Nga đón tin vui lớn từ hai 'gã khổng lồ' châu Á

Theo dữ liệu thị trường, Ấn Độ nhập khoảng 2,25 triệu thùng/ngày dầu Nga trong tháng 3, tăng gần 100% so với tháng trước. Riêng tuần từ 20–27/4, lượng dầu Nga cập cảng Ấn Độ đạt khoảng 2,1 triệu thùng/ngày, tăng từ mức 1,67 triệu thùng/ngày của tuần trước đó. Dự báo trong tháng 4–5, nhập khẩu của Ấn Độ sẽ tiếp tục duy trì gần mức kỷ lục.

Ở phía Trung Quốc, xu hướng tương tự cũng diễn ra. Sau khi nguồn cung từ Iran bị gián đoạn vì xung đột, Bắc Kinh buộc phải tăng phụ thuộc vào dầu Nga. Trước đó, năm 2024, Trung Quốc đã nhập hơn 100 triệu tấn dầu Nga, chiếm gần 20% tổng nhập khẩu năng lượng.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới liên tục bị gián đoạn. Iran từng mở lại tuyến này ngày 10/4 nhưng chỉ chưa đầy 24 giờ sau lại đóng cửa, làm gia tăng rủi ro nguồn cung toàn cầu. Theo các tổ chức phân tích, tình trạng hiện tại được xem là một trong những cú sốc nguồn cung lớn nhất lịch sử thị trường dầu.

Đáng chú ý, Mỹ đã gia hạn miễn trừ trừng phạt đối với một số giao dịch dầu Nga đến ngày 16/5, sau khi một cơ chế tương tự hết hạn hôm 11/4. Quyết định này được đưa ra nhằm giảm áp lực thiếu hụt năng lượng sau xung đột Mỹ - Israel với Iran hồi tháng 2.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, động thái này nhằm đảm bảo “nguồn dầu luôn sẵn có cho các bên có nhu cầu”, đồng nghĩa với việc hàng trăm triệu thùng dầu Nga có thể tiếp tục được giao dịch hợp pháp trên thị trường trong ngắn hạn.

Không chỉ Trung Quốc và Ấn Độ, Indonesia cũng lên kế hoạch mua tới 150 triệu thùng dầu Nga, trong bối cảnh 20–25% nguồn nhập khẩu dầu của nước này trước đây đi qua Hormuz.

Giới phân tích từ Kpler cho biết, cạnh tranh giữa Trung Quốc và Ấn Độ đối với dầu Nga đang rất gay gắt và sẽ còn kéo dài, đặc biệt với các lô hàng giao tháng 6. Nguyên nhân là dầu Nga hiện thuộc nhóm nguồn cung rẻ, sẵn có và ít bị gián đoạn nhất.

Tuy nhiên, xu hướng này cũng tạo ra nghịch lý lớn: trong khi phương Tây từng áp đặt trừng phạt nhằm cắt nguồn tài chính của Moscow, thì chính khủng hoảng năng lượng hiện tại lại đang giúp Nga gia tăng doanh thu dầu khí, qua đó có thể tiếp tục tài trợ cho các hoạt động quân sự.

Nếu tình hình Hormuz chưa được giải quyết, vai trò của dầu Nga trong cân bằng cung cầu toàn cầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng, bất chấp các nỗ lực kiểm soát từ Mỹ và châu Âu.

Hữu Bách