất, đạt hơn 1,07 tỷ USD, tăng 38,2%. Đây là mức tăng nổi bật nhất trong các thị trường lớn và tiếp tục hỗ trợ đáng kể cho kết quả chung của ngành.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ đạt 436,1 triệu USD, giảm 11,7%; riêng tháng 8 giảm 12,6%. EU cũng chưa tạo được động lực mới, với kim ngạch 355,3 triệu USD, giảm 3,6%; tháng 8 giảm tới 23,5%. Trong khi đó, Nhật Bản tăng 6,1% lên 388,5 triệu USD; Australia tăng 18,2%; Canada tăng 6,5%. Khối CPTPP đạt 901 triệu USD, tăng 11%, tiếp tục cho thấy vai trò của cơ cấu thị trường đa dạng đối với tôm Việt Nam.

Hiện nay, ngành tôm của Việt Nam đang bước vào giai đoạn cách mạng xanh, thay đổi mô hình sản xuất từ truyền thống sang sản xuất bền vững, giảm thiểu tác động đến môi trường, đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.Cùng với đó, Việt Nam được đánh giá là quốc gia có công nghệ chế biến tôm hiện đại nhất, có thế mạnh về sản xuất hàng giá trị gia tăng.

Thống kê của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ NN&MT, hiện diện tích nuôi của Việt Nam khoảng 750.000 ha, trong đó có trên 200.000 ha nuôi theo hướng hữu cơ, sinh thái được các tổ chức quốc tế chứng nhận và các sản phẩm này đã chứng minh ưu thế tại nhiều thị trường lớn và khó tính. Tuy nhiên, trong thực tế, ngành tôm Việt Nam cũng còn nhiều thách thức phải vượt qua, nhất là các chính sách thương mại của thị trường. Vì vây, ngành tôm cần phải triển khai đồng bộ các giải pháp, định hướng lại sản xuất theo hướng xanh, có trách nhiệm, ưu tiên chất lượng, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo ra giá trị gia tăng bền vững.

Những diễn biến từ Diễn đàn Tôm Toàn cầu 2026 (Global Shrimp Forum 2026) diễn ra tại Hà Lan đầu tháng 9 vừa qua cũng đưa ra những nhận định đáng lưu ý cho chặng đường còn lại của năm. Nguồn cung tôm toàn cầu dự báo tiếp tục tăng, tạo ra sức ép dư thừa nguồn cung ngắn hạn. 

Các quốc gia sản xuất lớn như Ecuador hay Ấn Độ tiếp tục gia tăng sản lượng với lợi thế giá thành thấp, buộc các nhà nhập khẩu toàn cầu nâng cao các tiêu chuẩn khắt khe hơn. Người mua không chỉ chú trọng đến giá cả mà còn đặt trọng tâm vào quy cách sản phẩm, tính ổn định của chuỗi cung ứng, cùng khả năng đáp ứng các chứng nhận phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội.

Nhìn vào bức tranh tổng thể, chặng đường những tháng cuối năm 2026 của ngành tôm Việt Nam sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Trong bối cảnh áp lực từ Mỹ và EU chưa giảm, việc duy trì sức hút tại Trung Quốc và khối CPTPP là điều cần thiết. 

Tuy nhiên, về lâu dài, việc dịch chuyển mạnh sang các dòng sản phẩm chế biến sâu, tôm giá trị gia tăng và tuân thủ chặt các quy chuẩn kỹ thuật sẽ là chìa khóa giúp tôm Việt Nam giữ vững vị thế trên bản đồ thương mại quốc tế.

Như Quỳnh