Ngân hàng Nhà nước triển khai biện pháp kép bơm VND, lãi suất liên ngân hàng giảm mạnh

Trong phiên 04/02/2026, Ngân hàng Nhà nước đã thông báo hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn (Swap USD/VND) 21 ngày với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, theo hình thức mua USD giao ngay và bán USD kỳ hạn. Tỷ giá mua USD giao ngay được áp dụng ở mức 23.864 VND/USD, trong khi tỷ giá kỳ hạn là 23.882 VND/USD. Khối lượng ngoại tệ tối đa được phép thực hiện hoán đổi trong phiên can thiệp là 1 tỷ USD – tương ứng 23.864 tỷ đồng, mỗi tổ chức tín dụng được đăng ký không quá 80% tổng hạn mức mà Ngân hàng Nhà nước công bố.

Song song với kênh hoán đổi ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước cũng duy trì việc bơm thanh khoản qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO). Trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá trong phiên 04/02, cơ quan điều hành chào thầu tổng cộng 41.000 tỷ đồng, bao gồm 8.000 tỷ đồng kỳ hạn 7 ngày, 26.000 tỷ đồng kỳ hạn 28 ngày và 7.000 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày, với lãi suất đều ở mức 4,5%/năm. Kết quả, tổng giá trị trúng thầu đạt 25.716 tỷ đồng. Trong khi đó, có 17.000 tỷ đồng đáo hạn, qua đó Ngân hàng Nhà nước bơm ròng 8.716 tỷ đồng ra thị trường. Khối lượng OMO đang lưu hành trên kênh cầm cố đạt kỷ lục 449.994 tỷ đồng.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã bơm ròng lần lượt hơn 65.000 tỷ đồng và 55.000 tỷ đồng qua kênh OMO trong hai phiên 3/2 và 2/2.

Việc đồng thời bơm VND qua cả Swap USD/VND và kênh cầm cố đã góp phần hạ nhiệt đáng kể mặt bằng lãi suất trên thị trường liên ngân hàng. Cụ thể, trong phiên 04/02, lãi suất bình quân liên ngân hàng VND giảm mạnh ở các kỳ hạn ngắn, với kỳ hạn qua đêm – kỳ hạn chính, chiếm trên 95% giá trị giao dịch - giảm 7 điểm % so với phiên trước, đóng cửa tại mức 10,0%/năm. Lãi suất kỳ hạn 1 tuần cũng giảm sâu 5,25 điểm %, xuống còn 9,75%/năm.

Diễn biến trên cho thấy việc Ngân hàng Nhà nước sử dụng đồng thời các công cụ điều hành đã phần nào giúp cải thiện thanh khoản cho hệ thống ngân hàng. Tuy vậy, mặt bằng lãi suất VND vẫn đang duy trì ở mức cao so với giai đoạn trước, phản ánh nhu cầu thanh khoản ngắn hạn của các tổ chức tín dụng vẫn còn lớn.

Đây không phải là lần đầu Ngân hàng Nhà nước triển khai "liệu pháp kép" để hỗ trợ thanh khoản VND cho hệ thống. Trước đó, vào cuối tháng 12/2025, Nhà điều hành cũng đã thực hiện nhiều đợt hoán đổi ngoại tệ khi lãi suất liên ngân hàng tăng nóng.

Swap USD/VND bản chất là việc các ngân hàng thương mại giao USD cho NHNN và nhận lại VND ngay lập tức, rồi đến hạn mua lại USD theo tỷ giá đã ấn định. Nghiệp vụ này giúp NHNN bơm VND vào hệ thống bằng chính nguồn USD trong hệ thống ngân hàng. Hiểu đơn giản là các ngân hàng mang USD của mình đi cầm cố tại NHNN để vay VND với lãi suất và kỳ hạn xác định.

Động thái của NHNN diễn ra trong bối cảnh nhu cầu thanh khoản hệ thống ngân hàng có dấu hiệu gia tăng và lãi suất qua đêm liên ngân hàng vọt lên mức 17%. Công cụ này được xem là "đường ống" mới bơm VND cho hệ thống ngân hàng, khi kênh OMO truyền thống dần tiến tới giới hạn.

Theo đó, kênh OMO – vốn là công cụ quen thuộc – bị bó hẹp vì nguồn tài sản đảm bảo là trái phiếu Chính phủ (TPCP) mà các ngân hàng nắm giữ đang cạn dần, khi lượng OMO lưu hành đã vượt 440.000 tỷ đồng, khiến dư địa vay thêm qua kênh này không còn nhiều. Trong bối cảnh này, NHNN mở một "kho thanh khoản mới" để bơm VND mà không phụ thuộc vào TPCP – và Swap USD/VND trở thành lựa chọn hợp lý nhất.

Việc bơm VND qua swap có thể gây áp lực nhất định lên tỷ giá, do chênh lệch lãi suất VND - USD thu hẹp khi VND trở nên dồi dào hơn, trong khi nguồn cung USD giảm. Tuy nhiên, hoạt động can thiệp này đang được hỗ trợ bởi xu hướng giảm mạnh của tỷ giá trong thời gian gần đây. Tính đến cuối phiên 4/2, tỷ giá liên ngân hàng đã giảm về mức 25.980 VND/USD, thấp hơn 1,2% so với cuối năm 2025.

Quang Hưng