
Thị trường gạo thế giới đang bước vào giai đoạn giao dịch thận trọng khi căng thẳng địa chính trị, chi phí vận tải và giá năng lượng duy trì ở mức cao. Dù vậy, gạo Việt Nam vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực ở phân khúc chất lượng cao, giúp giá xuất khẩu phục hồi trong thời gian gần đây.
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo Jasmine của Việt Nam hiện được chào bán ở mức 509-513 USD/tấn. Gạo thơm 5% tấm dao động quanh 490-495 USD/tấn, trong khi gạo thơm 100% tấm ở mức 343-347 USD/tấn.
Từ đầu tháng 5 đến nay, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đã cải thiện đáng kể nhờ nhu cầu tăng trở lại tại nhiều thị trường. Gạo Jasmine tăng khoảng 30 USD/tấn so với tháng trước, còn gạo thơm 5% tấm tăng khoảng 25-30 USD/tấn.
Dù hoạt động mua bán trên thị trường quốc tế chậm lại do tâm lý thận trọng của các nhà nhập khẩu, lợi thế về chất lượng đang giúp gạo Việt Nam giữ được sức cạnh tranh. Đặc biệt, các dòng gạo cao cấp như ST25 tiếp tục duy trì giá xuất khẩu trên 1.200 USD/tấn, cao hơn nhiều so với gạo trắng thông thường.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 4,5 triệu tấn gạo, thu về 2,09 tỷ USD. Khối lượng tăng 6,6% so với cùng kỳ năm trước nhưng giá trị giảm 3,6% do giá xuất khẩu bình quân chỉ đạt khoảng 467,6 USD/tấn, thấp hơn 9,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Philippines tiếp tục là khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam khi chiếm gần 47% thị phần, tiếp theo là Trung Quốc và Ghana.
Trong nước, thị trường lúa gạo tại Đồng bằng sông Cửu Long nhìn chung ổn định. Giao dịch diễn ra chậm do nguồn cung không nhiều và nhu cầu thu mua chưa cải thiện rõ rệt.
Giá gạo nguyên liệu IR 50404 dao động 8.700-8.880 đồng/kg, OM 5451 ở mức 9.500-9.600 đồng/kg, Đài Thơm 8 khoảng 9.200-9.400 đồng/kg. Đối với lúa tươi, giống IR 50404 tăng nhẹ lên 5.500-5.600 đồng/kg, trong khi nhiều chủng loại khác gần như đi ngang.
Trên thị trường quốc tế, giá gạo tại Thái Lan và Ấn Độ có diễn biến trái chiều. Gạo 5% tấm của Thái Lan tăng lên 460-464 USD/tấn, trong khi gạo 5% tấm của Ấn Độ đạt 342-346 USD/tấn nhờ nguồn cung dồi dào.
Các chuyên gia nhận định xu hướng cạnh tranh của ngành gạo đang thay đổi. Nếu trước đây lợi thế chủ yếu đến từ sản lượng và giá bán, thì hiện nay chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và tiêu chí phát thải thấp đang trở thành yếu tố quyết định.
Việt Nam cũng đang đẩy mạnh chiến lược sản xuất xanh. Sau lô hàng "Gạo Việt xanh, phát thải thấp" đầu tiên xuất khẩu sang Nhật Bản, đến nay đã có hơn 70.000 tấn gạo đáp ứng tiêu chuẩn môi trường được xuất sang Nhật Bản, châu Âu và Australia.
Giai đoạn 2026-2030 được xem là thời điểm quan trọng để ngành lúa gạo chuyển sang mô hình tăng trưởng bền vững, gắn với Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Trong bối cảnh nhà nhập khẩu trên thế giới ngày càng thận trọng, việc tập trung vào phân khúc chất lượng cao và sản xuất xanh được kỳ vọng sẽ giúp gạo Việt Nam duy trì vị thế và mở rộng thêm các thị trường giá trị cao trong thời gian tới.
Hữu Bách
Nguyễn Đức Hải