Đề xuất điều chỉnh đất nghĩa trang thành đất cây xanh và đất cây xanh thành nhà ở
Khu đô thị Ciputra có diện tích hơn 301 ha, được triển khai từ đầu những năm 2000 tại quận Tây Hồ và Bắc Từ Liêm (nay thuộc phường Phú Thượng và Xuân Đỉnh). Giai đoạn 1 có quy mô hơn 33 ha (được duyệt quy hoạch năm 2003), giai đoạn 2 rộng hơn 148 ha (duyệt năm 2004) và giai đoạn 3 hơn 113 ha (duyệt năm 2008).
Mới đây, UBND phường Phú Thượng và Công ty TNHH Phát triển Khu đô thị Nam Thăng Long đang lấy ý kiến cộng đồng về phương án điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu H2-1 và quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 tại khu đô thị Nam Thăng Long (Ciputra).
Theo phương án điều chỉnh, ô B3 của giai đoạn 1 có diện tích khoảng 22,8 ha, đã giải phóng mặt bằng 99%. Còn khoảng 0,2 ha đất chưa giải phóng mặt bằng có 21 hộ dân đang sinh sống ổn định trên đó. Sau khi rà soát, cơ quan chức năng đề xuất điều chỉnh từ đất cây xanh đơn vị ở sang đất ở.
Ô quy hoạch B2 của giai đoạn 2có tổng diện tích gần 153 ha, đã giải phóng mặt bằng hơn 94% diện tích. Phần còn lại hơn 8,8 ha chưa thể triển khai do vướng mắc tại khu vực nghĩa trang Thượng Thụy (2 ha), Phú Gia (0,1 ha) và khu đất giáp nghĩa trang Xuân Đỉnh (bị tái chiếm sử dụng hơn 2,2 ha).

Một góc khu đô thị Ciputra nhìn từ trên cao.
Diện tích này vốn được quy hoạch nhóm đất ở, trường mầm non, THPT và đất công cộng đơn vị ở. Cơ quan chức năng đề xuất chuyển đổi phần đất hiện trạng là nghĩa trang thành đất cây xanh đồng thời nghiên cứu bố trí lại các công trình giáo dục sang vị trí phù hợp hơn.
Ở giai đoạn 3, tháng 7/2009, thành phố đã giao cho chủ đầu tư hơn 25 ha, hiện đã giải phóng mặt bằng gần 96%. Còn lại 5,3 ha chưa thể thực hiện do liên quan đến các nghĩa trang Phú Gia (gần 4 ha) và Nhật Tân (gần 1,4 ha). Phần diện tích này được quy hoạch đất nhóm nhà ở, cây xanh công cộng, trường mầm non, THCS. Theo đó, cơ quan chức năng đề xuẩ nhóm đất nhà ở có hiện trạng một phần nghĩa trang được điều chỉnh thành đất cây xanh công cộng, 2 ô đất chức năng giáo dục cũng chuyển thành đất cây xanh đồng thời đổi vị trí trường học sang một phần ô đất bãi đỗ xe.
Theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, khu đô thị Ciputra đã hình thành được 30 năm với phần lớn diện tích được giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng theo quy hoạch. Tuy nhiên, vướng mắc tồn tại nhiều năm nằm ở khâu giải phóng mặt bằng các khu đất nghĩa trang lâu đời, chưa có địa điểm phù hợp để di dời hoặc khu đất dân cư sinh sống ổn định. Cùng đó, quy hoạch trước đây xác định xây dựng trường học, nhà ở trên đất nghĩa trang còn hạn chế.
Cần khẩn trương hoàn thiện tuyến đường 3km nối Nhật Tân - Thăng Long
Không chỉ vướng ở các ô đất phát triển hiện nay Khu đô thị Ciputra – khu đô thị quốc tế đầu tiên với quy mô lớn nhất Thủ đô vẫn tồn tại nhiều bất cập nghiêm trọng về hạ tầng kỹ thuật và giao thông.
Một trong những "điểm nghẽn" hạ tầng lớn nhất tại Ciputra là tuyến đường dài hơn 3 km, mặt cắt 40m nối hai cây cầu huyết mạch Thăng Long – Nhật Tân, liên thông Vành đai 2 với Vành đai 3.
Khi hoàn thiện, tuyến đường được kỳ vọng góp phần giảm áp lực cho các trục An Dương Vương, Yên Phụ và Nguyễn Hoàng Tôn, đồng thời mở rộng không gian phát triển cho toàn bộ khu vực Tây Hồ Tây, nơi đang được định hướng trở thành trung tâm hành chính, ngoại giao và dịch vụ quốc tế của Thủ đô.

Hơn một thập kỷ chưa thông xe đường 3km nối Vành đai 2 và 3
Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ, trục đường huyết mạch này vẫn chưa thể thông xe chỉ vì một "nút thắt" giải phóng mặt bằng vỏn vẹn 50m, thuộc khu tập thể cũ của Công ty Xây lắp Hóa chất B, sau đó được bàn giao cho Công ty CP Lắp máy Inco quản lý từ năm 2013.
Đoạn "cổ chai" này buộc các phương tiện phải liên tục đi vòng, không chỉ gây áp lực lớn lên trục giao thông lân cận, kéo dài thời gian di chuyển mà còn làm gia tăng nguy cơ ùn tắc và tai nạn giao thông.
Đáng chú ý, hai bên tuyến đường này, hàng loạt dự án quy mô lớn tại khu vực Ciputra đang triển khai và đã đi vào vận hành, hình thành nhịp sống đô thị ngày càng sôi động, nhưng hạ tầng kết nối vẫn còn dang dở. Hệ quả kéo theo là nhiều dự án nhà ở, thương mại và dịch vụ cao cấp dọc tuyến đường cũng bị ảnh hưởng liên đới.
Ở góc độ quy hoạch, câu chuyện này cũng tạo ra một tiền lệ rất xấu khi chỉ một điểm nghẽn nhỏ cũng có thể kéo lùi cả một chiến lược quy hoạch đô thị hàng ngàn tỷ đồng. Những tồn tại nói trên đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hạ tầng và hiệu quả vận hành đô thị tại Ciputra – nơi sinh sống của cộng đồng cư dân quốc tế lớn nhất Thủ đô với hơn 10.000 người đến từ hơn 80 quốc gia.
Trong khi Hà Nội vừa khởi công dự án cống xả chống ngập hơn 163 tỷ đồng nhằm nâng cấp hạ tầng cho toàn khu vực thì việc xử lý các điểm nghẽn hạ tầng kéo dài tại Ciputra càng trở nên cấp thiết.
Để giải quyết dứt điểm những tồn tại này, cần có sự phối hợp và trách nhiệm rõ ràng từ các bên liên quan. Trong đó, chủ đầu tư Khu đô thị Nam Thăng Long cần sớm hoàn thiện và bàn giao hệ thống hạ tầng giao thông theo quy hoạch chi tiết 1/500 đã được UBND TP Hà Nội phê duyệt; UBND phường Phú Thượng cùng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị cần đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng toàn bộ khu vực để thi công đoạn còn lại của tuyến đường hơn 3km.
Mộc Lan (Tổng hợp)
Nguyễn Đức Hải