Người bán hàng online lưu ý: Chốt đơn trên livestream là phát sinh doanh thu, nếu không ghi nhận dễ sai sót thuế
Dùng chung tài khoản cá nhân với tài khoản kinh doanh, bỏ sót doanh thu từ livestream, thiếu hóa đơn đầu vào hay lưu trữ chứng từ sơ sài là những sai sót phổ biến mà nhiều hộ kinh doanh đang gặp phải.
Người bán hàng qua livestream cần chú ý ghi nhận doanh thu chi tiết sau mỗi lần phát sinh đơn hàng.
Tại Talkshow "Chính sách thuế mới và giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh" do báo Người Lao Động tổ chức mới đây, các chuyên gia đã nhấn mạnh đến một số sai sót phổ biến mà nhiều hộ kinh doanh đang gặp phải trong giai đoạn chuyển đổi sang kê khai.
ThS Lương Việt Trường, chuyên viên Phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác (Thuế TP HCM) cho biết đối với hộ kinh doanh vừa có kinh doanh truyền thống vừa kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, đôi khi họ không để ý đến việc phát sinh doanh thu từ sàn thương mại điện tử hoặc những buổi livestream trực tiếp mà chốt được deal.
“Khi chốt được deal thì đã phát sinh doanh thu, nếu không ghi nhận chuyện đó thì cũng là một phần sai sót”, ông Trường chỉ ra.
Để hạn chế những sai sót này, ông Trường nhấn mạnh các hộ phải tập thói quen ghi chép, ghi nhận lại doanh thu và lưu ý không nên sử dụng tài khoản của hộ vào những quan hệ giao dịch cá nhân để tránh sự nhập nhằng.
Bổ sung thêm, Luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang nhấn mạnh điều quan trọng đầu tiên hộ kinh doanh cần chú ý là minh bạch tài chính.
Ông Xoa cho biết, trước đây, hộ kinh doanh thường chỉ mở một tài khoản đứng tên chủ hộ. Tài khoản đó vừa dùng để bán hàng, vừa dùng cho chi tiêu cá nhân, chi tiêu gia đình, nên không có sự tách bạch giữa kinh doanh và cá nhân. Bây giờ, các hộ kinh doanh nên căn cứ giấy phép để mở tài khoản riêng cho hoạt động kinh doanh.
“Có thể mở một hoặc nhiều tài khoản nhưng phải là tài khoản hộ kinh doanh và thông báo cho cơ quan thuế. Còn tài khoản cá nhân đứng tên chủ hộ thì dùng cho chi tiêu cá nhân, chi tiêu gia đình. Không nên nhập nhằng giữa hai loại tài khoản, vì điều đó sẽ gây khó khăn cho hộ kinh doanh về lâu dài. Cần tách bạch rõ cái nào là kinh doanh, cái nào là tiêu dùng”, ông Xoa nhấn mạnh.
Người kinh doanh truyền thống hay bán hàng online đều phải học cách ghi chép đầy đủ doanh thu, chi phí.
Bên cạnh vấn đề doanh thu, chuyên gia cũng lưu ý hộ kinh doanh cần thay đổi nhận thức về hóa đơn đầu vào. Nếu trước đây nhiều hộ chưa thực sự quan tâm đến hóa đơn khi mua hàng thì hiện nay đây là yếu tố rất quan trọng trong quá trình kê khai thuế.
Theo đó, hàng hóa mua vào phải có hóa đơn hợp lệ mới được tính vào chi phí. Sau khi lấy doanh thu trừ chi phí mới xác định được thu nhập tính thuế để thực hiện nghĩa vụ thuế tương ứng. Trường hợp không có hóa đơn đầu vào, khoản chi đó sẽ không được khấu trừ, khiến số thuế phải nộp có thể cao hơn thực tế.
Đối với hóa đơn đầu ra, chuyên gia nhấn mạnh hộ kinh doanh cần xuất hóa đơn ngay khi phát sinh giao dịch và hoàn tất việc chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa, tránh tình trạng để dồn vì rất dễ quên hoặc sai sót.
Ngoài ra, nhiều hộ kinh doanh hiện cũng bắt đầu phải làm quen với việc sử dụng phần mềm xuất hóa đơn, đồng thời phân công rõ người phụ trách lập hóa đơn, thời điểm xuất hóa đơn cũng như quy trình xử lý khi phát sinh sai sót.
Luật sư Trần Xoa cho biết, theo phản ánh, việc xử lý hóa đơn sai sót hiện vẫn khiến không ít hộ kinh doanh lúng túng. Quy định yêu cầu các bên phải lập biên bản điều chỉnh hoặc xác nhận sai sót, tuy nhiên trên thực tế có trường hợp khách hàng đã rời đi, khó liên hệ lại hoặc không hợp tác ký xác nhận.
Dù còn nhiều vướng mắc thực tế, chuyên gia cho rằng hộ kinh doanh vẫn phải từng bước thích nghi và tuân thủ đúng quy định pháp luật về hóa đơn.
Một vấn đề khác cũng được lưu ý là lưu trữ dữ liệu phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu về sau. Theo chuyên gia, khi cơ quan chức năng tiến hành thanh tra hoặc kiểm tra, hộ kinh doanh phải có khả năng chứng minh doanh thu, nguồn gốc hàng hóa đầu vào cũng như tính hợp lệ của hóa đơn, chứng từ liên quan.
“Việc chứng minh không chỉ bằng hóa đơn đầu ra, đầu vào mà còn cần rất nhiều tài liệu khác như hợp đồng mua bán, email trao đổi, tin nhắn, sao kê ngân hàng và nhiều dữ liệu liên quan khác. Tất cả những thứ đó đều phải được lưu trữ cẩn thận, có thể lưu trên nền tảng số để đảm bảo an toàn. Nếu lưu giấy tờ thông thường, sau một thời gian có thể gặp sự cố như mối mọt, chuột cắn hoặc thất lạc thì rất phức tạp khi cơ quan chức năng kiểm tra nhưng chúng ta không có chứng cứ để giải trình thì sẽ rất khó xử lý”, ông Xoa nói.
Liên quan đến việc xử phạt, hiện ngành thuế đang tập trung vào việc hỗ trợ, hướng dẫn, không đặt trọng tâm xử phạt.
“Hộ có sai, có sót thì được phép điều chỉnh, thay đổi, bổ sung và sửa đổi những việc mình sai, và cơ quan thuế sẽ không xử phạt”, ông Trường nhấn mạnh.
Cá nhân bán hàng qua livestream theo quy định, nếu thu nhập của bạn vượt ngưỡng miễn thuế sẽ phải nộp thuế theo phương pháp khấu trừ tại nguồn (thường 10%) hoặc kê khai trực tiếp.
Ví dụ, nếu bạn kiếm được 500 triệu đồng từ livestream trong năm 2025, bạn cần xác định các chi phí hợp lý, như chi phí nhập hàng hoặc quảng cáo, để giảm thu nhập chịu thuế. Việc lưu giữ hóa đơn, chứng từ là rất quan trọng để làm cơ sở kê khai.
Bạn cần ghi chép tất cả các khoản thu nhập từ livestream, bao gồm tiền từ bán hàng, phí giao hàng, hoặc các khoản tài trợ từ nhãn hàng. Cá nhân có thể sử dụng sổ sách đơn giản hoặc bảng tính excel để ghi nhận doanh thu và chi phí theo từng buổi livestream. Điều này giúp bạn dễ dàng tổng hợp thu nhập khi đến kỳ kê khai thuế.
Đối với doanh nghiệp, phải lập hóa đơn bán hàng cho từng giao dịch, ghi nhận doanh thu vào sổ sách kế toán, và đảm bảo khớp với các báo cáo tài chính.
Ví dụ, khi bạn bán được một sản phẩm trị giá 1 triệu đồng qua livestream, bạn cần ghi nhận doanh thu vào tài khoản doanh thu bán hàng và ghi nhận chi phí nhập hàng vào tài khoản chi phí.
Phan Trang
Đàm Thị Thuý Vân