Rót 4,2 tỷ USD vào thương vụ của FIFA, ngân hàng lớn nhất Mỹ đang phải hứng chịu làn sóng tẩy chay

JPMorgan Chase từng nhận bài học đắt giá khi "chống lưng" cho một dự án bị xem là mối đe dọa đối với môn thể thao vua.

5 năm trước, ngân hàng lớn nhất nước Mỹ này đã phải công khai xin lỗi vì đóng vai trò trung tâm trong kế hoạch ra mắt thất bại của European Super League - giải đấu ly khai từng dọa đảo lộn trật tự bóng đá Châu Âu bằng cách tạo ra một giải đấu kín dành riêng cho các thành viên cố định như Real Madrid hay Manchester United.

Giờ đây, JPMorgan lại một lần nữa đứng ở trung tâm bão dư luận của một dự án bóng đá khác - dự án đang châm ngòi cho một làn sóng phẫn nộ với quy mô tương tự.

JPMorgan đã đóng vai trò then chốt trong việc cụ thể hóa các kế hoạch của FIFA nhằm huy động 4,2 tỷ USD từ các nhà đầu tư toàn cầu cho một thực thể thương mại mới, được định giá khoảng 20 tỷ USD. Nhưng dự án đó, cũng giống như Super League, hiện đứng trước nguy cơ đổ vỡ.

Chỉ 48 giờ sau khi tờ Financial Times (FT) tiết lộ các kế hoạch của FIFA, 55 quốc gia thành viên của UEFA - cơ quan quản lý bóng đá Châu Âu - đã đồng lòng nhất trí sẽ tẩy chay World Cup nếu cơ quan quyền lực nhất bóng đá thế giới tiếp tục thúc đẩy nỗ lực lôi kéo các nhà đầu tư bên ngoài.

Nếu không có sự tham gia của các quốc gia Châu Âu, FIFA sẽ rất khó thuyết phục các nhà đầu tư rót vốn vào kế hoạch của mình. CONCACAF, cơ quan quản lý bóng đá khu vực Bắc, Trung Mỹ và Đông Caribê, cũng đã bác bỏ các đề xuất này.

JPMorgan còn có một lợi ích kinh tế gắn liền với kết cục của vụ việc: Chase UK - thương hiệu ngân hàng bán lẻ của hãng - hiện là đối tác ngân hàng chính thức của các đội tuyển bóng đá quốc gia Anh, Scotland, Xứ Wales và Bắc Ireland. Ngân hàng này đã từ chối đưa ra bình luận.

Gã khổng lồ tài chính Mỹ đã âm thầm làm việc trong nhiều tháng với tư cách là cố vấn của FIFA bên cạnh Joshua Kushner, em trai của Jared Kushner (con rể ông Donald Trump). Quỹ đầu tư Thrive Eternal của Joshua Kushner đã được nhắm cho vị trí nhà đầu tư dẫn dắt.

Sau sự sụp đổ đó, JPMorgan thừa nhận họ đã "đánh giá sai một cách rõ ràng về góc nhìn của cộng đồng bóng đá đối với thương vụ này" và hứa sẽ "rút kinh nghiệm".

Thế nhưng, ngân hàng này hiện lại tiếp tục vướng vào một cơn bão bê bối bóng đá tương tự.

UEFA tuyên bố "tâm hồn và cấu trúc quản trị của bóng đá không phải là tài sản để đem ra thương mại hóa", trong khi Ủy viên Thể thao Liên minh Châu Âu (EU), ông Glenn Micallef, lên án tác động độc hại từ "sự thương mại hóa tàn nhẫn đối với bóng đá". European Leagues - tổ chức đại diện cho các giải đấu bao gồm Ngoại hạng Anh (Premier League) và La Liga của Tây Ban Nha - gọi đây là "một bước đi liều lĩnh và gây chia rẽ bóng đá thế giới".

Vụ bê bối này nguy cơ sẽ giáng một đòn đau vào uy tín của ngân hàng lớn nhất nước Mỹ xét theo tổng tài sản, theo nhận định từ 3 nhà đầu tư lớn của Mỹ trong ngành thể thao.

"Họ đã làm hỏng bét vụ Super League và giờ đây lại đứng trước nguy cơ rời đi với một vết nhơ lớn nữa," một nhà đầu tư cho biết. "Bạn không thể cứ liên tục nhảy vào các dự án lớn rồi làm hỏng chuyện mà không hề suy nghĩ về những tác động diện rộng."

Tuy nhiên, những người thân cận với JPMorgan quả quyết rằng các đề xuất của FIFA không phải là một "Super League phiên bản 2.0", đồng thời khẳng định mục tiêu của thực thể mới về bản chất là hoàn toàn ngược lại. JPMorgan xem kế hoạch của FIFA là một mô hình giúp gia tăng nguồn vốn cho môn thể thao vua trên toàn thế giới và mang lại nhiều sự hấp dẫn hơn cho World Cup.

"Bất cứ điều gì dính dáng đến bóng đá đều nhận về phản ứng gay gắt như nhau - thứ duy nhất có thể gây chia rẽ hơn có lẽ chỉ là chính trị," một người tham gia vào thương vụ nhận định, đồng thời nói thêm rằng những bên liên quan đều biết trước phản ứng của công chúng sẽ rất "kịch liệt".

"Tôi nghĩ rất nhiều cảm xúc đang che mờ đi bản chất đơn giản của dự án này: Làm thế nào để tối ưu hóa doanh thu tốt hơn, giống như bất kỳ công ty nào khác muốn làm? Tất nhiên, vì đây là bóng đá, nên nó luôn đi kèm với vô số rắc rối phức tạp," người này nói.

Greg Maffei, cựu Chủ tịch Liberty Media và hiện là cố vấn thương mại cho FIFA (một thực thể phi lợi nhuận), phát biểu với FT tuần này rằng các kế hoạch này hoàn toàn phù hợp với xu hướng đang càn quét thể thao toàn cầu, bao gồm cả Giải đua xe Công thức 1 (F1) và giải golf PGA Tour.

Tại JPMorgan, thương vụ này đang được dẫn dắt từ New York bởi Mary Erdoes, CEO mảng Quản lý Tài sản và Gia sản của ngân hàng. Ở khía cạnh tư vấn, dự án do Eric Menell, Đồng Trưởng bộ phận Ngân hàng Đầu tư Thể thao Toàn cầu, phụ trách.

Hai trong số các nhà đầu tư thể thao cho biết rắc rối của dự án FIFA nằm ở sự hiện diện của các thành viên gia đình ông Trump, trong bối cảnh Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã công khai tìm cách lấy lòng Tổng thống Mỹ, đáng chú ý nhất là việc trao cho ông Giải thưởng Hòa bình đầu tiên của FIFA vào năm ngoái.

Vũ Anh