Việt Nam sắp có siêu tổ hợp bán lẻ hàng nghìn m2 chạy dọc các tuyến cao tốc từ Bắc vào Nam: Mô hình đầu tiên vận hành từ 2030, là 'mỏ vàng' 64,6 tỷ USD tại Mỹ

Bộ Công Thương đã phê duyệt Đề án phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu đến năm 2030 là hình thành ít nhất một outlet, sau đó mở rộng tại 3 miền, mỗi khu vực có ít nhất một mô hình trong giai đoạn 2030-2045.

Outlet là mô hình bán lẻ tập trung nhiều thương hiệu, trong đó nhà sản xuất hoặc nhà phân phối bán trực tiếp hàng hóa tới người tiêu dùng. Nguồn hàng có thể gồm hàng tồn kho, hàng lỗi nhẹ hoặc sản phẩm được sản xuất riêng cho kênh outlet.

Đề án xác định 3 mô hình chính. Làng outlet cao cấp có diện tích cho thuê khoảng 30.000-50.000 m², kết hợp mua sắm với nhà hàng, cà phê, vui chơi, giải trí và hoạt động văn hóa. Trung tâm outlet đô thị hoặc ngoại vi có diện tích 5.000-25.000 m², tập trung các thương hiệu phổ thông và trung cấp. Outlet tích hợp có diện tích 15.000-50.000 m², nằm trong các tổ hợp đa chức năng như khu đô thị, văn phòng, giải trí và dịch vụ.

Các địa bàn được khuyến khích nghiên cứu gồm Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh và An Giang, trong đó có Phú Quốc. Một số trục giao thông tiềm năng là Hà Nội - Móng Cái, Hà Nội - Lào Cai, Nhật Tân - Nội Bài, Hà Nội - Hải Phòng; cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây và khu vực quanh sân bay quốc tế Long Thành.

Hướng tới 30-40% hàng Việt tại outlet

Đề án đặt mục tiêu đưa hàng Việt vào hệ thống outlet, với tỷ lệ 30-40% hàng hóa Việt Nam tại các mô hình thí điểm.

Đến năm 2030, ít nhất 10 nhóm sản phẩm "quà tặng quốc gia" được định hướng hình thành để kinh doanh tại outlet, ưu tiên sản phẩm thuộc chương trình Thương hiệu quốc gia, OCOP 5 sao, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và hàng Việt tiên phong.

Theo định hướng, outlet có thể kết hợp mua sắm với du lịch, ẩm thực, vui chơi và trải nghiệm, qua đó tạo thêm điểm đến cho du khách và kênh tiêu thụ cho doanh nghiệp.

Mô hình cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát nguồn hàng, giá bán và việc niêm yết giá, đồng thời phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng kém chất lượng.

Việc lựa chọn nhà đầu tư được định hướng dựa trên năng lực tài chính, kinh nghiệm vận hành bán lẻ, khả năng thu hút thương hiệu và cam kết tiêu thụ hàng Việt. TPHCM là một trong những địa phương được định hướng nghiên cứu thí điểm nhờ lợi thế về quy mô thị trường, sức mua, hạ tầng giao thông và logistics.

Du lịch mua sắm outlet toàn cầu hướng tới 128,7 tỷ USD

Trên thế giới, outlet đang phát triển không chỉ như một kênh bán lẻ mà còn gắn với hoạt động du lịch mua sắm. Theo một báo cáo về thị trường du lịch mua sắm tại các cửa hàng outlet, quy mô thị trường toàn cầu đạt khoảng 68,4 tỷ USD năm 2025, dự kiến tăng trưởng CAGR 7,3% trong giai đoạn 2026-2034, lên 128,7 tỷ USD vào năm 2034 (số liệu riêng cho hoạt động du lịch mua sắm outlet, không phải tổng doanh thu của toàn bộ ngành outlet toàn cầu).

Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực lớn nhất, chiếm khoảng 36,1%, tương đương 24,7 tỷ USD năm 2025. Khu vực được thúc đẩy bởi tầng lớp trung lưu gia tăng, nhu cầu hàng hiệu với mức giá thấp hơn và sự phục hồi của du lịch quốc tế.

Trung Quốc được ước tính có hơn 180 trung tâm outlet năm 2025. Các điểm mua sắm tại Hàn Quốc và Nhật Bản tiếp tục thu hút khách du lịch trong khu vực, trong khi Ấn Độ được dự báo là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh với CAGR trên 11,5% đến năm 2034. Toàn thị trường châu Á - Thái Bình Dương được dự báo tăng trưởng 8,6%/năm, cao nhất trong các khu vực được báo cáo.

Những diễn biến này cho thấy outlet đang chuyển dần từ mô hình bán hàng giảm giá sang các điểm đến kết hợp mua sắm và du lịch. Đây cũng là hướng tương đồng với định hướng của Việt Nam khi các vị trí được nghiên cứu phát triển outlet đều ưu tiên kết nối với cao tốc, sân bay và các trung tâm du lịch.

Mỹ có ngành outlet hơn 65 tỷ USD

Một trong những thị trường outlet phát triển lâu năm là Mỹ. Theo bộ số liệu thị trường Mỹ được cung cấp, quy mô ngành Outlet Stores dự kiến đạt 64,6 tỷ USD năm 2026, với 13.697 doanh nghiệp vào năm 2025. Giai đoạn 2020-2025, số lượng doanh nghiệp tăng với CAGR 3,6%, trong khi quy mô thị trường giảm với CAGR 4,3%.

Ngành này bao gồm hoạt động bán hàng trực tiếp từ nhà sản xuất tới người tiêu dùng thông qua các cửa hàng outlet. Quy mô lớn cho thấy mô hình đã trở thành một kênh phân phối đáng kể trong hệ thống bán lẻ Mỹ và được dự báo tiếp tục tăng trưởng trong 5 năm tới. Các nhóm hàng quan trọng gồm quần áo và phụ kiện, thiết bị gia dụng và đồ nội thất. Mức độ cạnh tranh được đánh giá ở mức trung bình và có xu hướng gia tăng.

Với Việt Nam, outlet hiện mới ở giai đoạn xây dựng mô hình và chuẩn bị cho điểm đầu tiên. Việc phát triển thành mạng lưới trên cả nước sẽ phụ thuộc vào vị trí, quỹ đất, nhà đầu tư, thương hiệu tham gia, nguồn hàng và cơ chế quản lý.

Như Quỳnh