
Theo Car News China, để đẩy mạnh quá trình chuyển đổi xanh trong lĩnh vực vận tải đường bộ, 11 cơ quan chính phủ Trung Quốc, bao gồm Bộ Giao thông vận tải và Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia, đã cùng ban hành một kế hoạch thực hiện nhằm mở rộng ứng dụng xe tải hạng nặng năng lượng mới.
Kế hoạch này đặt ra mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ thâm nhập thị trường của loại phương tiện này tại Trung Quốc dự kiến sẽ đạt 40%, vượt mức 1,6 triệu chiếc, tương đương khoảng 20% tổng số xe tải hạng nặng đang lưu thông.
Việc ưu tiên phát triển dòng xe này xuất phát từ thực trạng ngành giao thông vận tải đang là lĩnh vực đóng góp khoảng 10% tổng lượng phát thải quốc gia. Trong đó, riêng xe tải hạng nặng đã chiếm tới 40% lượng phát thải liên quan đến giao thông.
Các quan chức Trung Quốc nhấn mạnh việc sử dụng các phương tiện hạng nặng có tổng trọng lượng từ 12 tấn trở lên, vận hành bằng năng lượng tái tạo, là giải pháp thiết yếu để giảm thiểu các chất gây ô nhiễm như oxit nitơ và bụi mịn.
Xét về tính khả thi kinh tế, mặc dù chi phí mua sắm ban đầu của xe tải hạng nặng chạy điện cao hơn so với xe sử dụng nhiên liệu truyền thống, nhưng tổng chi phí sở hữu hàng năm lại thấp hơn đáng kể.
Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường CIC Consulting, trong năm 2024, tổng chi phí sở hữu hàng năm của một chiếc xe tải hạng nặng chạy bằng nhiên liệu là 797.000 nhân dân tệ, tương đương 117.200 USD.
Trong khi đó, con số này đối với một mẫu xe điện chỉ là 620.000 nhân dân tệ, tương đương 91.200 USD. Lợi thế về chi phí vận hành này đã thúc đẩy sự tăng trưởng nhanh chóng của thị trường.

Xe tải điện hạng nặng NE-HDT của Sany.
Ông Liang Linhe, giám đốc Tập đoàn Sany và chủ tịch Sany Heavy Truck, cho biết tỷ lệ thâm nhập thị trường của xe tải hạng nặng năng lượng mới đã tăng từ 0,9% vào năm 2021 lên 28,9% vào năm 2025.
Hiện nay, xe tải điện hạng nặng chủ yếu được sử dụng cho vận chuyển quãng ngắn trong các môi trường khép kín như mỏ than, nhà máy thép và cảng biển. Ông Wang Jianyu, Phó Tổng Giám đốc FAW Jiefang kiêm Trưởng Viện Phát triển Xe thương mại, cho biết đến năm 2025, tỷ lệ sử dụng xe tải điện hạng nặng trong các tình huống vận chuyển quãng ngắn này sẽ vượt quá 60%.
Tuy nhiên, đối với vận tải đường dài, ngành công nghiệp đang đối mặt với những thách thức liên quan đến mật độ năng lượng pin và cơ sở hạ tầng sạc. Do các quy định hiện hành giới hạn tổng trọng lượng của xe tải hạng nặng ở mức 49 tấn, việc tăng dung lượng pin để mở rộng phạm vi hoạt động có thể làm giảm khả năng chở hàng hóa của xe.
Để giải quyết vấn đề này, ngành công nghiệp đang tập trung vào hai giải pháp chính. Thứ nhất là công nghệ sạc siêu tốc cấp megawatt do Huawei Digital Power phát triển, cho phép sạc đầy pin xe tải trong thời gian 20 phút nghỉ bắt buộc của tài xế sau mỗi bốn giờ lái xe.
Thứ hai là mô hình trao đổi pin mà CATL đang tiên phong, nhằm giảm bớt rào cản tài chính khi mua xe và hạn chế rủi ro khấu hao tài sản pin. Đến cuối năm 2025, CATL đã thiết lập 305 trạm trao đổi pin cho xe tải hạng nặng và có kế hoạch tăng con số này lên 900 trạm vào cuối năm 2026, với mục tiêu phủ sóng 80% các hành lang logistics chính vào năm 2030.

Trạm đổi pin cho xe tải điện của CATL.
Bên cạnh những nỗ lực từ doanh nghiệp, chính phủ Trung Quốc cũng cam kết hỗ trợ thông qua kế hoạch xây dựng khoảng 3.000 trạm sạc và đổi pin. Mục tiêu đến năm 2030, xe tải năng lượng mới sẽ chiếm 18% tổng khối lượng vận tải đường bộ.
Các chính sách hỗ trợ bao gồm bảo đảm về đất đai và năng lượng, các ưu đãi tài chính và giá điện ưu đãi. Những biện pháp này nhằm khuyến khích phát triển các hành lang vận tải đường cao tốc không phát thải carbon, đồng thời đảm bảo quá trình chuyển đổi sang năng lượng mới bền vững và khả thi về mặt kinh tế đối với các đơn vị vận tải.
Đức Minh
Nguyễn Đức Hải