Việt Nam đón tin cực vui từ Nga và Israel

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam trong tháng 2 đạt hơn 53 triệu USD, giảm 15% so với cùng kỳ năm trước. Tính lũy kế 2 tháng đầu năm, kim ngạch gần như đi ngang so với cùng kỳ 2025, phản ánh thực tế rằng thị trường cá ngừ đang bước vào giai đoạn nhiều thách thức.

Xét theo thị trường, Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất của cá ngừ Việt Nam trong 2 tháng đầu năm 2026, đạt hơn 42 triệu USD, chiếm 32,8% tổng kim ngạch. Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường này lại giảm 15% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức giảm đáng chú ý vì Mỹ vẫn là thị trường nhập khẩu lớn nhất và có ảnh hưởng mạnh đến nhịp xuất khẩu chung của toàn ngành cá ngừ Việt Nam.

Ngược lại, nhiều thị trường ngoài Mỹ đang nổi lên như những điểm tựa đáng chú ý cho xuất khẩu cá ngừ. Cụ thể, xuất khẩu sang Nga tăng 27%; Đức tăng 10%; Israel tăng 61%, Mexico tăng 36%, Ai Cập tăng 24%. Chile tăng 111%... Những con số này cho thấy nỗ lực đa dạng hóa thị trường của doanh nghiệp Việt Nam đang phát huy tác dụng, phần nào bù đắp sự suy yếu từ Mỹ.

Xét theo cơ cấu sản phẩm, nhóm các sản phẩm cá ngừ thuộc mã HS03 vẫn chiếm tỷ trọng lớn, chiếm hơn 55% tổng kim ngạch, nhưng giảm gần 4% so với cùng kỳ. Trong khi đó, xuất khẩu các sản phẩm cá ngừ chế biến và đóng hộp mã HS18 tăng 5%. Đáng chú ý, xuất khẩu cá ngừ đóng hộp đang có xu hướng tăng trưởng liên tục. Xu hướng này phù hợp với diễn biến của thị trường cá ngừ thế giới. Hiện tại, phân khúc cá ngừ chế biến vẫn còn dư địa thị trường khá tốt, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng tại nhiều nước tiếp tục ưu tiên các sản phẩm tiện lợi, dễ bảo quản và có giá hợp lý.

Ngành cá ngừ Việt Nam bước vào năm 2026 trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen. Tại Mỹ, Việt Nam chưa được NOAA công nhận tương đương với một phần nghề cá, khiến một số sản phẩm có thể bị cấm nhập khẩu từ 1/1/2026, trong khi những lô hàng còn lại phải nộp giấy chứng nhận COA để chứng minh không vi phạm, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian thông quan, khiến nhà nhập khẩu thận trọng hơn với nguồn cung từ Việt Nam.

Cùng lúc, giá nguyên liệu cá ngừ vẫn neo cao do sản lượng khai thác giảm tại nhiều ngư trường lớn, trong khi ngành chế biến toàn cầu vận hành trong điều kiện nguyên liệu đắt và nhu cầu chưa phục hồi đồng đều. Chi phí logistics cũng tăng mạnh vì bất ổn tại Trung Đông, khiến cước vận tải và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng đột biến, các tuyến sang Trung Đông, châu Âu và Bắc Phi chịu rủi ro chậm giao hàng, đảo lịch tàu, co hẹp biên lợi nhuận. 

Tại EU, cạnh tranh ngày càng khốc liệt khi Ấn Độ hưởng lợi thế thuế quan với thủy sản nhờ hiệp định thương mại mới. Nhìn chung, tăng trưởng ngành cá ngừ năm nay sẽ phụ thuộc vào năng lực thích ứng chính sách, kiểm soát chi phí và tái cơ cấu thị trường của doanh nghiệp hơn là vào sự phục hồi đơn thuần của nhu cầu.

Như Quỳnh