Sếp MB tiết lộ cách dùng AI 'đánh ngược' hacker, ngăn 103.000 khách hàng mất gần 1.000 tỷ đồng

Hacker đã chạy bằng AI, bên phòng thủ không thể "chạy bằng tay"

Ngày 5/8, Ủy ban Công nghệ và Ủy ban Chính sách (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam) phối hợp cùng Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ tổ chức Hội thảo “AI và quản trị dữ liệu trong hoạt động ngân hàng”.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Bùi Gia Hiếu, Giám đốc An ninh mạng Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cho biết AI đang trở thành "vũ khí" của cả bên tấn công lẫn phòng thủ trong an toàn thông tin. Tuy nhiên, nếu kẻ tấn công chỉ cần mua công nghệ là có thể sử dụng ngay thì phía phòng thủ phải trải qua quy trình kiểm thử, đánh giá và phê duyệt trước khi triển khai, khiến ngân hàng trong cuộc đua luôn chậm hơn đối thủ.

Đáng chú ý, thời gian xử lý lỗ hổng bảo mật ngày càng rút ngắn. Từ 63 ngày giai đoạn 2018-2019, giảm còn 44 ngày (2020-2021), 32 ngày (2021-2022), 5 ngày (2023), rồi xuống -1 ngày (2024) và -7 ngày (2025). Theo ông Hiếu, số liệu âm cho thấy tin tặc đã xâm nhập hệ thống trước khi lỗ hổng được công bố và bản vá được phát hành.

“Với mức -7 ngày, hacker đã hiện diện trong hệ thống khoảng một tuần trước khi bản vá được phát hành. Nếu chỉ chờ có thông báo lỗ hổng rồi mới vá thì đã quá muộn, bởi kẻ tấn công đã ở trong hệ thống”, ông nói.

Ông cho biết, thực tế này cùng với sự hỗ trợ của AI đang giúp các cuộc tấn công diễn ra nhanh và hiệu quả hơn. Thống kê của IBM cũng cho thấy 1 trong 6 vụ vi phạm dữ liệu có sự tham gia của AI. Vì vậy, theo ông, bên phòng thủ buộc phải sử dụng chính công nghệ AI để đối phó.

MB lập đội 80 người, AI giúp chặn nguy cơ mất 1.000 tỷ đồng cho khách hàng

Tại MB, ông Hiếu cho biết AI được ứng dụng ở cả hai mảng là phòng thủ và tấn công chủ động. Ở mảng phòng thủ, năng suất trong các nghiệp vụ phát hiện, nghiên cứu và ứng cứu sự cố tăng khoảng 60%. Trong khi đó, AI giúp hoạt động tấn công chủ động, tự tìm kiếm lỗ hổng trong chính hệ thống tăng năng suất khoảng 25%.

Với nghiệp vụ truy tìm mối nguy, trước đây MB xử lý khoảng 3.000 cảnh báo an toàn thông tin/ngày; sau khi ứng dụng AI, con số này tăng gấp hơn ba lần, lên khoảng 10.000 cảnh báo/ngày.

Dù vậy, ông Hiếu nhấn mạnh AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, còn quyết định cuối cùng vẫn phải do con người đưa ra. Hiện MB vận hành mô hình AI khép kín gồm bốn khối, trong đó AI tự động thu thập tình báo mối đe dọa, hỗ trợ đội ngũ công nghệ phân tích rủi ro, xây dựng phương án phòng thủ, hướng tới chủ động ngăn chặn thay vì chỉ ứng phó sau sự cố.

Tính đến tháng 6/2026, MB đã hỗ trợ ngăn chặn nguy cơ mất tiền cho khoảng 103.000 khách hàng, với tổng số tiền được bảo vệ tương đương khoảng 1.000 tỷ đồng.

Trước câu hỏi khi ứng dụng AI, dữ liệu ngân hàng được bảo vệ như thế nào, ông Hiếu cho biết MB đã thành lập một đơn vị chuyên trách với khoảng 80 nhân sự, phụ trách các bài toán liên quan đến AI. Ngân hàng này áp dụng hai nguyên tắc khi triển khai AI: mọi kết nối tới dịch vụ AI phải nằm trong hệ thống kiểm soát của ngân hàng và dữ liệu phải được phân loại trước khi sử dụng. Với dữ liệu công khai, người dùng có thể kết nối AI nội bộ hoặc AI công khai tùy nhu cầu.

“Đối với dữ liệu nội bộ, đặc biệt là dữ liệu khách hàng, chúng tôi tuyệt đối không cho phép kết nối với AI công khai. Chỉ các hệ thống AI do ngân hàng kiểm soát mới được phép xử lý nhóm dữ liệu này”, ông nhấn mạnh.

Phan Trang