Tưởng giá vàng "tăng mãi", tôi tất tay 600 triệu đồng đầu tư: "Không vào thì lỡ sóng, vào thì khó ăn ngon ngủ yên"

Dồn hết tiền tiết kiệm đầu tư vàng

Chị Thanh Hoa (ở Hà Nội) không phải kiểu người thích mạo hiểm. Cả nhà vẫn quen hình ảnh chị tằn tiện, chắt chiu từng khoản nhỏ, mục tiêu rõ ràng: để dành tiền cho con đi du học. Nhiều năm đi làm, tích góp, chị luôn coi khoản tiết kiệm đó là “quỹ tương lai”, không đụng vào nếu không thật sự bất đắc dĩ.

Nhưng rồi cuối năm 2025, giá vàng trở thành chủ đề nóng đến mức đi đâu cũng nghe. Mở mạng xã hội thấy người ta khoe mua sớm lãi tốt, mở tin tức lại gặp những dòng dự báo theo một chiều: vàng còn tăng. Cảm giác “không mua thì tiếc”, “không vào thì lỡ sóng” cứ thế đẩy chị đến gần hơn với quyết định mà trước đó chị tin rằng mình sẽ không bao giờ làm: đem gần như toàn bộ tiền tiết kiệm hơn 600 triệu đồng đổi sang vàng, kỳ vọng sau 1 năm sẽ có khoản lời kha khá đầu tư cho con trai lớn đi du học.

Ban đầu, chị tự trấn an: mình không tham vọng giàu sang. Chỉ là kiếm thêm chút lời, coi như phụ chi tiêu trong gia đình. “Lãi đâu hay đó”, mục tiêu đầu tư của chị rất thực tế. Thế nhưng, thị trường luôn có cách biến một kỳ vọng nhỏ thành một ván cược lớn.

Tâm trạng của những người "tất tay"

Khoảng giữa tháng 12/2025, chị Hoa bắt đầu “ngày nào cũng xem giá”. Hồi chưa mua, chị xem để tham khảo. Đến khi đã xuống tiền, chị xem để tìm một cảm giác xác nhận rằng mình làm đúng.

Có những ngày giá vàng đi lên, chị thở phào. Có những ngày giá rung lắc, chị tự nhủ “bình thường thôi, vàng mà, rồi lại tăng”. Thị trường lúc ấy không chỉ là chuyện mua – bán, mà trở thành một dòng cảm xúc: lo, mừng, tiếc, hy vọng… lặp đi lặp lại.

Ngày 20/12/2025, giá vàng miếng SJC phổ biến quanh vùng 154,6 – 156,6 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra). Những con số đó tạo cảm giác: vàng đang ở “xu thế lên”, và người mua như chị Hoa có lý do để kỳ vọng.

Nhưng thị trường không đi một đường thẳng. Chỉ ít ngày sau, giá vàng “giảm mạnh tới 2 triệu đồng/lượng”, trong đó vàng miếng SJC được nêu ở vùng 151,1 – 154,1 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra). Với người đã “dồn tiền”, mỗi nhịp giảm là một cú siết vào ngực: vừa sợ, vừa tiếc, vừa phân vân không biết nên làm gì.

Điều đáng nói là: những phiên giảm như vậy không khiến chị Hoa rút lui. Trái lại, nó lại củng cố một niềm tin phổ biến của người mới: “Giảm rồi sẽ tăng lại”. Và nếu đã tin “sẽ tăng lại”, người ta bắt đầu ngại chốt lời khi có lãi, vì sợ… bán xong nó lên tiếp.

Đỉnh điểm rơi vào cuối tháng 1/2026, khi giá vàng trong nước tăng nóng. Ngày 29/1, giá vàng miếng SJC được điều chỉnh lên 188,3 triệu đồng/lượng mua vào và 191,3 triệu đồng/lượng bán ra; vàng nhẫn cũng được nêu quanh 187,8 – 190,8 triệu đồng/lượng.

Khoảnh khắc ấy được chị Hoa kể lại bằng một sự pha trộn kỳ lạ: vừa vui, vừa run. Khi thấy “vượt 191”, chị vội báo tin cho cả nhà như một chiến thắng nhỏ: “Mình đúng rồi!”. Trong đầu chị lúc đó không phải kế hoạch tài chính dài hạn, mà là cảm giác hưng phấn của người đang có lãi lớn trên giấy.

Nhưng chị chưa chốt lời. Lý do rất đơn giản, và cũng là cái bẫy quen thuộc nhất: kỳ vọng giá còn tăng nữa. Chị nói: “Mình chỉ chờ thêm vài ngày”. Thị trường cũng thường lấy đi của người ta không phải bằng một cú sập ngay lập tức, mà bằng việc cho họ thêm chút hy vọng, để họ trì hoãn quyết định cho đến khi quá muộn.

Cú giảm ấy đến đúng lúc chị đang “chưa kịp chốt”. Cảm giác hụt hẫng không chỉ nằm ở phần lãi bay đi, mà nằm ở sự sụp đổ của niềm tin: hóa ra “vàng chỉ tăng” không phải là quy luật. Khi niềm tin lung lay, nỗi sợ lập tức chiếm chỗ: nếu giảm tiếp thì sao, nếu mình giữ mà không hồi thì sao, nếu bán ra lại đúng đáy thì sao?

Bài học đắt giá

Chị Hoa bảo, ban đầu chị chỉ mong kiếm thêm chút lời. Không tham vọng phú quý, không mơ đổi đời. Nhưng chỉ sau vài ngày ngắn ngủi, giấc mơ chưa thành mà rủi ro đã quá lớn. Chị bắt đầu mất ngủ. Ăn cơm cũng không thấy ngon. Cứ rảnh tay là mở điện thoại xem giá.

Chính ở đây, câu chuyện của chị Hoa trở thành một lát cắt rất điển hình của nhiều gia đình: vấn đề không nằm ở vàng hay không vàng, mà nằm ở việc dùng nhầm loại tiền cho nhầm mục đích. Tiền dành cho con đi học vốn là khoản “không được phép rủi ro”, vì nó gắn với một kế hoạch sống còn. Nhưng khi thị trường nóng lên, khoản tiền ấy bị “đổi vai” thành tiền đầu tư, và tâm lý người mẹ cũng bị cuốn theo nhịp tăng giảm.

Giá vàng càng tăng, càng nhiều người tranh nhau mua, nhưng khi giá đảo chiều thì rơi vào trạng thái lỗ nặng, áp lực tâm lý đè lên đời sống gia đình. Điều nguy hiểm hơn là cách nhiều người bước vào thị trường với kỳ vọng một chiều.

Chị H. không dám gọi đây là “bài học đắt giá”, vì chị vẫn còn hy vọng thị trường sẽ quay lại để chị có cơ hội xử lý trong bình tĩnh. Nhưng ít nhất, sau những đêm mất ngủ, chị hiểu một điều: đầu tư không sai; sai là “all-in” bằng khoản tiền không được phép mất.

Và đôi khi, “lãi” quan trọng nhất không phải là chênh lệch vài triệu một lượng, mà là sự an tâm của gia đình - thứ có thể bốc hơi nhanh không kém gì một nhịp giá đảo chiều.