Người thực hiện giao dịch nhận/chuyển tiền sau sẽ được yêu cầu phối hợp xác minh vì nghi liên quan đến lừa đảo

Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, tài khoản ngân hàng thường được tội phạm sử dụng như một mắt xích để nhận, trung chuyển và phân tán dòng tiền. Vì vậy, việc phát hiện các giao dịch có dấu hiệu bất thường đang được các ngân hàng tăng cường thực hiện.

Theo Sổ tay hướng dẫn phối hợp xử lý rủi ro đối với tài khoản, thẻ và các đơn vị chấp nhận thanh toán có liên quan đến các giao dịch nghi ngờ gian lận, giả mạo hoặc lừa đảo do Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ban hành, các tổ chức tín dụng được khuyến nghị phối hợp nhận diện sớm những tài khoản có nguy cơ liên quan đến hoạt động gian lận.

Cụ thể, dấu hiệu nghi ngờ liên quan giả mạo, gian lận, lừa đảo theo Thông tư số 17/2024/TT-NHNN bao gồm:

1. Thông tin trong hồ sơ mở Tài khoản thanh toán của chủ tài khoản không trùng khớp với thông tin của cá nhân đó trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

2. Tài khoản thanh toán nằm trong danh sách được quảng cáo, mua, bán, trao đổi trên các website, hội nhóm trên không gian mạng

3. Tài khoản thanh toán nhận tiền từ nhiều tài khoản thanh toán khác nhau và được chuyển đi hoặc rút ra ngay trong thời gian rất ngắn (không để lại số dư hoặc để lại rất ít)

4. Tài khoản thanh toán có hơn 03 giao dịch nhận tiền từ các tài khoản thanh toán nằm trong danh sách có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến lừa đảo, gian lận, giả mạo…

5. Khách hàng thuộc danh sách cảnh báo của Ngân hàng nhà nước, Cơ quan công an hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác

6. Tài khoản thanh toán phát sinh giao dịch bất thường (ví dụ: Giá trị, số lượng giao dịch lớn, bất thường không phù hợp với nghề nghiệp, độ tuổi, địa chỉ cư trú, lịch sử giao dịch và hành vi…của chủ tài khoản thanh toán; phát sinh các giao dịch với địa điểm, thời gian, tần suất bất thường…)

7. Một thông tin định danh duy nhất của thiết bị (địa chỉ MAC) được sử dụng để thực hiện giao dịch cho nhiều hơn 01 tài khoản thanh toán.

Theo hướng dẫn, khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, ngân hàng có thể chủ động liên hệ với chủ tài khoản để xác minh lại thông tin nhận biết khách hàng, kiểm tra việc sử dụng tài khoản có đúng chính chủ hay không và đối chiếu với lịch sử giao dịch thông thường.

Tùy mức độ rủi ro, tổ chức tín dụng có thể tăng cường xác minh hoặc áp dụng một số biện pháp kiểm soát giao dịch. Trong trường hợp cần thiết, chủ tài khoản có thể được mời đến làm việc trực tiếp để làm rõ thông tin, nguồn tiền và mục đích giao dịch.

Tuy nhiên, việc tài khoản xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ không đồng nghĩa chủ tài khoản mặc nhiên có hành vi vi phạm. Nếu quá trình xác minh cho thấy giao dịch là hợp pháp, không có dấu hiệu liên quan đến gian lận, lừa đảo hoặc thông tin cảnh báo ban đầu không chính xác, các biện pháp kiểm soát có thể được gỡ bỏ.

Người sử dụng tài khoản vì vậy cần thận trọng khi cho người khác mượn, thuê hoặc sử dụng chung tài khoản ngân hàng; đồng thời hạn chế thực hiện các giao dịch nhận - chuyển tiền hộ không rõ nguồn gốc. Việc giữ lại chứng từ, thông tin về nguồn tiền và mục đích giao dịch cũng có thể giúp khách hàng thuận lợi hơn trong trường hợp ngân hàng cần xác minh.

Linh San