Quy định mới của Trung ương về 19 điều đảng viên không được làm

Sáng 29/7, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh đã trình bày Quy định về 19 điều đảng viên không được làm, bổ sung nhiều điểm mới quan trọng.

Ông Trần Sỹ Thanh cho biết, Quy định mới thay thế Quy định số 37, ngày 25/10/2021 là một trong những văn bản có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện theo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Quy định mới giữ nguyên 19 điều, thể hiện tính kế thừa, ổn định của khung quy định gần 30 năm qua.

Tuy nhiên, nội dung các điều đã được rà soát, sắp xếp lại theo hướng khoa học, logic, tập hợp thành 3 nhóm lớn: Nhóm nội dung về công tác tư tưởng chính trị (từ Điều 1 đến Điều 8). Nhóm nội dung về thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (từ Điều 9 đến Điều 17). Nhóm nội dung về giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống (Điều 18, 19).

Cách sắp xếp này giúp đảng viên khi học tập, nghiên cứu dễ hiểu, dễ nhớ, dễ vận dụng hơn trong thực tiễn; đồng thời giúp việc tra cứu, đối chiếu, áp dụng được thuận lợi, chính xác hơn.

Việc ban hành Quy định tiếp tục thể hiện thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm chính trị của toàn Đảng trong việc chủ động phòng ngừa, cảnh báo từ sớm; ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đi cùng với bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên liêm chính, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, ý thức tổ chức kỷ luật cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Về những điểm mới so với Quy định số 37, đối với nhóm nội dung về công tác tư tưởng chính trị, tại Điều 2, Quy định mới bổ sung cụm từ "hoặc chấp hành không đúng, không đầy đủ" bên cạnh hành vi "không chấp hành" các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, để phù hợp với thực tiễn và khắc phục, xử lý việc chấp hành không đúng, "chấp hành nửa vời", làm không đến nơi đến chốn có thể gây hậu quả không kém gì việc không chấp hành.

Bổ sung việc đảng viên không được tự ứng cử, nhận đề cử và cử vào các "tổ chức tôn giáo", "tổ chức nước ngoài" để phù hợp các quy định về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm, về bảo vệ chính trị nội bộ.

Tại Điều 3, mở rộng thêm việc đảng viên không được phản bác, phủ định "lý luận về đường lối đổi mới"; không được có các hành vi "lợi ích nhóm", cục bộ, "lạm quyền", giúp nhận diện rõ hơn nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Tại Điều 4, bổ sung các nội dung liên quan đến dữ liệu để ngăn chặn các hành vi cung cấp, làm lộ, làm mất hoặc viết bài, đăng thông tin, tài liệu, dữ liệu bí mật của Đảng, Nhà nước, việc tàng trữ, tuyên truyền, phát tán dữ liệu dưới mọi hình thức để truyền bá quan điểm trái với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Việc bổ sung khái niệm "dữ liệu" đã phản ánh đúng bản chất của thời đại số, khi bí mật không chỉ tồn tại dưới dạng văn bản giấy mà còn là dữ liệu số, dữ liệu điện tử.

Đối với nhóm nội dung về thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đây là nhóm có số lượng điều được sửa đổi, bổ sung nhiều nhất, thể hiện rõ tinh thần siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.

Trong đó, tại Điều 9, quy định mới bổ sung yêu cầu đảng viên phải "giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập có biến động" một cách trung thực, không chỉ dừng ở việc kê khai như trước, mà đòi hỏi phải giải trình được nguồn gốc khi tài sản có biến động.

Tại Điều 10, quy định mới đưa vào nội dung cấm đảng viên "thực hiện phân bổ nguồn lực thiếu minh bạch, không đúng với chủ trương, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước" và đặc biệt là cấm hành vi "thiết kế tiêu chí, điều kiện mang tính riêng biệt nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tiếp cận nguồn lực, trái quy định".

Tại Điều 12, quy định mới mở rộng phạm vi các hành vi chạy chức, chạy quyền, bổ sung thêm nhiều khâu trong công tác cán bộ. Quy định bổ sung 5 hành vi có tính thời sự: "lợi dụng việc sắp xếp tổ chức bộ máy để bố trí người không đủ năng lực, uy tín vào vị trí có quyền phân bổ nguồn lực"; trong bối cảnh cả nước đang thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính, đây là quy định hết sức cần thiết và kịp thời để phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ lợi dụng quá trình sắp xếp nhằm "cài cắm" người thân tín, không đủ năng lực, uy tín vào những vị trí then chốt.

Tại Điều 13, bổ sung thêm hành vi "trốn thuế", "lừa đảo" bên cạnh tham ô, hối lộ, rửa tiền, nhằm ngăn chặn các hành vi sẽ có chiều hướng gia tăng cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, xã hội số.

Về nhóm nội dung về giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống, tại Điều 18, mở rộng phạm vi từ mức "bê tha" trong sử dụng rượu, bia sang khái niệm rộng hơn là "có những hành vi sai lệch chuẩn mực đạo đức, vi phạm pháp luật"; bổ sung yêu cầu về trách nhiệm đảng viên không được "thờ ơ, vô cảm" với các hành vi sai trái trong xã hội; đồng thời lược bỏ nội dung liên quan đến chính sách dân số, sửa đổi quan hệ "sống chung với người khác như vợ chồng" trước đây thành cụm từ bao quát hơn là "vi phạm quy định về hôn nhân và gia đình".

Tại Điều 19, bổ sung hành vi không được lợi dụng "cơ chế, chính sách dân tộc" để trục lợi, "thực hiện hành vi trái đạo đức xã hội, vi phạm pháp luật" phù hợp với Luật Tín ngưỡng, tôn giáo hiện hành.

Ngoài các nội dung trên, các nội dung cụ thể sẽ được hướng dẫn chi tiết trong Hướng dẫn thực hiện Quy định của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Nhìn tổng thể các nhóm nội dung nêu trên, có thể khái quát: Quy định mới đã có bước phát triển rất quan trọng, bao quát thêm các nội dung mà qua tổng kết 5 năm thực hiện Quy định số 37-QĐ/TW đã chỉ ra cần phải sửa đổi, bổ sung. Đồng thời cập nhật, bổ sung thêm nhiều nội dung phù hợp thực tiễn trong giai đoạn hiện nay và trong giai đoạn phát triển mới.

Quy định mới về những điều đảng viên không được làm là sự kế thừa, phát triển và hoàn thiện một bước quan trọng công cụ kiểm soát quyền lực trong Đảng, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn mới.

Việc quán triệt sâu sắc, tổ chức thực hiện nghiêm túc Quy định này chính là hành động thiết thực nhất để mỗi đảng viên khẳng định bản lĩnh chính trị, giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng, xứng đáng là chiến sĩ tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc, góp phần xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh.