Từ Masan đến Gong Cha: Quỹ Mỹ Bain Capital đang đặt cược vào điều gì tại Việt Nam?

Thông tin Bain Capital dự kiến chi hơn 635 triệu USD để mua lại chuỗi trà sữa Gong Cha không chỉ đánh dấu thêm một thương vụ lớn trong ngành đồ uống châu Á, mà còn tạo nên một mối liên hệ đáng chú ý với thị trường Việt Nam. Bởi trước khi trở thành chủ mới của Gong Cha, Bain Capital đã là nhà đầu tư của Masan Group - doanh nghiệp chiếm phần lớn danh mục hàng tiêu dùng nhanh tại Việt Nam. 

Trước khi nhận vốn từ Bain Capital, Masan đã sở hữu 85% cổ phần của chuỗi trà và cà phê Phúc Long.

Từ Masan đến Gong Cha

Tháng 10/2023, Bain Capital công bố khoản đầu tư tối thiểu 200 triệu USD vào Masan Group dưới hình thức cổ phiếu ưu đãi cổ tức chuyển đổi. Chỉ hai tháng sau, quỹ tiếp tục rót thêm 50 triệu USD, nâng tổng giá trị đầu tư lên 250 triệu USD. Đây cũng là khoản đầu tư đầu tiên của Bain Capital tại Việt Nam.

Thông qua Masan, Bain Capital gián tiếp đồng hành cùng hệ sinh thái tiêu dùng, bán lẻ gồm WinCommerce, Masan Consumer và Phúc Long.

Đến năm 2026, Bain Capital tiếp tục mở rộng danh mục trong lĩnh vực đồ uống khi công bố thương vụ mua Gong Cha với giá hơn 635 triệu USD.

Hai doanh nghiệp, hai chiến lược khác nhau

Dù Bain Capital hiện có liên hệ với cả Phúc Long và Gong Cha, tuy nhiên, đây không phải là hai doanh nghiệp "cùng nhà".

Phúc Long vẫn là thương hiệu mà Masan nắm 85% cổ phần, trong khi Gong Cha là thương hiệu được Bain Capital mua lại trực tiếp từ nhóm cổ đông cũ. Điều đó đồng nghĩa hai chuỗi sẽ tiếp tục hoạt động độc lập, với đội ngũ quản lý, hệ thống nhượng quyền và chiến lược phát triển riêng. Ít nhất là cho đến khi các bên chuyển nhượng cổ phần cho nhau.

Tại Việt Nam, Gong Cha hiện vận hành 55 cửa hàng, trong đó 37 cửa hàng tập trung tại TP.HCM, còn Phúc Long đã phát triển mạng lưới rộng hơn nhiều thông qua hệ thống cửa hàng độc lập và các kiosk đặt trong WinMart/WinMart+.

Việc đầu tư vào Masan rồi tiếp tục thâu tóm Gong Cha cho thấy Bain Capital vẫn kiên định với chiến lược đầu tư vào lĩnh vực tiêu dùng và bán lẻ tại châu Á.

Điểm chung của cả hai thương vụ là đều hướng tới các doanh nghiệp sở hữu thương hiệu mạnh, có tệp khách hàng lớn và dư địa tăng trưởng dài hạn tại các nền kinh tế đang phát triển.

Dù vậy, sự xuất hiện của cùng một nhà đầu tư phía sau hai tên tuổi lớn trong ngành đồ uống cũng phản ánh một xu hướng đáng chú ý: các quỹ đầu tư quốc tế ngày càng đặt cược nhiều hơn vào thị trường tiêu dùng Việt Nam, đặc biệt là các thương hiệu F&B có khả năng mở rộng quy mô và xây dựng hệ sinh thái khách hàng.

Với 225 tỷ USD tài sản quản lý, Bain Capital thuộc nhóm những quỹ đầu tư tư nhân lớn nhất thế giới. Khoản đầu tư vào Masan hay khoản mua Gong cha, vì vậy chỉ chiếm tỷ trọng tương đối nhỏ trong quy mô tài sản của quỹ.

Thế Trần