NHNN đang có những hành động gì để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế?

Chủ động điều hành, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô

Trong 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, với sự đóng góp tích cực của hoạt động đầu tư, sản xuất công nghiệp và du lịch. Tuy nhiên, những biến động khó lường từ bên ngoài, đặc biệt là xung đột địa chính trị tại Trung Đông, căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn và xu hướng giá năng lượng tăng mạnh, đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác điều hành kinh tế vĩ mô. Trên thị trường quốc tế, việc một số ngân hàng trung ương điều chỉnh tăng lãi suất, đồng USD biến động và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ duy trì ở mức cao cũng gây sức ép lên thị trường tài chính, tiền tệ của các nền kinh tế mới nổi. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với điều hành chính sách tiền tệ không chỉ là hỗ trợ tăng trưởng mà còn phải bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối và giữ vững an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Bám sát chủ trương của Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã chủ động theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế, điều hành đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác. Cách tiếp cận xuyên suốt là điều hành linh hoạt theo diễn biến thực tế, vừa tạo điều kiện cho dòng vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, vừa bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong điều tiết tiền tệ, NHNN duy trì hoạt động nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, chào mua có kỳ hạn giấy tờ có giá với khối lượng phù hợp và kỳ hạn đa dạng từ 7 đến 91 ngày, qua đó bổ sung nguồn vốn cho các tổ chức tín dụng, hỗ trợ thanh khoản hệ thống và góp phần ổn định thị trường tiền tệ. NHNN đồng thời phối hợp với Kho bạc Nhà nước trong điều hành ngân quỹ, tăng cường hiệu quả điều tiết dòng tiền trên thị trường.

Đáng chú ý, trước áp lực thanh khoản đồng Việt Nam gia tăng tại một số thời điểm, NHNN đã linh hoạt triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ VND – USD. Từ đầu năm đến nay, khối lượng hỗ trợ thanh khoản VND qua kênh này đạt hơn 336,5 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 14 tỷ USD. Các giải pháp điều tiết góp phần bảo đảm nhu cầu thanh toán, chi trả của các tổ chức tín dụng được thông suốt; lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm.

Trong điều hành lãi suất, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp, qua đó góp phần hỗ trợ nền kinh tế. Đồng thời, NHNN yêu cầu các ngân hàng triển khai các giải pháp nhằm nỗ lực giảm lãi suất, công khai thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử để khách hàng có cơ sở tham khảo, lựa chọn khi tiếp cận vốn.

Đối với thị trường ngoại hối, NHNN điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường trong nước và quốc tế; phối hợp các công cụ lãi suất, thanh khoản và can thiệp thị trường khi cần thiết nhằm hấp thụ các cú sốc từ bên ngoài. Nhờ đó, thị trường ngoại tệ duy trì hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.

Cùng với điều hành tiền tệ, công tác tín dụng tiếp tục được triển khai theo hướng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, gắn với mục tiêu kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng. Đến ngày 14/10/2026, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt hơn 20,72 triệu tỷ đồng, tăng 11,44% so với cuối năm 2025 và tăng 16,73% so với cùng kỳ.

Kết quả trên phản ánh nỗ lực điều hành đồng bộ của NHNN trong việc duy trì dòng vốn cho nền kinh tế, đồng thời cho thấy yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng tăng trưởng tín dụng. Trong bối cảnh áp lực lạm phát, tỷ giá và chi phí vốn vẫn hiện hữu, việc điều hành chính sách tiền tệ cần tiếp tục linh hoạt, thận trọng, chủ động trước những biến động mới.

Những tháng cuối năm 2026 : Kiên định mục tiêu, linh hoạt giải pháp

Bước vào giai đoạn cuối năm 2026, nhiệm vụ điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng tiếp tục đặt ra nhiều yêu cầu đan xen. Nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng và giải ngân các dự án đầu tư thường gia tăng vào những tháng cuối năm, trong khi áp lực lạm phát, tỷ giá và lãi suất vẫn chịu tác động từ những biến động khó lường của kinh tế thế giới.

Trước tình hình đó, NHNN xác định tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời và hiệu quả; phối hợp đồng bộ, chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm cùng các chính sách vĩ mô khác. Mục tiêu xuyên suốt là kiểm soát lạm phát, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững và bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng. Các công cụ điều hành như nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn, lãi suất, tỷ giá và tín dụng sẽ tiếp tục được sử dụng linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường và mục tiêu chính sách. Việc điều tiết thanh khoản cần đáp ứng nhu cầu vốn hợp lý của hệ thống ngân hàng, đồng thời duy trì các điều kiện cần thiết để ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là giảm mặt bằng lãi suất, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn với chi phí hợp lý. NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung nguồn lực, tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận và triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm giảm lãi suất cho vay. Yêu cầu này gắn với khả năng cân đối vốn, bảo đảm thanh khoản và an toàn hoạt động của từng ngân hàng, tránh cạnh tranh không lành mạnh trong huy động vốn gây bất ổn thị trường.

Về tín dụng, định hướng điều hành là tăng trưởng an toàn, hiệu quả, hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Các dự án trọng điểm, có tính lan tỏa, liên kết vùng và khả năng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội cần được xem xét cấp tín dụng trên cơ sở hiệu quả, tính khả thi và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Đồng thời, các ngân hàng được khuyến khích triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng ưu đãi đã công bố, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực cần khuyến khích như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế số. Việc mở rộng tín dụng phải đi đôi với nâng cao chất lượng thẩm định, kiểm soát chặt chẽ các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, không hạ chuẩn cho vay và không đánh đổi chất lượng tín dụng để chạy theo quy mô.

Bên cạnh các giải pháp về lãi suất và nguồn vốn, NHNN tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng rà soát, đơn giản hóa thủ tục cấp tín dụng, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quy trình cho vay, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao tính minh bạch. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí giao dịch, nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng và cải thiện khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, người dân.

Quyết liệt giảm lãi suất, đưa chính sách vào thực tiễn

Một điểm nhấn trong điều hành những tháng cuối năm là yêu cầu chuyển các định hướng chính sách thành hành động cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân. Trong bối cảnh chi phí đầu vào, chi phí vốn và sức ép thị trường vẫn là những khó khăn đối với nhiều doanh nghiệp, việc giảm lãi suất cho vay có ý nghĩa quan trọng trong hỗ trợ duy trì sản xuất, mở rộng hoạt động kinh doanh và tạo thêm động lực tăng trưởng. NHNN đã yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN về lãi suất; điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh, gây bất ổn đến an ninh tài chính – tiền tệ; giảm lãi suất cho vay khách hàng, trong đó tập trung giảm từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Các ngân hàng phải chủ động cân đối nguồn vốn, tiết giảm chi phí và chia sẻ một phần lợi nhuận để hỗ trợ khách hàng, đồng thời bảo đảm an toàn hoạt động.

Ngay lập tức, tinh thần này đã được thể hiện qua những động thái cụ thể của các ngân hàng thương mại. Ngày 17/10/2026, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) triển khai chương trình tín dụng ưu đãi với lãi suất cho vay từ 6%/năm, giảm tới 2 %/năm so với mức lãi suất thông thường, tùy theo kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn. Chương trình được triển khai trên toàn hệ thống BIDV từ ngày 15/10/2026, áp dụng đối với các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam, tập trung vào những ngành, lĩnh vực phù hợp với định hướng ưu tiên của Chính phủ và đáp ứng điều kiện cấp tín dụng của ngân hàng. Việc triển khai chương trình vào giai đoạn cao điểm cuối năm góp phần tạo điều kiện cho khách hàng bổ sung vốn lưu động, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Cùng với BIDV, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cũng công bố cam kết giảm tối thiểu 2%/năm lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm để hỗ trợ doanh nghiệp. Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng, doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam nhưng chỉ chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng. Thực tế này cho thấy nhu cầu hỗ trợ vốn của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa còn lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu sử dụng nguồn lực hỗ trợ có trọng tâm, hướng đến những ngành nghề và doanh nghiệp có tiềm năng phát triển, có khả năng tham gia chuỗi sản xuất, cung ứng và liên kết với doanh nghiệp lớn.

Những động thái trên cho thấy các ngân hàng thương mại đang cụ thể hóa định hướng điều hành thành các chương trình tín dụng với mức lãi suất và đối tượng thụ hưởng tương đối rõ ràng. Đây cũng là minh chứng cho sự chủ động của ngành Ngân hàng trong việc đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp cần bổ sung vốn để duy trì sản xuất, hoàn thành đơn hàng và chuẩn bị kế hoạch kinh doanh trong giai đoạn cuối năm.

Hỗ trợ tăng trưởng đi đôi với an toàn hệ thống

Giảm lãi suất, mở rộng khả năng tiếp cận vốn và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng là những giải pháp quan trọng, song không thể tách rời yêu cầu kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, việc cấp tín dụng cần dựa trên nhu cầu vốn thực chất, phương án kinh doanh khả thi và năng lực trả nợ của khách hàng.

NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, các khách hàng và nhóm khách hàng có dư nợ lớn; tăng cường giám sát chất lượng tài sản bảo đảm, theo dõi nợ xấu và các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro. Đồng thời, các ngân hàng cần cân đối hài hòa giữa huy động vốn và cho vay, kiểm soát rủi ro thanh khoản, hạn chế mất cân đối kỳ hạn và củng cố năng lực tài chính.

Cùng với đó, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về lãi suất, huy động vốn và cấp tín dụng tiếp tục được tăng cường. Việc thực hiện nghiêm kỷ cương thị trường không chỉ nhằm bảo đảm an toàn hoạt động của từng tổ chức tín dụng mà còn góp phần duy trì sự ổn định của toàn hệ thống, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền và người vay vốn.

Về dài hạn, phối hợp hiệu quả giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo lập môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, gắn với nâng cao hiệu quả giải ngân đầu tư công và hỗ trợ các động lực tăng trưởng, sẽ bổ trợ cho điều hành tiền tệ, góp phần khơi thông nguồn lực và giảm áp lực phải dựa quá mức vào tín dụng ngân hàng.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự điều hành chủ động của NHNN và tinh thần đồng hành của các tổ chức tín dụng, ngành Ngân hàng đang nỗ lực đưa dòng vốn đến đúng địa chỉ, đáp ứng nhu cầu vốn hợp lý của nền kinh tế. Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn trước mắt mà còn góp phần củng cố nền tảng tăng trưởng bền vững, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế và tạo dư địa cho phát triển trong những năm tiếp theo.

Ngọc Thảo