Phát hiện tàu Trung Quốc dài hơn 120 mét, di chuyển liên tục 199 ngày, thực hiện nhiệm vụ đặc biệt

Trung Quốc đang từng bước tăng cường năng lực nghiên cứu tại hai vùng cực bằng việc đưa vào khai thác tàu phá băng hiện đại Xue Long 2 (Tuyết Long 2). Đây là tàu nghiên cứu vùng cực đầu tiên do Trung Quốc tự đóng, được trang bị hệ thống động cơ công suất 15 MW, thân tàu đạt tiêu chuẩn Polar Class 3 cùng khả năng phá băng theo cả hai hướng, cho phép thực hiện các nhiệm vụ khoa học và hậu cần trong những khu vực băng giá khắc nghiệt ở Bắc Cực và Nam Cực.

Xue Long 2 thuộc Viện Nghiên cứu Địa cực Trung Quốc (PRIC), được đóng tại Xưởng đóng tàu Giang Nam ở Thượng Hải. Dự án nhận sự hỗ trợ kỹ thuật từ công ty Aker Arctic (Phần Lan), đơn vị tham gia thiết kế cơ bản và thực hiện các thử nghiệm mô hình băng trong giai đoạn từ năm 2012 đến 2019.

Điểm nổi bật nhất của Xue Long 2 là khả năng điều hướng hai chiều – công nghệ vốn chỉ xuất hiện trên một số tàu phá băng hiện đại trên thế giới. Thay vì chỉ sử dụng mũi tàu để phá băng, con tàu có thể di chuyển bằng cả mũi và đuôi khi điều kiện băng thay đổi hoặc áp lực từ các tảng băng khiến việc tiến về phía trước gặp khó khăn.

Khả năng này được tạo nên nhờ hai động cơ đẩy Azipod có công suất 7,5 MW mỗi chiếc, nâng tổng công suất hệ thống lên 15 MW. Các chân vịt được đặt trong các khoang xoay dưới thân tàu, cho phép thay đổi hướng lực đẩy linh hoạt thay vì sử dụng trục chân vịt và bánh lái truyền thống.

Theo thông số kỹ thuật, Xue Long 2 có thể duy trì tốc độ từ 2-3 hải lý/giờ khi di chuyển qua lớp băng phẳng dày khoảng 1,5 m phủ thêm lớp tuyết dày 20 cm. Thân tàu đạt tiêu chuẩn Polar Class 3 – một trong những cấp phân loại dành cho tàu hoạt động thường xuyên tại các vùng biển có băng dày nhiều năm. Kết cấu được gia cường để chịu va đập, ma sát và áp lực lớn từ các mảng băng dịch chuyển dưới tác động của gió và dòng hải lưu.

Theo Viện Nghiên cứu Địa cực Trung Quốc, Xue Long 2 dài 122,5 m, rộng 22,32 m, lượng choán nước gần 14.000 tấn. Con tàu có tầm hoạt động khoảng 20.000 hải lý, đủ khả năng thực hiện những chuyến hải trình kéo dài nhiều tháng mà không cần tiếp tế thường xuyên.

Không chỉ là tàu phá băng, Xue Long 2 còn được thiết kế như một "phòng thí nghiệm nổi" phục vụ các chương trình nghiên cứu khí hậu, hải dương học, môi trường và sinh thái vùng cực.

Trên tàu được bố trí đầy đủ các phòng thí nghiệm khô và ướt, khu vực thao tác phía đuôi tàu, hệ thống cần cẩu chuyên dụng cùng "moon pool" – giếng mở xuyên thân tàu cho phép các nhà khoa học hạ thiết bị đo đạc, robot và cảm biến trực tiếp xuống vùng nước dưới lớp băng mà không phải triển khai từ bên ngoài trong điều kiện gió mạnh và nhiệt độ cực thấp.

Ngoài phục vụ nghiên cứu, Xue Long 2 còn đảm nhiệm vai trò hậu cần cho các căn cứ khoa học của Trung Quốc tại Bắc Cực và Nam Cực. Hệ thống sàn làm việc rộng, cần cẩu và không gian chứa hàng giúp tàu vận chuyển thiết bị, nhiên liệu, vật tư và luân chuyển nhân sự giữa các trạm nghiên cứu.

Năng lực của Xue Long 2 vừa được chứng minh qua chuyến thám hiểm Nam Cực lần thứ 42 của Trung Quốc. Theo China Daily, ngày 18/5/2026, tàu đã cập cảng Thượng Hải, khép lại hành trình kéo dài 199 ngày tại Nam Cực.

Đoàn thám hiểm gồm khoảng 550 nhà khoa học đến từ 125 tổ chức nghiên cứu trong và ngoài Trung Quốc, được vận chuyển bằng hai tàu phá băng Xue Long và Xue Long 2.

Trong gần bảy tháng làm việc, các nhà nghiên cứu đã tiến hành khảo sát trên bán đảo Nam Cực, vùng biển Cosmonaut và Amundsen, đồng thời hoàn thành các nhiệm vụ tiếp tế hậu cần, xây dựng cơ sở hạ tầng và luân chuyển nhân sự giữa các trạm nghiên cứu.

Việc đưa Xue Long 2 vào hoạt động không chỉ giúp Trung Quốc nâng cao năng lực nghiên cứu khí hậu và môi trường vùng cực mà còn tăng cường khả năng hiện diện lâu dài tại Bắc Cực và Nam Cực.

Khánh Vy