Ổn định giá cả: Yếu tố then chốt hỗ trợ mục tiêu GDP 10%

Ngày 12/1, Học viện Tài chính phối hợp với Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính) tổ chức "Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ nhất năm 2026". Sự kiện thu hút đông đảo các GS, TS, nhà quản lý, chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu và giảng viên, tập trung phân tích diễn biến CPI, lạm phát, tỷ giá, tăng trưởng tín dụng cùng các yếu tố tác động từ môi trường kinh tế quốc tế.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Nguyễn Đào Tùng – Giám đốc Học viện Tài chính cho biết: "Năm 2025 ghi nhận nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026. GDP năm 2025 ước tăng trên 8%, lạm phát bình quân được kiểm soát ở mức 3,31%, xuất khẩu tăng 16,27%, tiêu dùng tăng 7,95% và tích lũy tài sản tăng 8,68%. Những chỉ số này phản ánh khả năng phục hồi bền bỉ của nền kinh tế, đồng thời mở ra dư địa cho việc thúc đẩy hoạt động sản xuất – kinh doanh trong năm tới.

Bước sang năm 2026, thách thức gia tăng khi mục tiêu GDP 10% đòi hỏi tổng cầu từ tiêu dùng, đầu tư đến xuất khẩu phải tăng mạnh hơn. Điều này tạo áp lực lớn lên chính sách tiền tệ và tài khóa, trong khi yêu cầu ổn định vĩ mô phải đặt lên hàng đầu. Rủi ro bên ngoài tiếp tục hiện hữu, bao gồm bất định về thuế quan, nguy cơ tăng trưởng chậm tại các nền kinh tế lớn và biến động trên thị trường tài chính, tiền tệ toàn cầu.

Theo Cục Quản lý Giá, mặt bằng giá năm 2025 nhìn chung ổn định dù chịu tác động cục bộ từ thời tiết, mùa vụ và nguồn cung. Giá thực phẩm tại miền Trung – miền Bắc tăng theo mưa lũ; vật liệu xây dựng tăng vì khan hiếm; giá điện điều chỉnh vào thời điểm cao điểm nắng nóng. Ngược lại, giá xăng dầu quốc tế và giá thịt lợn trong nước giảm đã kìm hãm áp lực lạm phát, góp phần giữ CPI trong vùng mục tiêu và tạo nền tảng thuận lợi cho điều hành năm 2026.

Tại diễn đàn, TS. Nguyễn Đức Độ – Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế – Tài chính dự báo:"Lạm phát năm 2026 nhiều khả năng duy trì quanh mức 3,5% ± 0,5%, tiếp tục nằm trong tầm kiểm soát của Chính phủ. Các yếu tố tác động lên lạm phát đều ở mức vừa phải: tín dụng tăng 17,65% năm 2025 có thể để lại độ trễ, nhưng tác động không lớn do phần lớn dòng vốn chảy vào tài sản; tỉ giá tăng 3,92% trong năm qua nhưng vẫn trong phạm vi điều tiết hợp lý của cơ quan điều hành.

Bối cảnh quốc tế cũng mang lại nhiều tín hiệu tích cực. Giá dầu thô, thép, lương thực và hàng hóa cơ bản được dự báo ổn định hoặc giảm nhẹ, giúp giảm chi phí đầu vào của doanh nghiệp và hạn chế nguy cơ 'chi phí đẩy'. Việc điều chỉnh giá điện, y tế, giáo dục nếu được thực hiện theo lộ trình rõ ràng sẽ không tạo biến động lớn đối với mặt bằng giá."

Trong khi đó, PGS.TS Ngô Trí Long – nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả nhận định: "Năm 2026 không phải là năm của những cú sốc giá mà là năm đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa tiền tệ, tài khóa và quản lý giá. Giữ ổn định tỷ giá, điều hành lãi suất phù hợp và đảm bảo nguồn cung hàng hóa thông suốt sẽ giúp kiểm soát lạm phát hiệu quả trong khi vẫn hỗ trợ được tăng trưởng."

Ông nhấn mạnh, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên trong khi kiểm soát CPI bình quân khoảng 4,5%, Việt Nam cần tư duy quản trị rủi ro và kịch bản, phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ – tài khóa – giá cả. Các giải pháp đề xuất bao gồm: neo kỳ vọng lạm phát; minh bạch lộ trình giá; tăng "bộ đệm cung" thiết yếu; phối hợp chính sách theo mục tiêu kép; giảm chi phí logistics/tuân thủ; và nâng chất lượng giám sát thị trường, cảnh báo sớm rủi ro.

Tổng hợp dự báo từ nhiều tổ chức quốc tế cho thấy, kịch bản cơ sở tăng CPI năm 2026 của Việt Nam phổ biến quanh 3,4–3,8%, với rủi ro cộng hưởng chi phí đẩy và cầu kéo vẫn hiện hữu. Nhìn chung, mặt bằng giá dự báo ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất – kinh doanh và tăng trưởng kinh tế trong năm mới.

Như Quỳnh