Xung đột tại Trung Đông: Những quốc gia nào vừa tuyên bố cắt giảm sản lượng dầu thô?

Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu thô toàn cầu, buộc nhiều quốc gia Trung Đông phải cắt giảm sản lượng và khiến các bộ trưởng tài chính G7 xem xét giải phóng dự trữ chiến lược để ổn định thị trường.

Iraq, nhà sản xuất dầu lớn đầu tiên bị ảnh hưởng đã giảm sản lượng từ mức 4,3 triệu thùng/ngày xuống còn khoảng 1,3 triệu thùng/ngày, tương đương giảm 70% tại các mỏ phía nam. Theo Công ty Dầu khí Basra, kho chứa dầu thô đã đạt công suất tối đa, và phần dầu còn lại sẽ được ưu tiên cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước. Mức xuất khẩu trung bình giảm mạnh, từ hơn 3,33 triệu thùng/ngày xuống khoảng 800.000 thùng/ngày, với tốc độ bốc dỡ hạn chế.

Kuwait cũng bắt đầu cắt giảm sản lượng từ ngày 7/3 và tuyên bố tình trạng bất khả kháng (force majeure) nhằm ứng phó với các mối đe dọa đối với tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến đường chiến lược nối Vịnh Ba Tư với biển khơi. Quốc gia này hiện chưa công bố chi tiết số lượng giảm cụ thể, nhưng việc cắt giảm này sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu và tạo áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cũng điều chỉnh sản lượng và vận hành đường ống dẫn dầu đến Fujairah với công suất 1,5 triệu thùng/ngày để duy trì xuất khẩu, tránh tắc nghẽn tại Hormuz. ADNOC cho biết hoạt động trên đất liền vẫn diễn ra bình thường, trong khi các mỏ ngoài khơi được quản lý để đáp ứng nhu cầu dự trữ.

Các chuyên gia cảnh báo rằng khi kho chứa dầu của các nước khác đạt giới hạn, nhiều quốc gia Trung Đông khác cũng sẽ phải giảm sản lượng. Saudi Arabia đã đóng cửa nhà máy lọc dầu lớn, trong khi Qatar tạm dừng hoạt động tại nhà máy xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng lớn nhất thế giới sau các vụ tấn công bằng máy bay không người lái.

Tình trạng gián đoạn nguồn cung đã khiến giá dầu Brent tăng lên trên 116 USD/thùng, trong khi giá WTI cũng đạt mức tương tự trước khi giảm xuống dưới 110 USD/thùng. Giá dầu Murban của Trung Đông vọt lên trên 120 USD/thùng.

Trước tình hình này, các bộ trưởng tài chính G7 đang chuẩn bị thảo luận về việc giải phóng dự trữ dầu chiến lược. Cuộc họp khẩn cấp do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) điều phối diễn ra sáng nay (giờ New York) nhằm đánh giá tác động của xung đột Iran lên nguồn cung toàn cầu. Ít nhất ba nước G7, trong đó có Mỹ, đã bày tỏ ủng hộ việc giải phóng dự trữ khẩn cấp, vốn được nắm giữ bởi 32 quốc gia thành viên của IEA. Theo ước tính, khoảng 300–400 triệu thùng dầu (tương đương 25–35% tổng số 1,2 tỷ thùng dự trữ chiến lược toàn cầu) có thể được giải phóng để giúp các quốc gia vượt qua cú sốc nguồn cung. 

Các nhà phân tích của Macquarie Capital cảnh báo nếu eo biển Hormuz bị tắc nghẽn kéo dài, giá dầu Brent có thể vọt lên trên 150 USD/thùng. Hợp đồng tương lai WTI kỳ hạn tháng trước tăng 14% lên 103,28 USD/thùng, trong khi Brent kỳ hạn cùng kỳ tăng 15% lên 106,94 USD/thùng. Một số nhà phân tích kỹ thuật cảnh báo giá có thể tiếp tục tăng nếu dòng cung qua Hormuz không được khôi phục. Các dự báo kỹ thuật từ các trang tin năng lượng dự báo WTI có thể hướng tới mốc 110 USD và Brent có thể dao động quanh 125 USD – 150 USD trong ngắn hạn nếu rủi ro địa chính trị vẫn cao

Song song đó, cũng có ý kiến thận trọng hơn từ một số chuyên gia cho rằng việc giá dầu về dưới ngưỡng 100/thùng sẽ xảy ra nếu nguồn cung được cân đối lại, đặc biệt trong trường hợp có các biện pháp giải phóng dự trữ hoặc giảm thiểu gián đoạn vận chuyển.

Như Quỳnh