Từ tháng 3/2026, quỹ từ thiện phải minh bạch thu/chi

Về tài chính, quỹ từ thiện phải đăng ký mã số thuế, thực hiện kê khai và nộp thuế theo quy định; đồng thời chấp hành đầy đủ chế độ kế toán, thống kê, kiểm toán. Tất cả các khoản thu, chi bằng tiền hoặc hiện vật đều phải được ghi chép, lưu trữ chứng từ theo quy định của pháp luật về kế toán.

Một yêu cầu đáng chú ý là trước ngày 31/3 hằng năm, quỹ phải công khai trên phương tiện thông tin đại chúng toàn bộ các khoản đóng góp đã tiếp nhận và kết quả sử dụng. Cùng thời điểm này, quỹ phải gửi báo cáo về tình hình tổ chức, hoạt động, tài sản và tài chính (kèm báo cáo kiểm toán nếu có) đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cơ quan quản lý ngành và cơ quan tài chính tương ứng với phạm vi hoạt động của quỹ.

Trên đây là những quy định mới trong Nghị định số 03/2026/NĐ-CP của Chính phủ, quy định về tổ chức và hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện, trên cơ sở Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15, Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 và Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/03/2026.

Quỹ xã hội, quỹ từ thiện được thành lập và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Quỹ phải tự chủ về tài chính, tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình và hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận. Tài sản của quỹ không được phân chia dưới bất kỳ hình thức nào.

Bên cạnh đó, quỹ được quyền vận động quyên góp, tiếp nhận tài trợ, hiến tặng từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, đồng thời được triển khai các hoạt động phù hợp để bảo tồn và tăng trưởng tài sản theo quy định pháp luật. Quỹ cũng có thể thành lập các tổ chức trực thuộc có tư cách pháp nhân để thực hiện nhiệm vụ theo điều lệ.

Tuy nhiên, việc tài trợ, hỗ trợ phải đúng mục đích, đúng cam kết với bên ủy quyền. Với những quỹ được thành lập từ tài sản hiến, tặng hoặc theo di chúc mà không tổ chức vận động quyên góp, Nghị định yêu cầu mỗi năm phải dành tối thiểu 5% tổng tài sản để thực hiện các chương trình, dự án phù hợp với tôn chỉ hoạt động.

Trong quá trình hoạt động, nếu thay đổi trụ sở chính hoặc người đứng đầu, quỹ phải thông báo bằng văn bản với cơ quan cấp phép. Trường hợp ký kết thỏa thuận hợp tác, hợp đồng dịch vụ với đối tác nước ngoài, quỹ phải tuân thủ quy định của Bộ luật Dân sự và các quy định liên quan; đồng thời gửi bản sao thỏa thuận đến cơ quan quản lý trong vòng 7 ngày làm việc kể từ ngày ký.

Nghị định cũng liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm, gồm: lợi dụng quỹ để trục lợi; sử dụng hóa đơn, chứng từ không đúng thực tế; trốn thuế, gian lận thuế; rửa tiền, tài trợ khủng bố; làm giả hoặc cho thuê, cho mượn giấy phép thành lập quỹ. Quỹ không được nhận tiền gửi, cho vay, góp vốn đầu tư và không được sử dụng ngân sách nhà nước hoặc tài sản có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước để góp tài sản thành lập quỹ.

Theo quy định, quỹ hoạt động trong phạm vi toàn quốc hoặc liên tỉnh phải báo cáo tài chính với Bộ Tài chính; quỹ hoạt động trong phạm vi tỉnh, xã phải báo cáo cơ quan tài chính của cơ quan cấp phép, đồng thời chịu sự kiểm tra, kiểm toán của cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật.

Kỳ Thư