Phát hiện tàu Trung Quốc di chuyển liên tục 52 ngày, dò tìm một thứ sâu 8.000 mét dưới đáy biển, hoàn thành nhiệm vụ đặc biệt

Trung Quốc vừa công bố kết quả chuyến thám hiểm khoa học kéo dài 52 ngày tại đáy Thái Bình Dương, trong đó các nhà nghiên cứu thu thập hàng loạt mẫu khoáng sản, đá núi lửa và thử nghiệm thành công một hệ thống khảo sát điện từ có khả năng hoạt động ở độ sâu tới 10.000 m. Đây được xem là một trong những nhiệm vụ nghiên cứu biển sâu quy mô lớn nhất của nước này trong năm 2026.

Theo Tân Hoa Xã, nhiệm vụ được thực hiện bởi tàu nghiên cứu Haiyang Dizhi-6 (Ocean Geology-6), khởi hành từ ngày 3/4 và di chuyển gần 13.000 km trước khi trở về Quảng Châu vào tháng 6. Đây là chuyến khảo sát địa chất biển sâu lần thứ 16 của con tàu.

Trong chuyến thám hiểm, nhóm nghiên cứu đã thu thập nhiều mẫu vật từ đáy biển, bao gồm các kết hạch đa kim loại, lớp vỏ giàu coban, đá bazan, trầm tích và mẫu nước gần đáy đại dương. Đáng chú ý, đoàn khảo sát đã xác định một khu vực được đánh giá có trữ lượng lớn các kết hạch đa kim loại - loại khoáng sản hình thành trong hàng triệu năm dưới đáy biển và có thể chứa mangan, niken, coban, đồng cùng nhiều kim loại quan trọng đối với ngành công nghiệp công nghệ cao.

Ngoài ra, các nhà khoa học cũng thu hồi khoảng 90 kg đá bazan từ đáy Thái Bình Dương. Đây là loại đá núi lửa phổ biến trong lớp vỏ đại dương, có giá trị trong nghiên cứu quá trình hình thành và tiến hóa địa chất của đáy biển.

Ông Qin Pengbo, Phó giám đốc Viện Địa chất biển ứng dụng thuộc Cục Khảo sát Địa chất biển Quảng Châu, cho biết nhóm nghiên cứu đã phát hiện nhiều kết hạch có nồng độ khoáng chất cao, đồng thời thu thập thành công lượng lớn mẫu đá phục vụ các nghiên cứu tiếp theo.

Thử nghiệm công nghệ khảo sát biển sâu

Một trong những điểm nhấn của chuyến thám hiểm là việc thử nghiệm hệ thống thu thập dữ liệu điện từ biển sâu do Trung Quốc tự phát triển.

Theo truyền thông Trung Quốc, đây là thiết bị đầu tiên của nước này được thiết kế để hoạt động ở độ sâu tối đa 10.000 m. Trong chuyến khảo sát, hệ thống đã được triển khai tại một vùng đứt gãy ở Tây Thái Bình Dương, hoạt động ở độ sâu 7.737 m và thu thập thành công dữ liệu điện từ chất lượng cao.

Khảo sát điện từ là phương pháp được sử dụng để phân tích gián tiếp cấu trúc địa chất nằm bên dưới đáy biển. Thông qua việc đo các tín hiệu điện từ tự nhiên hoặc nhân tạo, các nhà khoa học có thể xác định đặc tính của các lớp đá, từ đó lập bản đồ cấu trúc địa chất, các vùng đứt gãy cũng như nghiên cứu sự vận động của vỏ Trái đất dưới đại dương.

Việc vận hành thiết bị ở độ sâu hàng nghìn mét được đánh giá là thách thức lớn do áp suất nước cực cao, đòi hỏi hệ thống phải duy trì độ ổn định và khả năng ghi nhận dữ liệu chính xác trong suốt quá trình hoạt động.

Phục vụ nghiên cứu và thăm dò tài nguyên biển sâu

Theo Cục Khảo sát Địa chất Trung Quốc, dữ liệu thu được từ chuyến khảo sát sẽ góp phần mở rộng hiểu biết về địa chất biển sâu, hỗ trợ các chương trình khoan đại dương quốc tế cũng như nghiên cứu lịch sử khí hậu và sự tiến hóa của vỏ Trái đất.

Được đưa vào hoạt động từ năm 2009, tàu Haiyang Dizhi-6 đã thực hiện hơn 80 nhiệm vụ khảo sát tại Biển Đông, Tây Thái Bình Dương và khu vực Nam Cực. Với việc kết hợp thu thập mẫu vật và thử nghiệm các công nghệ khảo sát mới, chuyến thám hiểm lần này tiếp tục bổ sung dữ liệu cho nghiên cứu đại dương sâu – lĩnh vực vẫn còn rất nhiều khu vực chưa được khám phá trên thế giới.

Trong bối cảnh nhu cầu đối với các kim loại chiến lược như niken, coban và mangan ngày càng gia tăng, các kết quả nghiên cứu cũng được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc đánh giá tiềm năng tài nguyên dưới đáy đại dương trong tương lai.

Khánh Vy