
Philippines đang nổi lên như một điểm nóng mới của ngành năng lượng khi nhiều chuyên gia và doanh nghiệp quốc tế cho rằng quốc gia Đông Nam Á này có thể sở hữu trữ lượng hydro tự nhiên lớn nhất thế giới. Nếu việc khai thác thành công về mặt thương mại, đây không chỉ là bước ngoặt đối với nền kinh tế Philippines mà còn có thể làm thay đổi cục diện thị trường năng lượng toàn cầu.
Hydro từ lâu được xem là một trong những giải pháp quan trọng để giảm phát thải carbon trong các ngành công nghiệp khó điện hóa như sản xuất thép, xi măng hay vận tải biển. Khi được sử dụng làm nhiên liệu, hydro chỉ tạo ra hơi nước thay vì khí CO₂. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất của loại nhiên liệu này là chi phí sản xuất.
Hiện nay, phần lớn hydro trên thế giới vẫn được sản xuất từ khí tự nhiên và nhiên liệu hóa thạch, còn gọi là "hydro xám". Trong khi đó, "hydro xanh" được tạo ra bằng điện từ các nguồn năng lượng tái tạo có chi phí cao hơn đáng kể, khiến khả năng cạnh tranh trên thị trường còn hạn chế.
Chính vì vậy, hydro địa chất – hay hydro tự nhiên tồn tại sẵn trong lòng đất – đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ. Thay vì phải sản xuất bằng điện phân nước, công nghệ này hướng đến việc khai thác trực tiếp nguồn hydro tự nhiên từ các tầng địa chất, tương tự như khai thác dầu khí.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, nếu được thương mại hóa thành công, hydro địa chất có thể được khai thác với chi phí dưới 1 USD/kg, thấp hơn đáng kể so với mức 3,5-6 USD/kg của hydro xanh hiện nay. Mức chi phí này thậm chí còn có khả năng cạnh tranh với hydro sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch, mở ra triển vọng mới cho quá trình chuyển đổi năng lượng và mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với những biến động trên thị trường năng lượng, đặc biệt sau các căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng đến nguồn cung dầu khí, nhiều quốc gia như Mỹ, Trung Quốc và các nước châu Âu đã tăng cường đầu tư nghiên cứu hydro sạch nhằm đa dạng hóa nguồn năng lượng trong tương lai.

Sự quan tâm này cũng thúc đẩy hàng loạt doanh nghiệp khởi nghiệp tìm kiếm các khu vực giàu hydro tự nhiên. Nổi bật trong số đó là Koloma, công ty được hậu thuẫn bởi các nhà đầu tư lớn như Bill Gates và Amazon.
Theo Pete Johnson, Giám đốc điều hành Koloma, Philippines hiện là địa điểm triển vọng nhất cho hoạt động thăm dò.
Ông cho biết công ty có cơ sở để tin rằng quốc gia này sở hữu các cấu trúc địa chất có khả năng tích tụ lượng hydro tự nhiên rất lớn, thậm chí được đánh giá là lớn nhất thế giới.
Nếu các đánh giá được xác nhận, Philippines có thể trở thành quốc gia đầu tiên chứng minh khả năng khai thác hydro địa chất ở quy mô thương mại. Điều này được kỳ vọng sẽ mang lại lợi thế lớn cho nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh của nước này.
Hiện Philippines vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhiên liệu nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng. Theo Koloma, nếu nguồn hydro tự nhiên có thể được khai thác với chi phí cạnh tranh, quốc gia này sẽ giảm đáng kể sự phụ thuộc vào dầu diesel và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), đồng thời cải thiện an ninh năng lượng trong dài hạn.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng triển vọng này vẫn cần thời gian để kiểm chứng. Công nghệ khai thác hydro địa chất hiện mới ở giai đoạn đầu phát triển và chưa có dự án thương mại quy mô lớn nào trên thế giới đi vào hoạt động.
Đại diện Koloma cho biết việc xác định chính xác quy mô trữ lượng cũng như khả năng khai thác thương mại tại Philippines sẽ mất thêm vài năm nghiên cứu và thử nghiệm. Theo ông Pete Johnson, ngành công nghiệp này cần được phát triển một cách thận trọng thay vì đẩy nhanh khoan thăm dò khi chưa có đủ dữ liệu khoa học.
Khánh Vy
Nguyễn Đức Hải