Thái Lan, Campuchia báo tin vui cùng lúc đến Việt Nam

Theo thống kê của Cục Hải quan, trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã xuất khẩu 1,89 triệu tấn phân bón, đạt kim ngạch 1,02 tỷ USD, tăng 45,70% về lượng và tăng 92,80 % về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Xét về thị trường, Campuchia là thị trường lớn nhất với 401,98 nghìn tấn, trị giá 177,40 triệu USD, chiếm 17,34% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Philippines là thị trường lớn thứ 2, đồng thời đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất. Trong 7 tháng, Việt Nam xuất khẩu sang Philippines 137,28 nghìn tấn, trị giá 73,92 triệu USD, tăng tới 112,78% về lượng và 166,59% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.

Malaysia là thị trường lớn thứ 3 với sản lượng đạt 96,62 nghìn tấn, trị giá 52,65 triệu USD, tăng 7,41% về lượng và 40,15% về trị giá.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang Thái Lan đang chứng kiến mức tăng trưởng mạnh nhất trong số các thị trường. Trong 7 tháng đầu năm, nước ta xuất sang láng giềng hơn 31 nghìn tấn, trị giá gần 20 triệu USD, tăng mạnh 205% về lượng và tăng gần 300% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Thị trường phân bón toàn cầu đã trải qua giai đoạn biến động mạnh trong nửa đầu năm 2026, chủ yếu liên quan đến nguồn cung và diễn biến địa chính trị.

Theo IFA, tiêu thụ phân bón toàn cầu niên vụ 2025/26 ước đạt khoảng 206,9 triệu tấn dinh dưỡng. Trong đó, phân đạm chiếm 57,5%, phân lân 23% và kali 19,6%. Đông Á và Nam Á tiếp tục là những khu vực tiêu thụ phân đạm lớn nhất, trong khi nhu cầu kali được thúc đẩy bởi Mỹ Latinh và Đông Á.

Nguồn cung phân bón thế giới có mức độ tập trung cao, trong đó Trung Đông giữ vai trò quan trọng. Lượng hàng đi qua eo biển Hormuz chiếm khoảng 34% thương mại urê, 23% amoniac, 18% MAP và DAP cùng 49% lưu huỳnh toàn cầu. Vì vậy, xung đột khu vực và gián đoạn vận chuyển trong nửa đầu năm 2026 đã hạn chế nguồn cung thành phẩm, đồng thời đẩy giá khí tự nhiên, amoniac và lưu huỳnh tăng cao.

Giá urê tăng mạnh trong nửa đầu năm do xung đột Mỹ/Israel–Iran, nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông và các hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc, Nga. Giá urê Trung Đông bình quân 5 tháng đầu năm đạt khoảng 652 USD/tấn, tăng 64% so với cùng kỳ và lập đỉnh gần 908 USD/tấn vào nửa cuối tháng 4.

Từ tháng 5, giá urê bắt đầu hạ nhiệt khi căng thẳng Trung Đông dịu bớt, nguồn cung được khơi thông, Trung Quốc tăng hạn ngạch xuất khẩu và nhu cầu mùa vụ suy yếu. Đến đầu tháng 7/2026, giá urê giảm về khoảng 400–550 USD/tấn, thấp hơn 40% so với đỉnh tháng 4 nhưng vẫn cao hơn đáng kể mặt bằng năm 2024–2025.

Đà tăng giá cũng lan sang các nhóm phân bón khác. Theo World Bank, trong tháng 6/2026, giá DAP giao ngay FOB US Gulf đạt 783,8 USD/tấn, tăng 14,6% so với cùng kỳ; giá kali clorua dạng hạt CFR Brazil đạt 402,5 USD/tấn, tăng 10,9%.

World Bank dự báo chỉ số giá phân bón thế giới tăng khoảng 30,7% trong năm 2026, trong đó giá urê được dự báo tăng 59,7%, DAP tăng 5,8% và kali clorua tăng 12,2%. Chỉ số giá phân bón đạt đỉnh 208,7 điểm vào tháng 4 trước khi giảm còn 149,3 điểm vào tháng 7.

Theo Mirae Asset, giá phân bón hạ nhiệt khi hoạt động xuất khẩu và công suất sản xuất phục hồi. Tuy nhiên, thị trường vẫn tiềm ẩn rủi ro từ căng thẳng địa chính trị, chính sách hạn chế xuất khẩu của các quốc gia sản xuất lớn và biến động giá năng lượng.

Như Quỳnh