Tiến sĩ AI người Việt SN 1992 rời "ông lớn" công nghệ Mỹ, về làm Giám đốc trẻ nhất trong dàn lãnh đạo ngân hàng Top Việt Nam

Sinh năm 1992, Phạm Hy Hiếu là cựu học sinh Trường Phổ thông Năng khiếu thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, từng giành huy chương bạc Olympic Toán học Quốc tế năm 2009. Năm 2011, Hiếu được năm trường đại học hàng đầu nước Mỹ cấp học bổng toàn phần và chọn theo học ngành Khoa học Máy tính tại Stanford. Anh tốt nghiệp loại giỏi năm 2015, được trao giải thưởng Ben Wegbreit dành cho luận văn danh dự xuất sắc nhất khóa.

Ngay sau khi tốt nghiệp, Hiếu nhận được lời mời làm việc cùng lúc từ Microsoft, Facebook và Google. Trước đó, anh từng bị Google từ chối trong một lần ứng tuyển và đã viết thư phản hồi chỉ ra điều anh cho là bất hợp lý trong chính sách tuyển dụng của công ty này. Năm 2016, đến lượt thứ ba, Google chủ động mời Hiếu tham gia dự án phát triển ứng dụng mạng neuron tại Google Brain, và lần này anh nhận lời.

Thay vì nhận lời các tập đoàn công nghệ lớn, Hiếu chọn con đường học thuật, nộp hồ sơ tiến sĩ tại Đại học Carnegie Mellon (CMU) và nhận học bổng nghiên cứu 5 năm. Từ năm 2017, thông qua một chương trình liên kết giữa Google và CMU, Hiếu trở thành nghiên cứu sinh đầu tiên được Google Brain tài trợ toàn bộ học phí lẫn hạ tầng tính toán, cho phép anh vừa làm nghiên cứu sinh tại Language Technologies Institute của CMU vừa là nhân viên chính thức của Google.

Một trong những công trình nổi bật của anh, ứng dụng AI để giải các bài toán tối ưu rời rạc, đã được Google đưa vào sử dụng để giảm chi phí huấn luyện mô hình AI xuống hàng nghìn lần, từ việc cần 400 máy tính chạy liên tục một tháng xuống còn một máy tính chạy trong một ngày. Năm 2019, Hiếu được Forbes Việt Nam vinh danh trong danh sách 30 Under 30. Đến năm 2021, ở tuổi 29, anh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ngành Học máy và Ngôn ngữ học tính toán, với các công bố khoa học quốc tế đạt hàng nghìn lượt trích dẫn.

Giai đoạn 2021 - 2023, song song với công việc tại Google Brain, Hiếu còn đảm nhiệm vị trí Phó giáo sư kiêm nhiệm tại Khoa Kỹ thuật Điện, Đại học Quốc gia Singapore. Sau đó anh chuyển sang Augment Computing (2023–2024) trước khi gia nhập xAI, công ty trí tuệ nhân tạo của Elon Musk từ tháng 8/2024, trực tiếp tham gia tối ưu hóa nhân attention cho mô hình Grok-3. Ít lâu sau, Hiếu chuyển sang OpenAI, một trong những phòng thí nghiệm AI được xem là cạnh tranh khốc liệt nhất thế giới.

Nhưng cường độ làm việc tại các phòng thí nghiệm AI hàng đầu cũng để lại cái giá của nó. Đầu năm 2026, Hiếu công khai thông báo quyết định rời OpenAI, chia sẻ rằng bản thân đã kiệt sức và sức khỏe tinh thần thần bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau thời gian làm việc áp lực cao liên. Anh quyết định về Việt Nam, khép lại chặng đường hơn một thập kỷ gắn bó với các tập đoàn công nghệ Mỹ.

Sau khi trở về Việt Nam, Phạm Hy Hiếu được Techcombank mời đảm nhiệm vị trí Giám đốc Khối Chuyển đổi Trí tuệ Nhân tạo, gây không ít bất ngờ trong giới công nghệ Việt Nam.

Theo báo cáo tài chính của Techcombank, việc bổ nhiệm hiệu lực từ ngày 19/5/2026. Phạm Hy Hiếu cũng là thành viên trẻ nhất trong ban lãnh đạo của ngân hàng này. Hiện anh còn tham gia Ban giám khảo kiêm mentor của cuộc thi "AI Thực Chiến" mùa 2. 

Sự gia nhập của Phạm Hy Hiếu tại Techcombank diễn ra khi nhà băng này đang xem AI là trọng tâm chiến lược trong thời gian tới. Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner từng chia sẻ, AI sẽ thay đổi một cách cực kỳ cơ bản cách thức vận hành và điều hành ngân hàng. Các hoạt động vận hành thường ngày sẽ không còn do con người thực hiện mà sẽ được chuyển giao cho các trợ lý ảo (virtual agents). Khi đó, vai trò của con người sẽ dịch chuyển sang việc thiết kế mô hình kinh doanh, giám sát, kiểm soát máy móc và không ngừng đổi mới để tìm ra các giải pháp mới cho khách hàng.

Minh Vy