So găng ga đầu và ga cuối tuyến đường sắt cao tốc 67 tỷ USD: Một ga rộng top đầu Đông Nam Á, một ga nằm ở trung tâm mới của TP.HCM
Nếu đường sắt cao tốc Bắc – Nam là “xương sống” mới, thì Ngọc Hồi và Thủ Thiêm là hai “trái tim” ở hai đầu tuyến. Một bên là đại tổ hợp ga được kỳ vọng thuộc nhóm lớn nhất khu vực, một bên là nhà ga 17 ha đặt giữa Thủ Thiêm – nơi mỗi mét vuông đất mang giá trị kinh tế đặc biệt.
Là dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có chiều dài hơn 1.500 km, tổng mức đầu tư khoảng 67 tỷ USD (tương đương hơn 1,7 triệu tỷ đồng). Dự án dự kiến khởi công từ năm 2026 và hoàn thành vào năm 2035.
Theo quy hoạch, toàn tuyến bố trí 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa, tốc độ thiết kế 350 km/h, vừa vận tải hành khách tốc độ cao, vừa bảo đảm tính lưỡng dụng. Tuyến bắt đầu tại Ga Ngọc Hồi, đi qua 20 tỉnh, thành, và kết thúc tại Ga Thủ Thiêm.
Đáng chú ý, dù cùng giữ vai trò ga đầu – ga cuối của tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam, Ngọc Hồi và Thủ Thiêm lại có sự khác nhau thú vị, đặc biệt ở quy mô và vị trí. Trong khi Ga Ngọc Hồi cách xa trung tâm Hà Nội khoảng 15km, thì Ga Thủ Thiêm lại nằm ngay lõi trung tâm mới của TP.HCM.
Với quy mô gần 250 ha, tổ hợp Ga Ngọc Hồi rộng gấp nhiều lần các ga hiện hữu, trở thành ga đường sắt lớn nhất Việt Nam, vượt KL Sentral (~30ha, Malaysia) và đứng thứ hai Đông Nam Á chỉ sau Krung Thep Aphiwat Central Terminal (~372ha, Thái Lan).
Ngược lại, Ga Thủ Thiêm chỉ có quy mô khoảng 1/15 ga Ngọc Hồi nhưng lại nằm giữa “toạ độ vàng” của TP.HCM. Nơi giá đất lên tới vài trăm triệu đồng/m², thuộc nhóm cao nhất cả nước, khiến mỗi mét vuông hạ tầng đều mang giá trị kinh tế đặc biệt lớn.
Khi hoàn thành, hai nhà ga không chỉ là đầu mối giao thông, mà còn tái cấu trúc mạnh mẽ không gian đô thị xung quanh, kéo theo sự dịch chuyển dân cư, dòng vốn và thị trường bất động sản tại các khu vực phụ cận.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy tác động rất rõ. Tại Trung Quốc, khu vực quanh Shanghai Hongqiao Railway Station trước 2008 chủ yếu là vùng ven đô với giá nhà khoảng 1.000-2.000 USD/m². Sau khi ga cao tốc và Hongqiao Business District hoàn thành (2010), giá bất động sản tăng lên 4.000-8.000 USD/m² (gấp 3-5 lần), dân số khu vực tăng từ ~300.000 lên hơn một triệu người trong thập kỷ. Ảnh: Wikipedia
Tương tự tại Anh, khu vực quanh ga King's Cross/St Pancras International từ điểm nóng tệ nạn đã trở thành trung tâm sôi động với giá nhà tăng từ 400.000-600.000 bảng lên 1-1.5 triệu bảng (gấp gần 3 lần) sau tái thiết nhà ga (2007). Tại Nhật Bản, khu vực quanh Shinagawa Station ghi nhận giá đất tăng gấp đôi sau khi trở thành đầu mối Shinkansen quốc gia. Ảnh: Khu vực trước ga King's Cross/St Pancras International (Wikipedia)
Hiện nay, khu vực quy hoạch ga Ngọc Hồi vẫn chủ yếu là đất nông nghiệp, kho bãi và khu dân cư, nhiều hạng mục đang đẩy nhanh giải phóng mặt bằng.
Một số nơi, người dân vẫn tận dụng đất để nuôi trâu bò.
Trong khi đó, khu vực Thủ Thiêm đã bước vào giai đoạn phát triển cao độ, với mật độ xây dựng và giá đất ở mức rất cao.
Bài và ảnh: Huy Nguyễn - Quốc Hoàng - Ngọc Đẹp