
Thị trường xe điện tại Mỹ đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch đáng chú ý về cấu trúc tiêu thụ. Trong 3 tháng đầu năm, tổng doanh số ô tô và xe tải điện đạt 216.399 chiếc, giảm 27% so với cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân chính đến từ việc gói ưu đãi liên bang trị giá 7.500 USD đã hết hiệu lực từ tháng 9 năm ngoái, khiến người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn trước mức giá của các mẫu xe điện mới khi thiếu đi hỗ trợ tài chính.
Tuy vậy, bức tranh toàn thị trường không hoàn toàn tiêu cực. Một động lực tăng trưởng mới đang nổi lên, đến từ phân khúc xe điện đã qua sử dụng và các mẫu xe mới có giá phổ thông. Theo Cox Automotive, doanh số xe điện cũ tăng 20% so với quý I/2025, cho thấy người mua đang ưu tiên các lựa chọn tối ưu chi phí trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động.

Alex Lawrence, nhà sáng lập The EV Group cho biết, ông đang chứng kiến làn sóng khách hàng đổ xô đến đổi những chiếc ô tô và xe tải “ngốn xăng” để chuyển sang các mẫu xe điện đã qua sử dụng.
Tư duy tiêu dùng của khách hàng Mỹ cũng đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây xe điện hấp dẫn nhờ yếu tố môi trường và công nghệ, thì nay người tiêu dùng tìm đến xe điện vì chi phí sở hữu và vận hành hợp lý hơn.
Tại các sàn đấu giá xe cũ, mức độ cạnh tranh tăng mạnh, với trung bình mỗi xe điện thu hút tới 14 lượt trả giá, gấp đôi cùng kỳ năm trước. Nhu cầu cao khiến nguồn cung thường được “hấp thụ” ngay từ sớm, thậm chí trước khi kịp về tới đại lý.
Yếu tố kinh tế đang chi phối trực tiếp hành vi tiêu dùng. Người Mỹ ngày càng chú trọng tổng chi phí sở hữu và khoản thanh toán hàng tháng. Mối tương quan giữa giá xăng và doanh số xe điện cũng trở nên rõ nét: khi nhiên liệu hóa thạch tăng giá, xu hướng chuyển sang xe điện càng gia tăng.
Ở phân khúc xe mới, các mẫu có giá dưới 45.000 USD vẫn duy trì tăng trưởng ổn định. Tesla Model Y ghi nhận doanh số tăng 23% trong quý I. Trong khi đó, Toyota bZ4X chứng kiến nhu cầu gần như tăng gấp đôi nhờ mức giá khởi điểm khoảng 43.000 USD, thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung xe xăng mới. Hyundai Ioniq 5 cũng đạt gần 10.000 xe bán ra, tăng 14% so với cùng kỳ.

Những chiếc xe điện Chevrolet Bolt với mức giá rẻ, dễ tiếp cận với người tiêu dùng.
Những kết quả này cho thấy người tiêu dùng vẫn sẵn sàng tiếp cận xe điện nếu mức giá tiệm cận khả năng chi trả. Điển hình như Chevrolet Bolt với giá khởi điểm dưới 27.000 USD, một trong những mẫu xe điện rẻ nhất thị trường Mỹ.
Bert Tyler, một công dân Mỹ đã về hưu sống tại vùng ngoại ô Philadelphia cho biết: "Lý do chính để tôi mua chiếc Chevrolet Bolt đến từ bàn toàn chi phí. Sạc đầy pin chỉ khoảng 6 USD, trong khi trước đây tôi phải chi tới 40 USD để đổ đầy bình chiếc Volkswagen Golf và đó còn là trước khi giá xăng tăng cao như hiện nay".
Tyler cũng chia sẻ thêm rằng, 2 vợ chồng anh là điển hình cho những người phù hợp với xe điện. Bởi vì nhu cầu di chuyển của họ khá ổn định, với hành trình xa nhất chỉ khoảng 70 dặm (112,65 km) khứ hồi, đủ để đến câu lạc bộ chơi khúc gôn cầu trên băng. Điều này cho thấy xe điện hoàn toàn đáp ứng tốt các nhu cầu đi lại hàng ngày mà không phát sinh áp lực về chi phí hay phạm vi hoạt động.
Dữ liệu từ Kelley Blue Book cho thấy giá giao dịch trung bình của xe điện trong tháng 3 chỉ cao hơn xe xăng khoảng 5.800 USD, mức chênh thấp nhất từng ghi nhận. Đây là yếu tố quan trọng giúp thu hẹp rào cản tiếp cận.
Các chuyên gia nhận định, bất ổn địa chính trị tại Trung Đông sẽ tiếp tục là động lực gián tiếp thúc đẩy xu hướng chuyển đổi sang xe điện. Tâm lý hoài nghi của người tiêu dùng đang dần suy giảm, đồng thời việc các đại lý tư vấn xe điện cho khách hàng vốn định mua xe xăng cũng trở nên dễ dàng hơn.
Dù tốc độ tăng trưởng có thể biến động theo chu kỳ, hướng đi dài hạn của thị trường Mỹ vẫn khá rõ ràng. Xe điện ngày càng phụ thuộc vào yếu tố giá hợp lý và hạ tầng sạc, hai nền tảng đang được cải thiện nhanh chóng. Ngành ô tô Mỹ đang tiến gần tới một trạng thái mới, nơi xe điện không còn là lựa chọn cao cấp, mà trở thành một giải pháp tài chính thực dụng cho đại đa số người tiêu dùng.
Đức Minh
Nguyễn Đức Hải