Mỹ quyết chặn xe điện Trung Quốc, nhưng lý do này có thể khiến Washington phải đổi ý

Theo các nhà phân tích, nhu cầu đối với những mẫu xe điện giá rẻ có thể buộc Mỹ phải mở cửa thị trường cho các thương hiệu xe điện Trung Quốc trong vài năm tới, bất chấp những rào cản thương mại hiện nay.

Các nhà sản xuất ô tô Mỹ cũng đang chuẩn bị cho kịch bản này. Giám đốc điều hành Ford, Jim Farley, gần đây dự đoán các mẫu xe điện Trung Quốc có thể gia nhập thị trường Mỹ trong vòng 5 năm tới và công ty đang chuẩn bị cho viễn cảnh này.

Ngay cả khi những phát biểu của Farley nhằm thúc đẩy Ford tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển xe điện, việc Mỹ hoàn toàn ngăn chặn xe điện Trung Quốc thâm nhập thị trường trong dài hạn cũng không dễ dàng.

Yale Zhang, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Automotive Foresight tại Thượng Hải cho rằng, các nhà sản xuất ô tô Mỹ có thể phải đối mặt với sức ép từ chính người tiêu dùng nếu những mẫu xe điện Trung Quốc có giá phải chăng và công nghệ tốt ngày càng phổ biến ở các quốc gia lân cận.

Theo ông Zhang, áp lực này có thể gia tăng khi người tiêu dùng tại Mexico và Canada chuyển sang sử dụng những mẫu xe điện Trung Quốc có hiệu suất tốt nhưng giá bán cạnh tranh.

Trong một báo cáo hồi tháng 4, các nhà phân tích của UBS cũng nhận định, xe điện Trung Quốc có thể thâm nhập thị trường Mỹ trong trung và dài hạn, dù các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc hiện phải đối mặt với mức thuế cao.

Tại Canada, sau những thay đổi trong thỏa thuận thương mại giữa Ottawa và Bắc Kinh, xe điện sản xuất tại Trung Quốc đang có thêm dư địa. Theo số liệu của Bộ Ngoại giao Canada, tính đến ngày 7/8, nước này đã nhập khẩu khoảng 49.000 xe điện sản xuất tại Trung Quốc mỗi năm, trong đó 12.515 xe đã được vận chuyển từ Trung Quốc sang Canada.

Tại Mexico, Trung Quốc đã trở thành nhà cung cấp ô tô lớn thứ hai, chiếm 22% thị phần trong nửa đầu năm nay, theo các báo cáo truyền thông địa phương.

Lợi thế của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng ô tô và các công nghệ liên quan cũng giúp các nhà sản xuất nước này có ưu thế lớn về chi phí. Một báo cáo của UBS năm 2023 chỉ ra, chi phí sản xuất một chiếc xe điện của BYD thấp hơn khoảng 25% so với các đối thủ phương Tây.

Lợi thế về chi phí cũng tạo ra khoảng cách đáng kể về giá xe giữa Trung Quốc và các thị trường phương Tây.

Theo Cui Shudong, Tổng thư ký Hiệp hội Ô tô Khách hàng Trung Quốc, giá bán trung bình của một chiếc xe điện mới tại Trung Quốc trong nửa đầu năm nay là 247.000 nhân dân tệ, tương đương 36.605 USD.

Trong khi đó, tại Mỹ, giá bán trung bình của một chiếc xe điện tính đến tháng 2 là 55.300 USD, cao hơn đáng kể so với mức 48.800 USD của một chiếc xe chạy xăng mới, theo Kelley Blue Book.

Khoảng cách giá này càng khiến thị trường Mỹ trở nên hấp dẫn đối với các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, trong bối cảnh nhu cầu tại thị trường nội địa suy yếu và biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp.

Mỹ là thị trường ô tô lớn thứ hai thế giới và vì vậy khó có thể bị các hãng xe Trung Quốc bỏ qua trong dài hạn.

Hồi tháng 5, Geely cho biết hãng không loại trừ khả năng gia nhập thị trường Mỹ và có thể đưa ra quyết định trong vòng 3 năm tới.

Trong khi đó, những mối liên hệ giữa các doanh nghiệp Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực xe điện vẫn tiếp tục tồn tại. Một nhà máy pin được Ford và CATL hợp tác xây dựng tại Michigan dự kiến bắt đầu cung cấp pin cho xe điện từ năm 2026, bất chấp những lo ngại từ các nhà lập pháp địa phương.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, các hãng xe Trung Quốc có thể vẫn tránh thị trường Mỹ.

Chevrolet, thương hiệu chủ lực thuộc General Motors (GM), cho biết sẽ “chủ động tìm kiếm các thị trường nước ngoài ngoài Mỹ”, theo tuyên bố của Chevrolet tại Trung Quốc hôm thứ Năm.

Tuyên bố này được đưa ra chỉ một ngày sau khi GM và SAIC Motor, tập đoàn ô tô quốc doanh Trung Quốc, chính thức gia hạn thỏa thuận hợp tác thêm 20 năm, kéo dài đến năm 2047.

Hồi tháng 7, Stella Li, người phụ trách hoạt động quốc tế của BYD, cho biết hãng xe điện Trung Quốc vẫn có thể đạt mục tiêu trở thành nhà sản xuất ô tô số 1 thế giới mà không cần bán xe tại Mỹ.

Điều này cho thấy, dù thị trường Mỹ vẫn là một đích đến hấp dẫn đối với các hãng xe Trung Quốc, việc thâm nhập thị trường này có thể chưa phải điều kiện bắt buộc để họ tiếp tục mở rộng trên quy mô toàn cầu.

Đức Minh