Phó Thủ tướng: Không mở rộng diện tích trồng sầu riêng; tập trung nâng cao năng suất, chất lượng

Văn phòng Chính phủ có văn bản số 421/TB-VPCP thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại cuộc họp về tình hình sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng.

Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát, quản lý chặt chẽ diện tích sầu riêng, không mở rộng diện tích; tập trung nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất; tổ chức sản xuất gắn với liên kết chuỗi và nhu cầu thị trường.

Thông báo nêu rõ, công tác quản lý mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và hoạt động kiểm nghiệm sầu riêng phục vụ xuất khẩu trong thời gian qua đã được Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm chỉ đạo theo hướng ngày càng chặt chẽ, bài bản về quy trình cấp mã số, rút ngắn thời gian cấp mã, mở rộng hệ thống các phòng kiểm nghiệm để tiệm cận và đáp ứng với yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Việc xuất khẩu sầu riêng đặt ra yêu cầu ngày càng phải nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và chủ động đa dạng hóa thị trường, nhất là trong bối cảnh sầu riêng của Việt Nam hiện nay đang bước vào mùa vụ tiêu thụ cao điểm. Đây là ngành hàng phát triển nhanh, có hiệu quả kinh tế cao, đòi hỏi phải có giải pháp căn cơ, lâu dài để tổ chức lại sản xuất, kiểm soát chất lượng, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Trong thời gian tới sản xuất và xuất khẩu sầu riêng vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức như: Nhu cầu tiêu dùng của các thị trường lớn truyền thống chưa ổn định; xu hướng bảo hộ thương mại và các rào cản kỹ thuật, áp lực từ tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc ngày càng cao. Yêu cầu về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm ngày càng nghiêm ngặt.

Hạn chế mở rộng tự phát vùng trồng sầu riêng

Để góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, doanh nghiệp, phấn đấu đạt mục tiêu xuất khẩu của ngành sầu riêng và của ngành nông nghiệp năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan triển khai các nhiệm vụ, giải pháp chung về tổ chức sản xuất; nâng cao chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; phát triển hạ tầng sản xuất, bảo quản, chế biến và logistics; đa dạng hóa sản phẩm và thị trường.

Cụ thể, rà soát, tổ chức lại vùng nguyên liệu sầu riêng trên cơ sở đất đai, nguồn nước, khí hậu, hạ tầng và khả năng liên kết thị trường; hạn chế mở rộng tự phát tại khu vực không phù hợp về khí hậu, đất đai, nguồn nước, cơ sở hạ tầng. Tập trung phát triển vùng sản xuất hàng hóa, gắn sản xuất với sơ chế, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu. 

Khuyến khích Doanh nghiệp xuất khẩu đầu tư trở lại cho vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật, thiết lập quy trình truy xuất và bảo đảm tuân thủ tiêu chuẩn thị trường. Xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam gắn với chỉ dẫn địa lý, đặc trưng chất lượng và lợi thế mùa vụ.

Tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng thị phần ở các thị trường tiềm năng. Mở rộng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang các thị trường như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, Úc... Đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Anh, Pháp, Hà Lan, UAE. Đồng thời tăng cường thông tin, dự báo thị trường để định hướng sản xuất phù hợp.

Làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để đẩy nhanh tiến độ công nhận mã số vùng trồng

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP; kịp thời hỗ trợ, hướng dẫn các địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, triển khai cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần tiếp tục làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để đẩy nhanh tiến độ công nhận mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và phòng kiểm nghiệm; thống nhất quy trình kiểm tra thông quan đối với sản phẩm sầu riêng Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc bảo đảm thông thoáng, thuận lợi.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo các Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Quatest 1, Quatest 2, Quatest 3) và các phòng kiểm nghiệm chuyên ngành trực thuộc khẩn trương khôi phục năng lực, hồ sơ pháp lý phòng kiểm nghiệm, hoàn thiện hồ sơ đăng ký kiểm nghiệm sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 8 năm 2026 để gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, đề nghị phía Trung Quốc xem xét, công nhận.

"Bộ Công an chỉ đạo Công an các địa phương tăng cường nắm tình hình, kịp thời phát hiện, kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động kiểm nghiệm, nhất là vùng cửa khẩu, không để ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu nông sản", kết luận nêu. 

Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo xây dựng và triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP, triển khai kế hoạch phát triển sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; rà soát, quản lý chặt chẽ diện tích sầu riêng không mở rộng diện tích; tập trung nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất; tổ chức sản xuất gắn với liên kết chuỗi và nhu cầu thị trường.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ nếu để xảy ra ách tắc trong việc cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm hoặc ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng.

Trần Chung