Trung Quốc đang 'cứu' giá dầu thế giới

Việc Trung Quốc nhanh chóng giảm nhập khẩu dầu thô đã giúp ngăn giá dầu tăng cao hơn nữa kể từ khi chiến tranh Mỹ-Iran bùng nổ - nhưng các nhà phân tích cảnh báo rằng giá có thể tăng trở lại khi thị trường dần lấy lại cân bằng.

Xung đột ở Trung Đông đã bước sang ngày thứ 100 - nhưng nỗi lo sợ giá dầu tăng vọt lên 200 đô la/thùng đã không thành hiện thực, bất chấp nguồn cung dầu thô toàn cầu giảm 14% kể từ khi xung đột bắt đầu vào ngày 28/2.

Các chiến lược gia thị trường cho rằng Trung Quốc đang đóng vai trò là "van điều tiết" quan trọng trên thị trường năng lượng, với động thái cắt giảm nhập khẩu dầu thô từ 11,7 triệu thùng/ngày trong tháng 2 xuống còn dưới 9 triệu thùng/ngày vào cuối tháng 5. Điều này giúp giảm bớt cú sốc nguồn cung ở eo biển Hormuz.

Việc cắt giảm của Trung Quốc chiếm khoảng 74% tổng mức giảm nhập khẩu dầu thô toàn cầu. Theo các nhà phân tích của J.P. Morgan, điều này đã giúp giá cả duy trì "ổn định đáng kể" sau bốn tháng xung đột.

Tuy nhiên, Societe Generale cảnh báo rằng thị trường cuối cùng sẽ cần giá dầu cao hơn trong thời gian tới khi lượng dự trữ toàn cầu cạn kiệt và cần phải tái tạo lại các kho dự trữ chiến lược.

Trong một báo cáo, các nhà phân tích hàng hóa của SocGen cho biết việc giảm 14% nguồn cung dầu thô toàn cầu, chủ yếu do việc đóng cửa eo biển Hormuz, đã đẩy giá dầu tăng khoảng 30%. Trong khi đó, lệnh cấm vận dầu mỏ của OPEC năm 1973 chỉ cắt giảm khoảng 7% nguồn cung — nhưng đã khiến giá dầu tăng vọt khoảng 134%.

Các nhà phân tích của SocGen cho biết nhiều yếu tố - bao gồm việc giải phóng kho dự trữ chiến lược, tín hiệu trấn an từ Washington và sản lượng tăng từ các quốc gia như Brazil và Venezuela - đã bù đắp cho sự thiếu hụt nguồn cung từ eo biển Hormuz và giúp tránh lặp lại cuộc khủng hoảng năm 1973.

Nhưng họ chỉ ra việc Trung Quốc giảm nhập khẩu "khổng lồ", gần 3 triệu thùng mỗi ngày, và hoạt động lọc dầu thấp hơn, là một yếu tố quan trọng giúp cân bằng lại thị trường.

"Đây là một trong những biện pháp bù đắp lớn nhất cho cú sốc, lớn hơn cả việc xả dầu dự trữ chiến lược (SPR) phối hợp từ Mỹ, châu Âu và Nhật Bản," các nhà phân tích của SocGen nhận định.

Rory Green, người đứng đầu bộ phận kinh tế vĩ mô và chiến lược thị trường mới nổi tại GlobalData TS Lombard, cho biết việc điện khí hóa nhanh chóng và quy mô lớn sản xuất và vận chuyển năng lượng của Trung Quốc kể từ năm 2022 đã giúp Trung Quốc chuyển từ trạng thái cân bằng năng lượng sang "thặng dư đáng kể".

Các nhà phân tích của J.P. Morgan cho biết kịch bản cơ bản của họ về việc mở lại eo biển vào tháng 6 sẽ giữ giá dầu Brent ở mức khoảng 100 đô la trong suốt năm 2026. Họ ước tính rằng việc đóng cửa kéo dài hơn sẽ làm tăng thêm khoảng 5 đô la trong quý 3 và 15 đô la trong quý 4 do lượng dự trữ giảm nhanh hơn.

Trong khi đó, các nhà phân tích của Fitch cho biết việc mở lại vào cuối tháng Bảy sẽ khiến giá dầu Brent "giảm mạnh", đạt mức trung bình 70 đô la mỗi thùng kể từ tháng Chín, đồng thời cho rằng sự tăng đột biến hiện tại phản ánh "cú sốc nguồn cung tạm thời" chứ không phải là sự mất mát lâu dài về năng lực sản xuất.

Tuy nhiên, SocGen cho biết cần phải xây dựng lại các kho dự trữ chiến lược, đồng thời cho biết thêm rằng các kho dự trữ hiện có cần được bổ sung thêm nguồn cung, và việc sản xuất dầu mới "cần lợi nhuận cao hơn để tiếp tục".

Đức Nam