Việt Nam sở hữu 'cứu tinh của thế giới' khiến Trung Quốc phải thừa nhận ngon hơn 'của nhà trồng', bỏ túi gần 3.000 tỷ đồng từ đầu năm

Mít đang nổi lên như một trong những mặt hàng rau quả xuất khẩu tăng trưởng tích cực của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh thị trường Trung Quốc chính thức mở cửa nhập khẩu chính ngạch đối với mít tươi từ ngày 1/6/2026. Với quy mô sản xuất lớn, sản lượng dồi dào cùng nhu cầu ngày càng tăng tại nhiều thị trường quốc tế, loại trái cây này được kỳ vọng sẽ trở thành ngành hàng xuất khẩu tỷ USD trong tương lai.

Theo số liệu thống kê, trong tháng 4/2026, kim ngạch xuất khẩu mít của Việt Nam đạt hơn 38 triệu USD, tăng 75% so với tháng trước và tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 4 tháng đầu năm, xuất khẩu mặt hàng này đạt hơn 112 triệu USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm khoảng 5,5% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả và nằm trong nhóm 10 mặt hàng rau quả xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ mít hàng đầu của Việt Nam. Quốc gia tỷ dân chủ yếu nhập khẩu mít từ Việt Nam và Thái Lan, trong đó dòng sản phẩm được ưa chuộng nhất là mít Thái (mít Chanrai) ruột vàng, bên cạnh một số giống mít ruột đỏ. Ngoài tiêu thụ tươi, phần lớn lượng mít nhập khẩu còn được sử dụng làm nguyên liệu chế biến các sản phẩm như mít sấy khô, bột mít và nhiều loại thực phẩm khác.

Hiện Việt Nam có khoảng 84.000 ha trồng mít, trong đó khoảng 56.000 ha đang cho thu hoạch với sản lượng xấp xỉ 1 triệu tấn mỗi năm. Đáng chú ý, khoảng 85% diện tích mít chuyên canh trên cả nước là giống mít Thái siêu sớm - loại đang giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất khẩu trái tươi.

Một dấu mốc quan trọng đối với ngành hàng này là từ ngày 1/6/2026, mít tươi Việt Nam chính thức được phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc sau khi Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ban hành quy định về kiểm dịch thực vật đối với sản phẩm này. Trước đó, trong năm 2025, Việt Nam và Trung Quốc đã ký kết 5 nghị định thư liên quan đến xuất khẩu nông sản, gồm ớt, chanh leo, cám gạo, tổ yến thô và mít tươi.

Việc được cấp “tấm vé thông hành” vào thị trường Trung Quốc được đánh giá sẽ mở ra dư địa tăng trưởng rất lớn cho ngành mít. Đây cũng là giải pháp quan trọng giúp tháo gỡ những khó khăn mà người trồng mít gặp phải trong thời gian qua.

Thực tế, giá mít trong nước đã liên tục ở mức thấp hơn nhiều so với các năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ những vướng mắc trong hoạt động xuất khẩu, đặc biệt là việc kiểm tra các chỉ tiêu về Cadimi và chất vàng O khiến thời gian thông quan kéo dài. Một số lô hàng bị cảnh báo hoặc trả về đã khiến nguồn cung dồn vào thị trường nội địa, tạo áp lực lớn lên giá bán.

Bên cạnh Trung Quốc, nhiều chuyên gia cho rằng tiềm năng xuất khẩu mít sang các thị trường cao cấp như Nhật Bản, Hàn Quốc và khu vực Trung Đông vẫn còn rất lớn. Xu hướng tiêu dùng hiện nay đang ưu tiên các loại trái cây nhiệt đới giàu chất xơ, có vị ngọt tự nhiên và giá trị dinh dưỡng cao, trong đó mít là một trong những sản phẩm đáp ứng tốt các tiêu chí này.

Không chỉ có giá trị kinh tế, mít còn được nhiều chuyên gia nông nghiệp quốc tế đánh giá là một trong những loại cây trồng có khả năng thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Cây mít có thể sinh trưởng trong nhiều điều kiện môi trường khác nhau, chịu hạn tốt, ít sâu bệnh và không đòi hỏi chăm sóc quá nhiều khi trưởng thành. Chính vì vậy, loại cây này được một số chuyên gia gọi là "cứu tinh của thế giới" trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng. Ngay tại Mỹ, một số giống mít cũng đã được nhân giống thành công tại bang Florida.

Theo ước tính của Padre, biên tập viên tạp chí Adike Patrike (Ấn Độ), mỗi cây mít có thể mang lại cho nông dân nước này khoảng 150 USD giá trị kinh tế từ quả và các sản phẩm liên quan. Điều này cho thấy tiềm năng thương mại rất lớn của loại cây trồng nhiệt đới vốn đang được Việt Nam sở hữu lợi thế đáng kể.

Nếu tận dụng tốt cơ hội thị trường, nâng cao chất lượng vùng trồng và đẩy mạnh chế biến sâu, mít hoàn toàn có thể trở thành một trong những ngành hàng rau quả xuất khẩu tỷ USD tiếp theo của Việt Nam trong những năm tới.

Khánh Vy