Quy định mới có hiệu lực từ 1/3: Luật sư khuyên hộ kinh doanh làm ngay điều này với tài khoản ngân hàng

Thông tư số 25/2025 của Ngân hàng Nhà nước, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, quy định rõ: đối với tài khoản thanh toán của tổ chức, tên tài khoản phải bao gồm tên của tổ chức theo giấy phép thành lập, quyết định thành lập, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc các giấy tờ chứng minh việc thành lập và hoạt động hợp pháp.

Theo quy định này, hộ kinh doanh được xếp vào nhóm khách hàng tổ chức khi mở và sử dụng tài khoản thanh toán. Điều này đồng nghĩa, tên tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh không còn được đặt tùy ý như trước, mà bắt buộc phải trùng khớp với tên trên giấy đăng ký kinh doanh hoặc các giấy tờ pháp lý liên quan. Đây được xem là bước siết chặt nhằm chuẩn hóa thông tin tài khoản, phục vụ công tác quản lý và minh bạch dòng tiền.

Dù vậy, không phải tất cả hộ kinh doanh đều bắt buộc phải mở tài khoản ngân hàng riêng.

Cụ thể, ngày 6/10/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định 3389/QĐ-BTC phê duyệt Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”. Theo đó, từ ngày 1/1/2026, hai nhóm hộ kinh doanh được xác định phải có tài khoản ngân hàng riêng phục vụ hoạt động kinh doanh gồm: nhóm có doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm và nhóm có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quyết định này được ban hành trong bối cảnh các luật thuế mới chưa có hiệu lực. Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi và Luật Quản lý thuế sửa đổi, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh đã được nâng lên mức 500 triệu đồng/năm. Do đó, hộ kinh doanh vẫn cần chờ thêm hướng dẫn cụ thể từ cơ quan quản lý để xác định chính xác nghĩa vụ mở tài khoản riêng trong thời gian tới.

Đáng chú ý, tại dự thảo Nghị định về khai, tính, khấu trừ và nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, Bộ Tài chính cũng đề xuất quy định các hộ, cá nhân có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế toàn bộ các tài khoản ngân hàng liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Điều này cho thấy xu hướng quản lý sẽ ngày càng siết chặt theo hướng minh bạch hóa dòng tiền.

Từ góc độ pháp lý, Luật sư Lê Đức Anh Thắng (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, dù quy định có thể còn điều chỉnh, việc tách bạch tài khoản kinh doanh và tài khoản cá nhân vẫn là cần thiết.

Theo luật sư, thực tế nhiều hộ kinh doanh hiện vẫn sử dụng một tài khoản cá nhân cho cả mục đích sinh hoạt và kinh doanh. Khi dòng tiền vào ra lớn và thường xuyên nhưng không được kê khai đầy đủ, cơ quan thuế hoàn toàn có thể yêu cầu giải trình.

“Khó khăn lớn nhất là việc chứng minh nguồn tiền trong một khoảng thời gian dài. Nếu không phân biệt rõ ràng, cá nhân có thể bị ấn định thuế hoặc bị nghi ngờ che giấu doanh thu”, luật sư phân tích.

Bên cạnh đó, dù pháp luật không cấm việc rút tiền từ tài khoản kinh doanh để phục vụ mục đích cá nhân – do tài sản của hộ kinh doanh không tách biệt hoàn toàn với chủ hộ – nhưng nếu không hạch toán rõ ràng, người kinh doanh vẫn có thể gặp rủi ro khi quyết toán thuế, đặc biệt trong các trường hợp liên quan đến chi phí hợp lệ hoặc khấu trừ thuế VAT.

Vì vậy, luật sư khuyến nghị, thay vì chờ quy định bắt buộc, hộ kinh doanh nên chủ động thiết lập hai tài khoản riêng biệt: một cho hoạt động kinh doanh và một cho chi tiêu cá nhân.

Việc tách bạch này không chỉ giúp minh bạch dòng tiền, thuận lợi trong kê khai nghĩa vụ thuế mà còn giảm đáng kể áp lực khi cần đối soát, giải trình. Trong bối cảnh cơ quan quản lý đang đẩy mạnh chuyển đổi phương thức quản lý thuế, đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết để hộ kinh doanh thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng chuyên nghiệp và minh bạch hơn.

Linh San