Siêu chu kỳ 7.000 tỷ USD: Cuộc đua hạ tầng AI và cơn khát năng lượng toàn cầu

Theo Reuters, tổng giá trị các thương vụ trung tâm dữ liệu toàn cầu đạt gần 61 tỷ USD trong 11 tháng đầu năm 2025, vượt mức 60,81 tỷ USD của cả năm 2024, cho thấy tốc độ tăng trưởng của hạ tầng AI đang tăng nhanh chỉ trong một năm. Riêng khu vực Mỹ và Canada ghi nhận khoảng 160 tỷ USD giao dịch giai đoạn 2019-2025, trong khi châu Á - Thái Bình Dương đạt gần 40 tỷ USD và châu Âu khoảng 24,2 tỷ USD, phản ánh sự tập trung hạ tầng vào Bắc Mỹ.

Dẫn báo cáo từ JPMorgan, Financial Times cho biết tổng chi phí xây dựng hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể vượt ngưỡng 5.000 tỷ USD trong thập kỷ tới. Thậm chí, trong kịch bản mở rộng, con số này có thể chạm mức 7.000 tỷ USD, biến đây trở thành một trong những chu kỳ đầu tư lớn nhất trong lịch sử nhân loại.

Cùng phân tích này cho thấy nhu cầu vốn cho riêng lĩnh vực trung tâm dữ liệu có thể đạt khoảng 700 tỷ USD trong năm 2026 và tăng lên hơn 1.400 tỷ USD vào năm 2030, trong khi các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn hiện tạo ra hơn 700 tỷ USD dòng tiền vận hành mỗi năm, với khoảng 300 tỷ USD được tái đầu tư vào AI và hạ tầng, cho thấy quy mô “tái đầu tư nội bộ” cực lớn của ngành công nghệ.

Áp lực không chỉ nằm ở vốn mà còn ở năng lượng. Báo cáo công bố tháng 11/2025 cho thấy điện năng tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể tăng từ 448 TWh năm 2025 lên 980 TWh vào năm 2030, tương đương mức tăng hơn 118% trong 5 năm, trong đó hệ thống máy chủ AI có thể chiếm khoảng 44% tổng tiêu thụ điện toàn ngành vào năm 2030.

Quy mô công suất của các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đã tăng lên mức 500 megawatt mỗi dự án, cao gấp hơn 8 lần so với mức khoảng 60 megawatt trước đây, khiến hạ tầng điện trở thành yếu tố giới hạn tăng trưởng.

Công suất của các trung tâm dữ liệu toàn cầu dự kiến tăng thêm khoảng 122 gigawatt trong giai đoạn 2026-2030, nhưng trong điều kiện không bị giới hạn bởi năng lượng và tài nguyên, con số này có thể đạt tới 144 gigawatt chỉ trong 3 năm, cho thấy nhu cầu thực tế đang vượt xa khả năng triển khai.

Theo The Business Standard, làn sóng đầu tư hạ tầng AI đang được thúc đẩy bởi hàng loạt thương vụ quy mô cực lớn, trong đó có các hợp đồng điện toán lên tới 300 tỷ USD trong vòng 5 năm, các dự án trung tâm dữ liệu có quy mô 500 tỷ USD, và nhiều thỏa thuận chip trị giá hàng chục tỷ USD giữa các công ty như OpenAI, Nvidia, Microsoft hay Amazon.

Quy mô đầu tư khổng lồ này đồng thời đặt ra bài toán hiệu quả tài chính. Theo Financial Times, để đạt mức lợi nhuận khoảng 10% cho toàn bộ hệ sinh thái AI, thị trường cần tạo ra khoảng 650 tỷ USD doanh thu mỗi năm, tương đương 0,58% GDP toàn cầu, một ngưỡng doanh thu rất lớn so với bất kỳ chu kỳ công nghệ nào trước đây.

Rủi ro vì thế không nằm ở việc thiếu nhu cầu, mà ở khả năng thị trường mở rộng quá nhanh so với tốc độ tạo doanh thu thực tế, làm dấy lên nguy cơ dư thừa công suất tương tự các chu kỳ hạ tầng trước đây.

Dẫu vậy, các tín hiệu ban đầu cho thấy AI đang dần bước vào giai đoạn thương mại hóa, khi một số doanh nghiệp đã đạt mức doanh thu thường niên khoảng 20 tỷ USD, cho thấy nhu cầu tính toán đang bắt đầu chuyển hóa thành dòng tiền thực.
*Nguồn: Reuters, FT, The Business Standard

Đại Nghĩa