Một ngành hàng của Việt Nam được cả thế giới săn đón - xuất khẩu đạt 874 triệu USD tháng đầu năm, tăng trưởng 13%

Tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự khởi sắc của ngành thủy sản Việt Nam. Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành trong tháng 01 đạt 874 triệu USD.

Kết quả này tương ứng mức tăng trưởng 13% so với cùng kỳ năm ngoái. Các chuyên gia cho biết, sự tăng trưởng này xuất phát từ nhu cầu tiêu thụ tăng cao tại các quốc gia khu vực châu Á.

Thị trường Trung Quốc và Hong Kong giữ vị trí dẫn đầu về kim ngạch nhập khẩu thủy sản từ Việt Nam. Trong tháng 1 năm 2026, giá trị xuất khẩu sang thị trường này đạt gần 250 triệu USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm trước.

Nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng phục vụ dịp Tết Nguyên đán tại Trung Quốc đã thúc đẩy kết quả trên. Trong đó, mặt hàng tôm hùm thuộc phân khúc cao cấp ghi nhận mức tiêu thụ tốt. Nhiều đơn vị xuất khẩu đã tập trung đẩy nhanh tiến độ giao hàng để tận dụng thời điểm nhu cầu thị trường tăng cao trước kỳ nghỉ lễ dài ngày.

Bên cạnh Trung Quốc, các thị trường khác tại châu Á cũng ghi nhận những con số tăng trưởng ổn định. Xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản đạt mức 146 triệu USD, tăng 21,3% so với tháng 1 năm 2025. Các mặt hàng như tôm chế biến, cá tra phi lê đông lạnh và mực là những sản phẩm chủ lực tại thị trường này.

Khu vực ASEAN đạt kim ngạch 69 triệu USD, tăng mạnh 32,2% nhờ sự gia tăng trao đổi thương mại nội khối. Thị trường Hàn Quốc cũng đóng góp hơn 67 triệu USD vào tổng kim ngạch, tăng 9,1% so với cùng kỳ năm ngoái nhờ tiêu thụ tốt các mặt hàng hải sản khai thác.

Xét theo cơ cấu sản phẩm, tôm vẫn là mặt hàng đóng góp giá trị lớn nhất cho ngành thủy sản. Kim ngạch xuất khẩu tôm trong tháng 1 đạt 331 triệu USD, tăng 6,4% và chiếm gần 38% tổng kim ngạch.

Cá tra trở thành điểm sáng về tốc độ tăng trưởng khi đạt hơn 177 triệu USD, tăng 33,2% so với cùng kỳ. Nhu cầu từ các thị trường Trung Quốc, Nhật Bản và ASEAN là yếu tố trực tiếp giúp mặt hàng này bứt phá. Ngoài ra, xuất khẩu mực và bạch tuộc cũng đạt kết quả tích cực với gần 69 triệu USD, tăng trưởng 30,9%.

Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu sang một số thị trường truyền thống khác gặp nhiều trở ngại. Kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ trong tháng 1 năm 2026 chỉ đạt hơn 96 triệu USD, giảm 9,9% so với cùng kỳ năm trước.

Một số loại hải sản như cá ngừ chịu ảnh hưởng từ quy định của Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển (MMPA). Việc thực thi các thủ tục cấp Giấy chứng nhận chấp nhận (COA) cho hải sản khai thác cũng phát sinh nhiều bất cập khiến hàng hóa bị đình trệ. Đối với mặt hàng tôm, các doanh nghiệp phải chủ động giao hàng sớm để tránh rủi ro từ kỳ công bố thuế chống bán phá giá dự kiến vào giữa tháng 02.

Thị trường Liên minh châu Âu (EU) cũng ghi nhận sự sụt giảm 6,3%, kim ngạch đạt gần 72 triệu USD. Nguyên nhân chính đến từ việc sức mua còn yếu và lượng hàng tồn kho từ cuối năm 2025 vẫn ở mức cao. Nhóm các mặt hàng nhuyễn thể và cua ghẹ tại thị trường này có xu hướng tiêu thụ chậm.

Tương tự, xuất khẩu sang khu vực Trung Đông giảm 9,4%, đạt khoảng 21 triệu USD sau giai đoạn nhập hàng mạnh vào cuối năm ngoái.

Trước những khó khăn tại thị trường Mỹ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành công văn yêu cầu các địa phương tháo gỡ khó khăn về thủ tục hành chính. Các đơn vị chức năng được yêu cầu công khai quy trình xử lý hồ sơ cấp giấy chứng nhận cho hải sản khai thác. Việc hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định mới là ưu tiên hàng đầu để tránh gián đoạn chuỗi cung ứng. Các địa phương cần bố trí nhân lực phù hợp và không tự ý yêu cầu thêm các loại giấy tờ ngoài quy định pháp luật.

Dự báo về diễn biến thị trường trong tháng 2 năm 2026, các chuyên gia nhận định kim ngạch có thể sẽ giảm so với tháng 1. Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài thường khiến hoạt động sản xuất và giao hàng bị gián đoạn. Nhu cầu tích trữ hàng hóa tại Trung Quốc cũng có dấu hiệu hạ nhiệt sau đợt cao điểm phục vụ lễ hội. Bên cạnh đó, các rào cản kỹ thuật tại Mỹ và các chính sách phòng vệ thương mại vẫn là những thách thức mà doanh nghiệp cần theo dõi sát sao để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp.

Đức Minh