Quy hoạch Hà Nội 100 năm: Sẽ có mạng đường sắt vòng với 7 tuyến, kết nối loạt tỉnh lân cận

UBND thành phố Hà Nội vừa phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Quy hoạch xác định hệ thống các vành đai và hành lang phát triển đô thị theo từng chức năng, tạo khung không gian cho sự phát triển dài hạn của Thủ đô.

Đáng chú ý, quy hoạch cho biết phát triển hệ thống vành đai đường sắt vòng liên vùng với cấu trúc "2 vòng - 7 tuyến". Theo đó, các tuyến đường sắt hướng tâm tốc độ cao sẽ kết nối với hệ thống đường sắt vòng liên vùng bám theo các trục vành đai, tạo khung xương vận tải khối lượng lớn cho toàn vùng Thủ đô, đồng thời cho phép các luồng giao thông đi vòng ngoài, hạn chế lưu lượng xuyên tâm qua lõi đô thị lịch sử.

Hệ thống này cũng được định hướng gắn với cụm sân bay gồm Nội Bài, Gia Bình và sân bay thứ hai phía Nam, đóng vai trò là trục thu - phát khách của mạng lưới đường sắt quốc gia và hình thành các cực TOD liên vùng tại các điểm giao cắt với trục hướng tâm.

Quy hoạch ưu tiên đầu tư sẽ tập trung vào đoạn vòng Bắc - Đông - Nam kết nối Nội Bài - Đông Anh - Gia Lâm - Hưng Yên - Phú Xuyên - Hòa Lạc - Sơn Tây nhằm giảm áp lực giao thông liên vùng vào trung tâm, đồng thời nâng cao năng lực logistics và khả năng cơ động phục vụ an ninh - quốc phòng trong cấu trúc đô thị đa cực dài hạn.

Đối với khu vực nội đô, quy hoạch xác định khu vực Vành đai 1, Vành đai 2 và Vành đai 2.5 thuộc đô thị trung tâm và nội đô lịch sử sẽ tập trung bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa, lịch sử như khu phố cổ, khu phố cũ, hồ Gươm, hồ Tây, thành Cổ Loa, di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, 36 phố phường; đồng thời cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ, tái thiết các ô phố xuống cấp và khôi phục cấu trúc khu vực phố Pháp.

Đối với Vành đai 3, định hướng là tái cấu trúc đô thị theo mô hình đô thị nén và phát triển định hướng giao thông công cộng (TOD) tại các nút giao thông trọng điểm; khai thác tối ưu không gian ngầm cho bãi đỗ xe, thương mại, dịch vụ và nâng cao chất lượng không gian công cộng nhằm giảm tải áp lực hạ tầng cho nội đô lịch sử, đồng thời xác lập ranh giới kiểm soát, hạn chế phương tiện cá nhân tiến vào trung tâm.

Trong khi đó, Vành đai 3.5 được định hướng hình thành chuỗi đô thị mới đồng bộ, hiện đại; phát triển các trung tâm hạ tầng xã hội cấp vùng như y tế, giáo dục, thương mại để thu hút cư dân, thực hiện chiến lược giãn dân khỏi khu vực phía trong Vành đai 3 và đóng vai trò là vùng đệm chuyển tiếp hài hòa giữa khu vực đô thị mật độ cao với các vành đai sinh thái.

Vành đai 4 được xác định là vành đai kinh tế - đô thị động lực, đồng thời là "xương sống" của sự phát triển mới. Đây là tuyến đường vành đai Vùng Thủ đô, kết nối trực tiếp Hà Nội với Hưng Yên và Bắc Ninh, đồng thời phát triển các cụm đô thị - logistics hiện đại bám dọc tuyến nhằm khai thác lợi thế kết nối vùng.

Đối với Vành đai 4.5, Quốc lộ 21A, Vành đai 5 và cao tốc Tây Bắc, quy hoạch xác lập không gian liên kết chuỗi đô thị của Hà Nội gồm Sơn Tây, Hòa Lạc, Xuân Mai, Vân Đình, Đại Nghĩa, Phú Xuyên với các đô thị vệ tinh của vùng đô thị Hà Nội như Việt Trì, Vĩnh Yên (Phú Thọ), Thái Nguyên, Phủ Lý, Đồng Văn (Ninh Bình) cùng các đô thị thuộc Hưng Yên, Bắc Ninh và Hải Phòng. Đây cũng là vành đai chiến lược liên kết Hà Nội với 5 tỉnh tiếp giáp, khẳng định vị thế Thủ đô là trung tâm động lực thúc đẩy phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Về các hành lang phát triển, hành lang Bắc - Nam được định hướng hình thành không gian phát triển đô thị theo hai hướng. Phía Bắc liên kết đô thị trung tâm với khu vực phát triển phía Bắc thông qua các trục Nhật Tân - Nội Bài và Bắc Thăng Long - Nội Bài, kết nối trực tiếp với chuỗi đô thị Vĩnh Yên, Sông Công, Thái Nguyên, hướng tới các tỉnh miền núi phía Bắc và cửa khẩu biên giới. Phía Nam kết nối đô thị trung tâm qua Quốc lộ 1A, đường sắt quốc gia và cao tốc Bắc - Nam tới các cực động lực Thường Tín, Phú Xuyên, khu vực sân bay phía Nam, đồng thời liên kết với Phủ Lý, Ninh Bình, Thanh Hóa và các tỉnh phía Nam.

Quy hoạch cũng đặt mục tiêu đồng bộ mạng lưới các vành đai 3.5, 4, 4.5 và 5 vượt sông Hồng, kết nối với chuỗi đô thị Văn Giang - Phố Hiến - Hưng Yên, qua đó kiến tạo không gian phát triển mới tiếp nối Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng đến ranh giới phía Nam thành phố.

Đối với hành lang Đông - Tây, không gian phát triển đô thị sẽ liên kết khu vực phía Đông gồm trục Hồ Tây - Cổ Loa - sân bay Gia Bình và Quốc lộ 5 đi Hải Phòng, Quảng Ninh với khu vực phía Tây thành phố thông qua Đại lộ Thăng Long, trục Hồ Tây - Ba Vì kết nối đô thị Hòa Lạc, hướng tới các tỉnh Phú Thọ, Sơn La và vùng Trung du, miền núi phía Bắc.

Phan Trang